Vào buổi sáng ngày 30/4, trong khuôn viên Bảo tàng Quảng Trị cơ sở 2 tại phường Đông Hà, tôi gặp em Trần Thảo Ngân, học sinh lớp 4B, Trường tiểu học Hàm Nghi cùng các bạn và người thân của mình đang chuẩn bị hoạt động tham quan, trải nghiệm...
Thay vì những tiết học lý thuyết trên lớp, xu hướng đưa học sinh trải nghiệm thực tế tại các di tích lịch sử đang mở ra hướng đi mới cho du lịch địa phương. Các chương trình ngoại khóa được đẩy mạnh không chỉ giúp thế hệ trẻ bồi đắp lòng yêu nước mà còn tạo cơ hội để ngành du lịch và giáo dục tăng cường phối hợp, đánh thức tiềm năng vốn có của hệ thống các di tích cách mạng.
Chiều 24/2, đoàn công tác của UBND tỉnh do đồng chí Lê Văn Bảo, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh làm trưởng đoàn đến thăm, làm việc với các địa phương, đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn các xã Cam Lộ và Hiếu Giang nhân dịp năm mới Bính Ngọ 2026.
Không chỉ là chiến khu cách mạng, nơi nổ ra phong trào Đồng Khởi đầu tiên ở tỉnh Quảng Trị vào năm 1964, ghi dấu nhiều chiến công hiển hách của quân và dân Cam Lộ nói riêng, tỉnh Quảng Trị nói chung, xứ Cùa là tên gọi của 2 xã Cam Chính và Cam Nghĩa cũ (nay là xã Cam Lộ). Nơi đây còn ghi dấu trong lịch sử dân tộc bởi di tích Thành Tân Sở, cái nôi của phong trào Cần Vương... Qua bao mùa xuân hòa bình, vùng Cùa hôm nay đã khoác lên mình diện mạo mới cùng khát vọng vươn mình cùng quê hương, đất nước.
Sáng 6/2 (nhằm ngày 19 tháng Chạp), tại Khu di tích quốc gia thành Tân Sở, xã Cam Lộ tổ chức trang trọng lễ tri ân, tưởng niệm húy nhật Hoàng đế Hàm Nghi và các tướng sĩ Cần Vương, nhân dịp kỷ niệm 82 năm ngày mất của vua Hàm Nghi (1944 - 2026).
Tại Khu di tích quốc gia thành Tân Sở, một bia đá nguyên khối khắc Chiếu Cần Vương bằng chữ Hán và chữ quốc ngữ vừa được dựng lên, thể hiện lòng tri ân của người dân đối với vua Hàm Nghi.
Một tấm bia đá granite nặng hơn 11 tấn, khắc toàn văn Chiếu Cần Vương của vua Hàm Nghi bằng chữ Hán và chữ Việt vừa được đặt trang trọng trong khuôn viên Di tích quốc gia Thành Tân Sở (Quảng Trị).
Ngày 22/12, ông Nguyễn Văn Hiếu, Quản lý khu di tích quốc gia Thành Tân Sở cho hay, một tấm bia đá granite nặng 11 tấn khắc Chiếu Cần Vương của vua Hàm Nghi vừa được đặt trong khuôn viên khu di tích. Tấm bia được thực hiện từ tấm lòng của những con em Cam Lộ làm việc ở tỉnh Quảng Trị (cũ) đóng góp, với mong muốn lưu giữ chiếu vua ban một cách trang trọng, trường tồn theo thời gian.
Tấm bia đá lớn với khối lượng hàng chục tấn, được khắc Chiếu Cần Vương, dựng trong khuôn viên đền thờ để tưởng nhớ vua Hàm Nghi và các nhà yêu nước trong phong trào Cần Vương.
Sau 140 năm nhìn lại phong trào Cần Vương trên đất Hà Tĩnh cũng như ở các địa phương khác (1885-2025), tuy thất bại do nhiều nguyên nhân, nhưng chúng ta rất đỗi tự hào về truyền thống bất khuất của các thế hệ tiền bối.
Từ Quốc lộ 9, ngay trung tâm xã Cam Lộ, chếch hướng Tây Nam theo con đường nhựa rộng thoáng, vượt qua đèo Cùa là đến xứ Cùa. Ông Phạm Quang Trung, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh (CCB) xã Cam Lộ, người 'đưa đường, dẫn lối' cho chuyến đi bảo tôi: 'Xứ Cùa là tên gọi chung, chứ thực ra vùng đất ni thuộc hai xã Cam Chính, Cam Nghĩa của huyện Cam Lộ (cũ). Nhắc đến Cùa là nhớ về thành Tân Sở, nơi 140 năm về trước, vua Hàm Nghi ban chiếu Cần Vương kêu gọi sĩ phu, người dân cả nước đứng lên chống thực dân Pháp xâm lược'.
