Sau gần một năm triển khai trên phạm vi cả nước, mô hình chính quyền địa phương (CQÐP) 2 cấp từng bước khẳng định tính đúng đắn, hiệu quả trong đổi mới tổ chức bộ máy và phương thức quản lý nhà nước.
Việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt cho TP.HCM là nhu cầu khách quan và cấp bách nhằm thay thế các cơ chế đặc thù vốn đã 'chạm ngưỡng', tạo đột phá thể chế toàn diện cho siêu đô thị.
Đây là khẳng định được ông Phan Trung Tuấn, Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương (CQĐP), Bộ Nội vụ đưa ra tại Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 2/2026, diễn ra chiều 4/3.
Mỗi độ xuân về, lòng người lại lắng sâu suy ngẫm về những đổi thay của đất nước. Năm 2025 mang ý nghĩa đặc biệt khi đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong tiến trình tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Từ ngày 1-7-2025, mô hình Chính quyền địa phương (CQÐP) 2 cấp chính thức vận hành, mở ra diện mạo mới cho nền hành chính gần dân, sát với dân và tận tâm phục vụ nhân dân.
Xây dựng một nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, trong sạch, vững mạnh, công khai, minh bạch, hiệu quả, lấy Nhân dân làm trung tâm, lấy hiệu quả và chất lượng phục vụ làm mục tiêu cao nhất là định hướng lớn cho công cuộc cải cách hành chính trong kỷ nguyên mới. Qua 7 tháng vận hành, mô hình chính quyền địa phương (CQĐP) 2 cấp đã bước đầu định hình 'quỹ đạo' hoạt động và đáp ứng mong mỏi của Nhân dân.
Từ ngày 1-7-2025, Đồng Nai cùng với cả nước chính thức thực hiện mô hình Chính quyền địa phương (CQĐP) 2 cấp. Với không gian, tầm nhìn, tư duy mới, tỉnh Đồng Nai đã hành động quyết liệt và đạt được những hiệu quả cụ thể và toàn diện trên các mặt phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh, công tác xây dựng Đảng.
Anh Lâm Thanh Tú, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã, Bí thư Đoàn xã Nha Bích cho hay: Thông qua các mô hình như: Thanh niên hỗ trợ dịch vụ công ở ấp, Tổ công nghệ số cộng đồng…, Đoàn Thanh niên xã đã chủ động tham gia hỗ trợ chính quyền xã và các thôn ấp, góp phần nâng cao hiệu quả vận hành chính quyền địa phương (CQĐP) 2 cấp. Nhờ vậy, lực lượng thanh niên đã hỗ trợ người dân đăng ký dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, 4; tài khoản định danh điện tử, chữ ký số, tích hợp giấy phép lái xe, thẻ bảo hiểm y tế… vào ứng dụng VNeID.
Năm 2025 khép lại với nhiều dấu mốc quan trọng trong hành trình phát triển của tỉnh Đồng Nai. Trong điều kiện triển khai sắp xếp đơn vị hành chính, vận hành mô hình chính quyền địa phương (CQĐP) 2 cấp, Đồng Nai vẫn giữ vững đà tăng trưởng ấn tượng, khẳng định vai trò đầu tàu kinh tế vùng Đông Nam Bộ. Kết quả này là minh chứng cho bản lĩnh, sức bật và khả năng thích ứng linh hoạt của Đồng Nai, đồng thời tạo nền tảng vững chắc cho chặng đường phát triển xanh, hiện đại và bền vững phía trước.
Trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, việc tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương (CQĐP) theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả là yêu cầu mang tính chiến lược, lâu dài. Trên tinh thần đó, mô hình CQĐP 2 cấp không chỉ là giải pháp kỹ thuật về tổ chức bộ máy mà còn thể hiện bước chuyển căn bản về tư duy, tầm nhìn trong quản trị quốc gia, hướng tới mục tiêu phục vụ nhân dân tốt hơn, thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững.
Sau gần 6 tháng triển khai, mô hình Chính quyền địa phương (CQĐP) 2 cấp tại Đồng Nai đã phát huy hiệu quả rõ rệt với bộ máy được tinh gọn. UBND tỉnh đã tiến hành phân cấp, ủy quyền trên nhiều lĩnh vực, giúp công tác quản lý, điều hành thông suốt, phát huy tính chủ động của cấp xã.
Sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính và tinh gọn bộ máy theo chỉ đạo của Trung ương, mô hình chính quyền địa phương (CQĐP) 2 cấp được kiện toàn theo hướng gọn nhẹ, rõ chức năng, hiệu quả và gần dân hơn. Trong bối cảnh mới, Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam các cấp tiếp tục khẳng định vai trò 'cầu nối' giữa Đảng - chính quyền - Nhân dân; thực hiện tốt công tác giám sát, phản biện xã hội; đóng góp quan trọng vào xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở cơ sở.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban chỉ đạo thực hiện sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp vừa có văn bản chỉ đạo gửi Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương giải quyết dứt điểm khó khăn, vướng mắc ở cấp xã khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.
Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội (ĐBQH) và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 là sự kiện chính trị lớn, có ý nghĩa quan trọng của đất nước. Sự kiện được tổ chức vào thời điểm cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy và vận hành chính quyền địa phương (CQĐP) 2 cấp đang đi vào ổn định và hiệu quả với khí thế mới để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới.
Ngày 29/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 10, Quốc hội (QH) làm việc cả ngày tại hội trường thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội và một số báo cáo của Chính phủ, TANDTC, VKSNDTC.
Bài 1: Đồng bộ, quyết liệt, trên trước, dưới sau
Bộ Nội vụ cho biết, Ban Tổ chức Trung ương đang chủ trì, phối hợp với các cơ quan được giao thẩm quyền quản lý biên chế của các khối rà soát, đánh giá thực trạng số lượng cán bộ, công chức, viên chức hiện có để đề xuất tổng thể biên chế giai đoạn 2026-2031 của các cơ quan trong hệ thống chính trị ở Trung ương và địa phương.
Bài 3: Vì mục tiêu phát triển, sự hài lòng của người dân
Bài 1: Đặt nền móng cho một nền hành chính hiện đại
Việc triển khai mô hình Chính quyền địa phương (CQĐP) 2 cấp đặt ra yêu cầu bức thiết trong tổ chức thực hiện, đặc biệt là tại cấp xã - nơi gần dân nhất và trực tiếp tiếp nhận, xử lý hơn 1 ngàn nhiệm vụ được phân cấp.
Việc sắp xếp đơn vị hành chính (ĐVHC) và vận hành chính quyền địa phương (CQĐP) 2 cấp được xác định là chủ trương lớn, quyết sách chiến lược của Đảng, là cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy để có hành trang mới, khí thế mới bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Từ khi thực hiện chính quyền địa phương (CQĐP) 2 cấp, ứng dụng họp trực tuyến được TP. Hà Nội tiếp tục đẩy mạnh áp dụng, triển khai tại 126 phường, xã, các cấp, ngành toàn Thành phố; hiện trở thành công cụ, phương thức điều hành của cấp Thành phố đến các cấp, ngành trực thuộc.
Từ khi thực hiện chính quyền địa phương (CQĐP) 2 cấp, ứng dụng họp trực tuyến được TP Hà Nội tiếp tục đẩy mạnh áp dụng, triển khai tại 126 phường, xã, các cấp, ngành toàn TP; hiện trở thành công cụ, phương thức điều hành của cấp TP đến các cấp, ngành trực thuộc.
Công tác nhân sự của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc (T.Ư MTTQ) Việt Nam nhiệm kỳ mới bảo đảm đúng các quy định của Đảng, Nhà nước, Điều lệ MTTQ Việt Nam, đồng bộ và phù hợp với việc sắp xếp tổ chức bộ máy của MTTQ Việt Nam theo mô hình mới.
Ông Phan Công Bằng, Trưởng Ban quản lý ĐSĐT TP Hồ Chí Minh cho biết, hiện thành phố đang thực hiện thủ tục báo cáo Chính phủ, Bộ Tài chính để được xem xét, trình Quốc hội chấp thuận bổ sung kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 để đảm bảo nguồn vốn đầu tư tuyến Metro số 2 sau khi dừng sử dụng vốn vay từ các tổ chức nước ngoài.
Mô hình Chính quyền địa phương (CQĐP) 2 cấp đã đi vào vận hành được hơn 2 tháng và tiếp tục ghi nhận những chuyển biến tích cực.
Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu các đơn vị chuyên môn của Bộ chuẩn bị kỹ lưỡng, bài bản, có trách nhiệm 5 nội dung để báo cáo Bộ Chính trị trong tháng 9 liên quan đến vấn đề cán bộ, công chức, vị trí việc làm, phân loại tiêu chuẩn đơn vị hành chính; đề cương, báo cáo, các phụ lục liên quan đến việc thực hiện phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền thực hiện theo quy định của pháp luật; chính sách liên quan đến phụ cấp, tiền lương.
