Câu ca dao quen thuộc: 'Dù ai đi ngược về xuôi/ Nhớ ngày Giỗ Tổ mùng mười tháng Ba' không chỉ là lời nhắc về một dấu mốc thời gian, mà còn là lời hiệu triệu thiêng liêng của tinh thần dân tộc. Phát huy giá trị Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương gắn với Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương đã và đang trở thành sợi dây gắn kết bền chặt, tạo nên sức mạnh cố kết cộng đồng người Việt trên toàn cầu.
Cứ mỗi độ tháng Ba âm lịch, hàng triệu trái tim người Việt, dù ở trong nước hay đang bôn ba nơi xứ người, lại cùng hướng về vùng Đất Tổ linh thiêng. Câu ca dao quen thuộc: 'Dù ai đi ngược về xuôi/ Nhớ ngày Giỗ Tổ mùng mười tháng Ba' không chỉ là lời nhắc về một ngày lễ, mà còn là tiếng gọi từ tiềm thức, nhắc nhớ hai chữ 'đồng bào' - danh xưng thiêng liêng chỉ có ở dân tộc Việt Nam. Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương hằng năm chính là dịp để khơi dậy nghĩa đồng bào, củng cố tinh thần đoàn kết, tạo nên sức mạnh nội sinh quan trọng để dân tộc phát triển bền vững trong thời đại mới.
Thật không ngờ, trong đời sống văn hóa đương đại gấp gáp và bận rộn, đôi khi người ta chỉ lướt qua những giá trị truyền thống thì vẫn có những người lặng lẽ dành tâm sức và cả cuộc đời của mình để bảo tồn những giá trị văn hóa quý báu. Tôi vô tình có cuộc gặp gỡ quý giá với ông Nguyễn Trọng Hải, là người cung cấp nhiều tư liệu quý cho Thư viện điện tử Quan họ Bắc Ninh.
Câu ca dao quen thuộc: 'Dù ai đi ngược về xuôi/ Nhớ ngày Giỗ Tổ mùng mười tháng Ba' không chỉ là lời nhắc về một dấu mốc thời gian, mà còn là lời hiệu triệu thiêng liêng của tinh thần dân tộc. Phát huy giá trị Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương gắn với Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương đã và đang trở thành sợi dây gắn kết bền chặt, tạo nên sức mạnh cố kết cộng đồng người Việt trên toàn cầu.
Độc giả Trần Bảo Trân (Sài Gòn) hỏi: 'Ví dầu cá lóc nấu canh/Bỏ tiêu cho ngọt, bỏ hành cho thơm'. Xóm nhà lá Facebook của tôi đang thắc mắc (có cả tranh luận) cái vụ 'bỏ tiêu cho ngọt' trong câu ca dao trên. Tiêu cay chứ sao ngọt? Tôi bối rối, nhưng chợt nhớ ra chuyên mục 'Cà kê chuyện chữ nghĩa' trên Báo Thanh Hóa. Chúng tôi xin gửi tới thắc mắc này và rất mong được giải đáp. Trân trọng cảm ơn'.
Trên địa bàn tỉnh Điện Biên, đồng bào dân tộc Thái chiếm khoảng 38% dân số, với nhiều giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc, trong đó có chữ viết. Tuy nhiên, trong đời sống hiện đại, chữ Thái cổ đang dần mai một khi số người biết đọc, viết ngày càng ít. Trước thực tế đó, ông Tòng Văn Hân, ở bản Liếng, xã Thanh Yên, suốt bao năm qua đã bền bỉ gìn giữ và lan tỏa chữ Thái cổ trong cộng đồng.
Trường TH Đoàn Thị Điểm (phường Tân Sơn Nhì, TP.HCM) kiến tạo mô hình 'Trường học hạnh phúc' từ những hành động chân thực, chạm đến trái tim học sinh, phụ huynh.
Đại ngàn xanh, biển cả vời vợi, miền nào cũng chan chứa ân tình và khi kết hòa thành một địa danh hành chính thì không chỉ mở rộng đường biên mà hơn thế, nâng đỡ để hòa thành dòng chảy văn hóa đã trầm tích nay càng giàu trầm tích.
