Từ vó ngựa sắt của Thánh Gióng rung chuyển non sông, Bạch Mã lặng lẽ trấn giữ Thăng Long, đến đoàn ngựa diễu binh trong những lễ hội trang trọng, vui tươi… hình tượng ngựa đã in sâu trong ký ức văn hóa Việt như một biểu tượng của dấn thân, trung nghĩa và khát vọng vượt lên. Ở thời đại hôm nay, khi đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, tinh thần ấy vẫn đang âm thầm tiếp sức cho người Việt trên những 'đường trường' kinh tế đầy gió ngược.
Khi đất trời khép lại một vòng vận động cũ để mở ra năm mới, những biểu tượng gắn với thời gian và ước vọng lại đồng hành cùng cảm thức đón xuân. Với người Việt, mỗi năm âm lịch được gọi tên theo can chi và gắn với một con vật thân thuộc trong đời sống. Bước sang năm Bính Ngọ, hình ảnh con ngựa hiện lên như một biểu trưng giàu năng lượng, khát vọng tiến về phía trước và niềm tin vào sự hanh thông.
Trong dòng chảy lịch sử, văn hóa Việt Nam, ngựa là hình tượng hiếm hoi mang nhiều tầng ý nghĩa. Từ phương tiện lao động, giao thương đến người bạn trung thành nơi chiến trường, biểu tượng trong nghệ thuật và tín ngưỡng dân gian, ngựa đã đồng hành cùng người Việt qua nhiều thế kỷ. Ngày nay, hình ảnh quen thuộc ấy được tiếp nối trong một diện mạo mới - đó là chiến mã của lực lượng Cảnh sát cơ động kỵ binh. Sự hiện diện này không chỉ gợi nhắc quá khứ hào hùng, mà còn khẳng định khả năng thích ứng, kế thừa và phát triển đầy bản sắc của văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
Trong nhịp điệu mùa Xuân đang gõ cửa khắp núi đồi biên cương, hình ảnh con ngựa – loài vật gắn bó với bao thế hệ đồng bào các dân tộc nơi Lạng Sơn lại hiện lên sống động, vừa bình dị, vừa mang đậm giá trị biểu tượng văn hóa. Ngựa không chỉ là cơ nghiệp của người dân mà còn là âm thanh của lịch sử, của phong tục, của cả một kho tàng văn hóa truyền thống.
Trong 12 con giáp, Ngựa (Ngọ) là biểu tượng của sự tận tụy, bền bỉ và lòng kiêu hãnh. Không chỉ là người bạn đường thân thiết trong đời sống lao động, Ngựa còn đi vào lịch sử hào hùng của dân tộc như một chứng nhân của những chiến công hiển hách.
Trong dòng chảy bền bỉ của văn hóa Việt Nam, con ngựa không chỉ là loài vật gắn bó mật thiết với đời sống lao động và lịch sử dựng nước, giữ nước, mà còn là một biểu tượng giàu ý nghĩa trong tâm thức dân tộc. Từ những bức tranh dân gian Đông Hồ treo trong ngày Tết đến các truyền thuyết hào hùng, từ tục ngữ, ca dao đến văn học viết, hình ảnh con ngựa luôn hiện diện, lặng lẽ mà bền bỉ đồng hành với đời sống tinh thần người Việt.
Trong vòng quay mười hai con giáp, Ngọ (con ngựa) hiện lên như một biểu tượng vừa quen thuộc, vừa thiêng liêng trong đời sống văn hóa, tín ngưỡng và tâm thức người Việt. Bước sang năm mới Bính Ngọ, hình ảnh những vó ngựa tung bờm trong nắng xuân dường như gợi nhắc về hành trình bền bỉ, trung thành và nghĩa tình mà loài vật này đã đồng hành cùng con người qua bao thăng trầm của lịch sử.
Từ chiến mã giữ nước đến biểu tượng tinh thần trong đời sống hôm nay, con ngựa in dấu bền bỉ trong lịch sử và ký ức văn hóa của người Việt.
Trong văn hóa của người Việt từ ngàn xưa, con ngựa không chỉ tồn tại như một loài vật quen thuộc với đời sống lao động mà còn là một biểu tượng của sức mạnh, của hành trình vượt khó và của nhiều triết lý nhân sinh được gửi gắm.
Từ thảo nguyên Mông Cổ tới sa mạc Trung Đông, từ đền Shinto Nhật Bảnđến thần thoại Hy Lạp, ngựa hiện lên với nhiều hình tượng khác nhau.
Năm Ngọ trở lại, trong tiếng cười chúc đầu xuân, câu 'mã đáo thành công' lại vang lên khắp ngõ phố, tựa lời nhắc gửi gắm bao niềm tin và hi vọng. Giữa guồng quay hối hả của đời sống hiện đại, nhắc đến ngựa là nhắc đến một biểu tượng bền bỉ đã cùng con người đi suốt chiều dài lịch sử.
Trong các vật nuôi, ngựa là loài có ý nghĩa tinh thần phong phú và giá trị biểu tượng cao: vừa thể hiện vai trò gần gũi mà quan trọng, vừa tạo nên những ảnh hưởng mạnh mẽ, đa dạng và tích cực trong đời sống văn hóa phương Đông và phương Tây.
Trong kho tàng ngôn ngữ và văn hóa dân gian Việt Nam, con ngựa - hay 'mã' theo cách gọi Hán Việt - là một hình tượng đặc biệt giàu sức gợi.