Thay đổi để phù hợp với cuộc sống mới nhưng không phá vỡ cảnh quan. Từ câu chuyện sửa chữa, nâng cấp nhà văn hóa ở bản Xuân Sơn, xã Sơn Điện (Quan Sơn) hay dựng lại nhà sàn của các hộ dân ở khu tái định cư ở huyện Quan Hóa và huyện Bá Thước, cho thấy rõ sự cần thiết phải giữ lại nếp nhà sàn trong vòng quay cuộc sống hiện đại.
T ôi nhớ đến câu chuyện của Vi Thế Thiệp, 40 tuổi, người dân tộc Thái, là hộ làm du lịch cộng đồng đầu tiên ở bản Hang, xã Phú Lệ (Quan Hóa). Anh đồng thời cũng là Bí thư chi bộ kiêm Trưởng bản Hang. Vi Thế Thiệp kể, cách đây 23 năm, một người khách đến từ nước Đức, chị tên Gabi đã đặt chân tới bản Hang. Người khách này đã hỏi rất nhiều về tình hình địa phương, phong tục, tập quán. Và chị tỏ ra thích thú khi được ngắm nhìn những chiếc váy của phụ nữ dân tộc Thái và đặc biệt, rất thích nhà sàn bởi sự khác biệt và hấp dẫn của nó.
Nhìn nhận một thực tế, do tác động khách quan và cả chủ quan nên đã dẫn đến sự biến đổi rõ rệt ở những ngôi nhà sàn truyền thống. Sự biến đổi này diễn ra theo tiến trình hiện đại hóa, phù hợp với cuộc sống mới. Dù là nếp nhà sàn truyền thống hay nhà sàn đã được cách tân về kiến trúc thì đó vẫn là cội nguồn, là văn hóa, là nơi để trở về...