Ngày 13/7, tại Đền thờ vua Hàm Nghi và các tướng sĩ Cần Vương, thuộc Di tích lịch sử quốc gia Thành Tân Sở ở xã Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị, Ủy ban nhân dân xã Cam Lộ tổ chức Lễ kỷ niệm 140 năm ngày vua Hàm Nghi ban Chiếu Cần Vương 13/7 (1885-2025), mở đầu cho phong trào Cần vương chống thực dân Pháp.
Sáng 13/7, tại Đền thờ Vua Hàm Nghi thuộc Di tích lịch sử Quốc gia Thành Tân Sở (thôn Mai Đàn, xã Cam Lộ), Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Cam Lộ (tỉnh Quảng Trị) trang trọng tổ chức lễ kỷ niệm 140 năm ngày Vua Hàm Nghi ban Chiếu Cần Vương (13/7/1885 – 13/7/2025).
Sáng nay 13/7, tại Đền thờ Vua Hàm Nghi, thuộc Di tích lịch sử Quốc gia Thành Tân Sở, thôn Mai Đàn, xã Cam Lộ, Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã tổ chức kỷ niệm 140 năm ngày Vua Hàm Nghi ban Chiếu Cần Vương 13/7 (1885-2025).
Ngày 19.6 (nhằm 24.5 âm lịch), Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã tổ chức Lễ tế âm hồn, tưởng nhớ những người đã mất trong sự kiện thất thủ kinh đô năm 1885.
Hậu duệ đời thứ 5 của vua Hàm Nghi - Tiến sĩ Amandine Dabat đã hiến tặng bức tranh phong cảnh 'Những sườn đồi ở Deli Ibrahim (Algiers)' của nhà vua cho bảo tàng mỹ thuật Việt Nam.
Sau khi tiếp nhận một số hiện vật về vua Hàm Nghi được phục vụ trưng bày tại Đền thờ vua Hàm Nghi thuộc Căn cứ Thành Tân Sở, nơi nhà vua đã từng ban 'Dụ Cần Vương' ở xã Cam Chính, huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị.
Các kỷ vật được đưa từ Pháp về trưng bày ở đền thờ Vua Hàm Nghi và các tướng sĩ Cần Vương, thuộc Di tích quốc gia căn cứ Thành Tân Sở.
Khay trà, tẩu thuốc và bộ sách chữ Hán được hậu duệ của vua Hàm Nghi hiến tặng cho Huế và Quảng Trị. Các kỷ vật vừa được Giám đốc Bảo tàng Mỹ Thuật Việt Nam trao cho đại diện Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế và UBND huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị.
Các kỷ vật vua Hàm Nghi gồm khay trà, tẩu thuốc, bộ sách chữ Hán do hậu duệ thứ 5 của nhà vua trao tặng cho Huế và Quảng Trị.
Quảng Trị - Đòn gánh hai đầu đất nước hình chữ S được lịch sử giao sứ mệnh đặc biệt. Trên đường tiến về phương Nam mở cõi, năm 1558 Chúa Tiên Nguyễn Hoàng đã chọn Dinh Cát (Ái Tử), Quảng Trị làm thủ phủ của Thuận Hóa, rồi Thuận Quảng (1558 - 1626); thời Triều Nguyễn, Nhà vua yêu nước Hàm Nghi chọn Thành Tân Sở (Cam Lộ) làm kinh đô kháng chiến lâm thời (1885 - 1888); sông Bến Hải thuộc huyện Vĩnh Linh - Gio Linh là giới tuyến quân sự tạm thời giữa hai miền Nam - Bắc suốt hơn 20 năm ròng (7/1954 - 30/4/1975); dòng sông Thạch Hãn thuộc huyện Triệu Phong - thị xã Quảng Trị, năm 1973 là nơi trao trả tù binh các bên theo Hiệp định Paris chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam; thị trấn Cam Lộ là nơi được chọn đặt Trụ sở Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam (1973 - 1975)... Những dấu mốc lịch sử đáng nhớ đó cùng với thời gian đã nuôi dưỡng, bồi đắp và nhân lên lòng yêu nước, yêu chuộng hòa bình của người dân Quảng Trị qua bao thế hệ tiếp nối.
Tối 3/7, tại Di tích quốc gia thành Tân Sở (huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị) diễn ra Lễ kỷ niệm 60 năm Ngày đồng khởi Cùa (5/7/1964-5/7/2024).
Sáng nay 5/4, Chủ nhiệm UBKT Tỉnh ủy, Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội (VH - XH) HĐND tỉnh Hồ Thị Thu Hằng chủ trì buổi làm việc của Ban VH-XH HĐND tỉnh với Phòng Văn hóa-Thông tin huyện Cam Lộ về kết quả thực hiện Nghị quyết số 167/NQ-HĐND ngày 9/12/2021 của HĐND tỉnh về đầu tư bảo tồn, tôn tạo, phát huy hệ thống di tích lịch sử văn hóa tỉnh Quảng Trị giai đoạn 2022-2025 trên địa bàn.