Cứ mỗi độ tháng Ba âm lịch, hàng triệu trái tim người Việt, dù ở trong nước hay đang bôn ba nơi xứ người, lại cùng hướng về vùng Đất Tổ linh thiêng. Câu ca dao quen thuộc: 'Dù ai đi ngược về xuôi/ Nhớ ngày Giỗ Tổ mùng mười tháng Ba' không chỉ là lời nhắc về một ngày lễ, mà còn là tiếng gọi từ tiềm thức, nhắc nhớ hai chữ 'đồng bào' - danh xưng thiêng liêng chỉ có ở dân tộc Việt Nam. Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương hằng năm chính là dịp để khơi dậy nghĩa đồng bào, củng cố tinh thần đoàn kết, tạo nên sức mạnh nội sinh quan trọng để dân tộc phát triển bền vững trong thời đại mới.
Nhìn tổng thể, hệ thống ca dao về Truồi tạo nên một bức tranh đa chiều.
UBND phường Phước Tân vừa triển khai kế hoạch thực hiện Ngày tôn vinh tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài năm 2026.
Vua Tiếng Việt yêu cầu người chơi hoàn thành ngữ liệu: 'Anh em trong nhà ... ... dạy nhau'. Người chơi trả lời: 'đóng cửa', và đáp án của Vua Tiếng Việt cũng là 'đóng cửa' (Anh em trong nhà đóng cửa dạy nhau).
Giỗ Tổ Hùng Vương là ngày lễ lớn; năm 2026 ngày chính lễ rơi vào thời điểm nào, lịch nghỉ ra sao và người lao động được hưởng quyền lợi gì?
Những ngày cuối tháng 3/2026, trên khắp địa bàn tỉnh Đồng Nai háo hức một không khí vui tươi, khi việc lấy ý kiến Nhân dân về đề án thành lập TP Đồng Nai trực thuộc Trung ương đang được thực hiện.
Ði bộ thì sợ Hải VânÐi thủy thì khiếp sóng thần Hang DơiCâu ca dao lưu truyền trong dân gian xưa nay khắc họa địa thế cheo leo, hiểm trở của đèo Hải Vân, nối liền 2 thành phố Huế và Ðà Nẵng.
'Gió Nam thổi xuống lò vôi', chữ 'lò vôi' viết thường hay viết hoa (Lò Vôi) trong câu ca dao có nhiều dị bản đôi khi lại gợi nhớ những địa danh, vùng đất cũ.
'Dù ai đi đó đi đây/ Đến ngày hội vật nhớ quay về Sình'. Câu ca dao ấy như nhắc nhở du khách thập phương nhớ về ngày hội vật làng Sình vào ngày mồng 10 tháng Giêng.
Vua Tiếng Việt yêu cầu 'Điền vào chỗ trống 'Ruộng bề bề không bằng... trong tay'. Người chơi không điền được, nên 'bỏ qua', và đáp án của chương trình là 'Ruộng bề bề không bằng nghề trong tay'.
Trong kho tàng văn chương truyền miệng của người Việt, ngựa phản ánh sinh động về tính cách con người, nghĩa tình cộng đồng, thân phận và thăng trầm, tình yêu - hôn nhân, cùng những triết lý sống giản dị mà sâu xa...
Ai về đường ấy hôm nay/Ngựa hồng ai cưỡi, dù tay ai cầm?… Khi ruổi rong ở xứ Nẫu Bình Định - Phú Yên, thỉnh thoảng lại nghe lóc cóc tiếng vó ngựa kéo xe đưa khách, chở hàng và như một kiểu tự động 'au tô' phát, miệng tôi lại lẩm nhẩm mấy câu ca dao này.
Trong dòng chảy bền bỉ của văn hóa Việt Nam, con ngựa không chỉ là loài vật gắn bó mật thiết với đời sống lao động và lịch sử dựng nước, giữ nước, mà còn là một biểu tượng giàu ý nghĩa trong tâm thức dân tộc. Từ những bức tranh dân gian Đông Hồ treo trong ngày Tết đến các truyền thuyết hào hùng, từ tục ngữ, ca dao đến văn học viết, hình ảnh con ngựa luôn hiện diện, lặng lẽ mà bền bỉ đồng hành với đời sống tinh thần người Việt.
