Một dịch giả nổi tiếng Việt Nam từng đúc kết ra một kinh nghiệm, đại ý có khi những sự kiện làm biến đổi cuộc đời chúng ta, lại gắn liền với những điều rất đơn giản tầm thường. Đúc kết này có vẻ đúng với Nguyễn Văn Kha (tên phạm nhân và nạn nhân trong bài đã thay đổi; SN 1966, hiện đang thụ án chung thân về tội 'Giết người' tại Trại giam Yên Hạ, Bộ Công an). Chỉ vì mâu thuẫn liên quan vài cọng rác, 17 năm qua phạm nhân này day dứt.
Trước khi gây án, cuộc đời phạm nhân Sầm Văn Thư (SN 1987, hiện đang chấp hành án tại Trại giam Yên Hạ, C10 - Bộ Công an) đã quá bất hạnh khi nhà nghèo, sống cảnh 'gà trống nuôi con', đi làm thuê, làm mướn cóp nhặt từng đồng. Thư vẫn yêu, nhưng tiếc là lại yêu sai người và một phút mâu thuẫn với 'người yêu' đã dẫn đến bi kịch kẻ mất mạng, người mang án chung thân.
Nhận bản án 13 năm tù về tội 'Giết người', suốt 6 năm qua, phạm nhân Nguyễn Thế Thi (tên phạm nhân và nạn nhân trong bài đã thay đổi, SN 1992, đang cải tạo tại Phân trại 3, Trại giam Phú Sơn 4, C10, Bộ Công an) đã hiểu ra ý nghĩa câu nói 'một điều nhịn là chín điều lành'. Trong cuộc sống hàng ngày, có biết bao điều mâu thuẫn, bao điều không như ý mình; nhưng phải lựa chọn cách nhẫn nhịn, khôn khéo. Nếu cứ để lửa giận mất khôn, rồi ẩu đả gây án, thì cái giá phải trả vô cùng đắng cay.
Dường như khi mà xã hội ít nhiều bị ảnh hưởng bởi trào lưu sống gấp, suy nghĩ gấp, quyết định gấp; bị ảnh hưởng bởi các tệ nạn xã hội, tâm lý coi trọng vật chất - hạ thấp tình cảm; thì tội phạm phức tạp hơn. Nhưng có một quy luật không thay đổi; là nỗi tiếc nuối giá như trước khoảnh khắc gây án ta biết bình tĩnh suy xét hơn, biết hít thở sâu nén cơn giận; thì đã không có một phút tội lỗi để rồi vật vã, đau đớn, day dứt suốt phần đời còn lại... PLVN xin khởi đăng loạt bài ghi nhận tại một số trại giam.