Trấn Bình Môn là một trong 13 cổng ra vào trong hệ thống Kinh thành Huế xưa nhưng do là cửa phụ nên cổng thành này gần như bị lãng quên, xuống cấp nghiêm trọng.
Căn cứ sơn phòng Tân Sở - nơi gần 140 năm trước vua Hàm Nghi ban dụ Cần Vương - giờ đã là một vùng trù phú
Một đạo sắc phong quý của vua Hàm Nghi ban cho nhân vật lịch sử đang được dòng họ Trần tại xã Trung Lộc (Can Lộc, Hà Tĩnh) cất giữ.
Một đạo sắc phong quý của vua Hàm Nghi ban cho nhân vật lịch sử đang được dòng họ Trần tại xã Trung Lộc (Can Lộc, Hà Tĩnh) cất giữ.
Hội Khoa học Lịch sử tỉnh Hà Tĩnh vừa phát hiện một đạo sắc phong quý của vua Hàm Nghi cho ông Trần Tuyển tại thôn Tân Mỹ, xã Trung Lộc.
Người được phong sắc là ông Trần Tuyển, sinh năm 1838, mất năm 1906 (Can Lộc - Hà Tĩnh). Đây là đạo sắc phong thứ 2 của vua Hàm Nghi được phát hiện trên địa bàn tỉnh tính đến nay.
Sắc phong cho một nhân vật lịch sử họ Trần ở xã Trung Lộc (huyện Can Lộc) vừa được phát hiện là đạo sắc phong thứ 2 của vua Hàm Nghi được phát hiện trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh.
Di tích lịch sử là minh chứng sinh động và cụ thể nhất về hiện thực cuộc sống đã xảy ra. Đó chính là những dấu vết quá khứ rất cần được gìn giữ và trân trọng. Một dân tộc có nhân phẩm khi biết khép lại quá khứ nhưng không lãng quên lịch sử. Bởi lịch sử được viết nên bằng mồ hôi, nước mắt và máu của Nhân dân. Với dân tộc Việt Nam thì điều đó càng vô cùng thấm thía. 'Khi ta lớn lên đất nước đã có rồi/ Đất nước có trong những cái ngày xửa, ngày xưa mẹ thường hay kể/ Đất nước có trong miếng trầu bây giờ bà ăn/ Đất nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc...' Những câu thơ như thế của Nguyễn Khoa Điềm tôi tin sẽ sống rất lâu trong tâm hồn người dân đất Việt. Vì đấy chính là văn hóa dựng nước, giữ nước của dân tộc ta. Nó được lưu trữ trong những gì bình dị và thân thuộc nhất thuộc về quê hương, xứ sở, con người Việt Nam.
Có giả thuyết về việc hai vò xương sọ của hai anh em nhà Tây Sơn là Nguyễn Nhạc và Nguyễn Huệ sau khi được một số quan binh bí mật phá ngục thất – nơi giam giữ vò xương sọ - nhân sự kiện 'Thất thủ Kinh đô Huế năm 1885' đã đưa về chôn ở Miếu Đôi, ngày nay ở làng Dạ Lê Chánh (phường Thủy Vân, TP. Huế).
Là vùng đất có bề dày lịch sử, văn hóa, vị trí chiến lược vô cùng quan trọng, huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị đã khắc tên mình vào tiến trình giữ nước với sứ mệnh lịch sử thiêng liêng, hai lần là 'kinh đô kháng chiến'.
Thời gian qua, các tour du lịch trải nghiệm gắn với giáo dục đã thu hút học sinh các trường học trên địa bàn Quảng Trị.
Sự kiện vua Hàm Nghi và các đại thần Tôn Thất Thuyết, Nguyễn Văn Tường chọn thành Tân Sở ở xã Cam Chính, huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị, làm 'kinh đô kháng chiến', ra Dụ Cần vương kêu gọi nhân dân đứng lên chống thực dân Pháp xâm lược đã để lại bài học quý về lòng yêu nước cho hậu thế.
Sáng 9/1, TS. Amandine Dabat, hậu duệ đời thứ 5 của vua Hàm Nghi và cũng là nhà nghiên cứu về vị vua này đã có buổi làm việc với Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế.
Quảng Trị là vùng đất có bề dày lịch sử, văn hóa. Trải qua nhiều thời đại, con người ở mảnh đất này đã vượt qua mọi khó khăn, thử thách để làm nên những kỳ tích hào hùng trong đấu tranh và xây dựng, để lại nhiều di sản văn hóa truyền thống vô cùng quý giá.