Vốn sinh trưởng tại xứ Thanh, 'Ngọa long' Đào Duy Từ học rộng, chí lớn, nhưng do cha làm nghề bị cho là 'xướng ca vô loài' nên ông không được chính quyền vua Lê, chúa Trịnh cho ứng thí. Bất mãn, ông bỏ Đàng Ngoài trốn vào Đàng Trong ẩn mình chăn trâu mưu sinh. Bằng tài năng mưu lược hiếm có, quân sư Đào Duy Từ đã giúp chúa Nguyễn ổn định nội trị và phát triển xứ Đàng Trong, mở mang bờ cõi về phía Nam, đối phó hữu hiệu với âm mưu xâm chiếm của chúa Trịnh ở phía Bắc. Từ đây nảy sinh giai thoại giữa Đào Duy Từ với chúa Trịnh qua bài ca dao trữ tình từ thế kỷ XVII.
Trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam, ca dao là tiếng nói mộc mạc mà sâu lắng của con người. Đó là những câu hát ngắn, có vần điệu, được lưu truyền từ đời này sang đời khác, nơi người dân gửi gắm suy nghĩ về cuộc sống, quê hương, tình người và những rung động rất đỗi đời thường.
Trong văn hóa của người Việt từ ngàn xưa, con ngựa không chỉ tồn tại như một loài vật quen thuộc với đời sống lao động mà còn là một biểu tượng của sức mạnh, của hành trình vượt khó và của nhiều triết lý nhân sinh được gửi gắm.
Sáng cuối năm, mẹ tôi đem bức tranh thêu 'Mã đáo thành công' hong nắng. Từng sợi chỉ lấp lánh như thấm hơi thở của gió xuân khiến đàn ngựa trong tranh dường như đang sải vó, chồm bước về phía ánh sáng. Hình ảnh ấy gợi trong tôi ký ức về những mùa Tết xưa, nơi tiếng vó ngựa vẫn vang vọng trong ca dao, truyền thuyết và cả những trang sử của dân tộc.
Một cuộc đối thoại giữa hai thế giới quan Khmer và Việt bên dòng sông Cửu Long. Hai miền mang trong mình những nét đặc trưng rất riêng, mà vẫn tương liên, hài hòa trong tính đồng nhất văn hóa Việt.
Văn hóa dân gian Việt Nam là kết tinh của hàng nghìn năm lịch sử, được gìn giữ và trao truyền qua ca dao, tục ngữ, phong tục và nếp sống hằng ngày. Trong đó, Tết Nguyên đán là thời điểm hội tụ rõ nhất tinh thần, đạo lý và triết lý sống của người Việt. Mỗi lời ăn tiếng nói, mỗi món ăn, mỗi nghi lễ ngày Tết đều chứa đựng những bài học sâu sắc về đạo làm người, về cách sống nhân ái, khiêm nhường và hướng thiện.
Hai khung cảnh đời thường tưởng chừng không liên quan lại ẩn chứa một câu ca dao quen thuộc, khiến nhiều người 'đoán mãi không ra'.
Sắc màu văn hóa dân gian Đà Nẵng (NXB Hội Nhà văn, 2026) là công trình tập hợp những bài nghiên cứu công phu về di sản văn hóa dân gian vùng đất Quảng.
Trong cuộc đua phát triển các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI), các nước lớn như Mỹ có những lợi thế hơn hẳn các nước nhỏ có nguồn lực yếu hơn. Đó là bởi các nước này có nguồn tiền dồi dào của thị trường sẵn sàng rót cho các công ty như OpenAI, bất kể chúng thua lỗ kéo dài. Mỹ cũng nắm trong tay công nghệ thiết kế chip AI, dẫn đầu là Nvidia và sở hữu nhiều trung tâm dữ liệu lớn trải rộng khắp thế giới.
Một bức tranh dân gian được chia thành hai khung cảnh tương phản đang khiến nhiều người phải dừng lại suy nghĩ.
VHXQ - Tới gần giữa tháng 12/2025, trang Thi Viện thống kê ca dao về than thân trách phận được 1.096 bài. Than không chỉ đi tìm sự chia sẻ từ bên ngoài, mà còn là tự hóa giải và tự hòa giải với nội tâm của chính mình, để mà sống tiếp, sống vui.
Nguồn cội là một khái niệm rất cổ xưa của người Việt. Có vô số câu ca dao - tục ngữ và hàng trăm truyện thần thoại, cổ tích, truyền thuyết về cây cối, nghĩa là nguồn cội. Rồi phả hệ một vùng đất, một dòng tộc… lại có thêm các cách tiếp cận khác.