Hơn 70 năm về trước, đèo Pha Đin (tỉnh Điện Biên) nằm trong tuyến huyết mạch tiếp vận vũ khí đạn dược và lương thực cho Chiến dịch Điện Biên Phủ của bộ binh, pháo binh Việt Nam.
'Dốc núi cao cao, nhưng lòng quyết tâm còn cao hơn núi/Vực sâu thăm thẳm, vực nào sâu bằng chí căm thù...'. Những ca từ bất hủ ấy trong bài hát 'Hò kéo pháo' của nhạc sỹ Hoàng Vân đã phần nào tái hiện những gian khó của quân đội ta khi kéo pháo vào trận địa trong chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử 70 năm trước. Con đường kéo pháo năm ấy đã đi vào lịch sử
Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, nhiều nhạc sĩ đã ra tiền tuyến chứng kiến tận mắt những khó khăn, nguy hiểm và hy sinh mất mát trong chiến dịch, nhiều tác phẩm đã ra đời trong những giờ khắc lịch sử như 'Hò kéo pháo' (Hoàng Vân), 'Qua miền Tây Bắc' (Nguyễn Thành) hay bộ ba ca khúc của nhạc sĩ Đỗ Nhuận 'Hành quân xa', 'Trên đồi Him Lam', 'Giải phóng Điện Biên'… góp phần cổ vũ tinh thần của quân, dân ta thời điểm đó, trở thành những bài hát bất hủ của nền âm nhạc cách mạng Việt Nam.