Trong khó khăn do tác động từ Quyết định 861 và Quyết định 612, ở nhiều nơi đã xuất hiện cách làm hay, cho hiệu quả thiết thực ban đầu, mà câu chuyện ở Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS Sơn Lư (Quan Sơn) là một điển hình.
Thoát ra khỏi vùng đặc biệt khó khăn, nhiều người dân đã không còn được hưởng chính sách hỗ trợ của Nhà nước để tham gia bảo hiểm y tế (BHYT). Cuộc sống của nhiều người dân vốn đã khó, không có BHYT càng khiến nguy cơ tái nghèo hiện hữu mỗi khi họ ốm đau, bệnh tật.
Ra khỏi vùng đặc biệt khó khăn, không chỉ khiến việc học của các em nhỏ bấp bênh mà nhiều giáo viên cũng không còn mấy mặn mà với sự nghiệp 'gieo chữ' trên non. Và thực tế buồn đã diễn ra khi có huyện vùng cao không tuyển đủ chỉ tiêu giáo viên, thậm chí nhiều giáo viên phải ngậm ngùi thôi việc.
Kể từ khi Quyết định 861 và Quyết định 612 có hiệu lực, hàng nghìn học sinh (HS) phải đi buổi đến trường, không còn được hưởng chế độ bán trú. Kinh phí tổ chức nấu ăn cho các cháu HS mầm non cũng bị cắt giảm... Trong khi điều kiện kinh tế của đa phần người dân vừa thoát khỏi vùng đặc biệt khó khăn còn chưa khác trước là bao, thì việc học tập của nhiều em nhỏ đã trở nên bấp bênh.