Với khát vọng lớn, tầm nhìn xa và tư duy đổi mới, thời gian qua, Trung ương đã đưa ra nhiều quyết sách mang tính cách mạng, đột phá nhằm tạo nền tảng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
BÀI 4TẬP TRUNG CHO CHÍNH QUYỀN CẤP XÃ
Từ ngày 1-7-2025, tỉnh Đồng Nai (cũ) sáp nhập với tỉnh Bình Phước (cũ) thành tỉnh Đồng Nai mới, là một trong những tỉnh, thành có quy mô về dân số, diện tích và kinh tế lớn nhất cả nước. Trong đó, diện tích tự nhiên đứng thứ 9, quy mô dân số đứng thứ 5 và quy mô nền kinh tế đứng thứ 4 trong số 34 tỉnh, thành. Điều này đã mở ra cho tỉnh nhiều cơ hội để bứt phá phát triển mạnh mẽ trong tương lai, song cũng đặt ra những thách thức to lớn về quản lý nhà nước trên địa bàn rộng lớn và đa dạng. Vượt qua nhiều thách thức, sau gần 2 tháng vận hành mô hình chính quyền địa phương (CQĐP) 2 cấp, Đồng Nai đã nhanh chóng ổn định bộ máy, giữ vững sự thông suốt trong hoạt động hành chính và quản lý nhà nước. Thành công bước đầu đã tạo nền tảng quan trọng để cấp ủy, chính quyền tỉnh tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo vận hành mô hình tổ chức bộ máy mới hoạt động hiệu năng, hiệu lực và hiệu quả; để cùng với cả nước bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Giám sát tại xã Trung Giã: lắng nghe để tháo gỡ khó khăn trong vận hành chính quyền địa phương 2 cấp
Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Trung Giã Nguyễn Thị Kim Tuyến khẳng định, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào vận hành được người dân rất quan tâm, kỳ vọng vào một sự đổi thay tích cực; với khối lượng công việc rất lớn, Đảng ủy xã đã phân tích thuận lợi, khó khăn để đề ra định hướng trong hoạt động.
Đoàn giám sát của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam TP Hà Nội đánh giá cao kết quả bước đầu xã Dân Hòa đạt được sau thời gian đầu thực hiện chính quyền địa phương (CQĐP) 2 cấp, với tinh thần trách nhiệm cao của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức (CBCCVC), vượt qua nhiều khó khăn, hoàn thành khối lượng công việc rất lớn...
Các đại biểu, chuyên gia đề nghị làm rõ vai trò của cấp địa phương và chính quyền, phân biệt rõ các nhiệm vụ thuộc thẩm quyền của chính quyền và nhiệm vụ hành chính công vụ; quá trình tham mưu chính sách thể hiện tinh thần không can thiệp sâu, đề cao sự chủ động và sáng tạo...
QUY ĐỊNH MỚI: Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương cấp xã, Chủ tịch UBND cấp xã
Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72 quy định các nhóm nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND, UBND cấp xã; Chủ tịch UBND cấp xã.
Thực hiện chính quyền địa phương (CQĐP) 2 cấp, đối với trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã, Vụ trưởng Vụ Tổ chức - Biên chế (Bộ Nội vụ) nhấn mạnh việc khuyến khích các địa phương có đủ điều kiện thì thực hiện mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công một cấp, giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) phi địa giới hành chính.
Trước các câu hỏi về việc công chức nơi thừa, nơi thiếu, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trương Hải Long đề nghị trước mắt, các xã chủ động chuyển nơi thừa sang nơi thiếu, nhằm bảo đảm yêu cầu công việc và bố trí đủ nhân lực vào các vị trí việc làm, đặc biệt những vị trí phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Xung quanh vấn đề nhiệm vụ, quyền hạn của UBND cấp xã, Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương (Bộ Nội vụ) Phan Trung Tuấn lưu ý, công chức cấp xã thực hiện giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp cần bảo đảm '5 đúng - 3 không - 2 chủ động'.
Sáng 9-8, tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc của Bộ Nội vụ, Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương Phan Trung Tuấn đã trình bày chuyên đề về các nội dung cơ bản, cốt lõi của Luật Tổ chức chính quyền địa phương (CQĐP) năm 2025.
Mô hình chính quyền địa phương (CQĐP) 2 cấp được triển khai thống nhất trong cả nước là sự chuyển hóa mạnh mẽ, đồng bộ và cần thiết của hệ thống chính trị để Việt Nam sẵn sàng bước vào kỷ nguyên mới. Chủ trương lớn mang tính cách mạng của Đảng hợp lòng dân, phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh đất nước hiện nay nên được nhân dân cả nước đồng tình, bạn bè quốc tế ủng hộ.
Nếu cán bộ, công chức, viên chức nghỉ việc theo diện tinh giản biên chế thì việc có được tham gia làm việc tại hội đoàn địa phương hay không tùy thuộc vào tình hình nhân sự hiện tại...