...'xấu xí' là từ ghép đẳng lập được cấu tạo bởi các yếu tố gốc Hán, chứ không phải từ láy.
'Chăm chỉ' và 'chăm chú' được Từ điển từ láy tiếng Việt (Viện Ngôn ngữ học) thu thập và giải nghĩa. Trong bài này chúng tôi sẽ phân tích nghĩa đẳng lập của chăm chỉ và chăm chú. (Phần để trong ngoặc kép sau số mục là nguyên văn của Từ điển từ láy tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ học - Hoàng Văn Hành chủ biên; phần xuống dòng là trao đổi của chúng tôi):
Trong tâm thức người Việt, Tết không chỉ là thời khắc chuyển giao của đất trời, mà còn là khoảnh khắc thiêng liêng của đoàn viên, sum họp gia đình.
Trong chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa số trước, chúng tôi đã nói về hai từ ghép bị nhận lầm là từ láy, đó là dằn dỗi và vùng vằng. Trong chuyên mục này, chúng tôi tiếp tục phân tích kết cấu đẳng lập của hai từ 'sồ sề' và 'sống sít'. (Phần để trong ngoặc kép là nguyên văn của Từ điển từ láy tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ - Hoàng Văn Hành chủ biên - NXB Khoa học Xã hội, 2011; phần xuống dòng là trao đổi của chúng tôi):
Trong chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa số trước, chúng tôi đã đề cập đến một số từ ghép đẳng lập được cấu tạo bởi các yếu tố gốc Hán: mĩ mãn, mĩ miều, miên man. Hôm nay, chúng tôi xin phân tích kết cấu đẳng lập của hai từ thường bị nhận lầm là từ láy dằn dỗi, vùng vằng (phần để trong ngoặc kép là nguyên văn của Từ điển từ láy tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ - Hoàng Văn Hành chủ biên - NXB Khoa học Xã hội - 2011; phần xuống dòng là trao đổi của chúng tôi):
Một câu đố Tiếng Việt tưởng chừng đơn giản với 5 chữ cái cho trước nhưng lại có thể làm khó nhiều người. Bạn có tìm ra đáp án trong 10 giây không?
Trong chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa số trước, chúng tôi đã phân tích nghĩa đẳng lập của từ 'gật gù'. Trong bài viết này, chúng tôi đề cập đến một số từ ghép đẳng lập được cấu tạo bởi các yếu tố gốc Hán: mĩ mãn, mĩ miều, miên man. (Phần để trong ngoặc kép là nguyên văn của Từ điển từ láy tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ - Hoàng Văn Hành chủ biên - NXB Khoa học Xã hội - 2011); phần xuống dòng là trao đổi của chúng tôi):
Trong chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa số trước, chúng tôi đã nêu ra hai từ ghép bị Từ điển từ láy tiếng Việt nhận lầm là từ láy là 'rạng rỡ' và 'rực rỡ'. Trong bài này, chúng tôi tiếp tục phân tích nghĩa đẳng lập của từ 'gật gù'. (Phần để trong ngoặc kép là nguyên văn của Từ điển từ láy tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ - Hoàng Văn Hành chủ biên - NXB Khoa học Xã hội - 2011); phần xuống dòng là trao đổi của chúng tôi):
Năm học 2025-2026, trường học trên địa bàn TPHCM đồng loạt đưa ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào triển khai hoạt động dạy học cho học sinh. Ứng dụng Al được kỳ vọng mang đến làn gió mới, giúp nâng cao chất lượng dạy học, song nếu quá lạm dụng sẽ gây ra những tác động xấu cho giáo viên, học sinh.
Vốn từ phong phú, cùng lối sử dụng từ ngữ linh hoạt, uyển chuyển chính là chìa khóa để các nhà văn biến cốt truyện và nhân vật từ ý tưởng đơn giản trở thành tác phẩm hấp dẫn.
'Vụn vặt' và 'vung vãi' được Từ điển từ láy tiếng Việt (Viện Ngôn ngữ) thu thập và giải nghĩa. Tuy nhiên, đây đều là những từ ghép chứ không phải từ láy. Trong bài này chúng tôi sẽ phân tích nghĩa đẳng lập của vụn vặt và vung vãi. (Phần để trong ngoặc kép sau số mục là nguyên văn của Từ điển từ láy tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ - Hoàng Văn Hành chủ biên; phần xuống dòng là trao đổi của chúng tôi):
ThS Lê Ngọc Điệp cho rằng, bộ sách giáo khoa thống nhất phải hiện đại, chuyên nghiệp, mang bản sắc Việt Nam.
Sung' trong 'sung sướng' nghĩa là gì?. Nghe đến từ 'sung sướng', nhiều người nghĩ ngay đây là một từ láy, và là từ 'thuần Việt'. Một phần do chữ 'sung' ít khi được dùng độc lập, trong khi 'sướng' lại đã được Việt hóa ở mức độ cao.
Trong bài trước, chúng tôi đã phân tích nghĩa đẳng lập của các yếu tố trong hai từ 'rạng rỡ' và 'rực rỡ'. Trong bài này chúng tôi sẽ phân tích nghĩa đẳng lập của sáng suốt và sâu sắc. (Phần để trong ngoặc kép sau số mục là nguyên văn của Từ điển từ láy tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ - Hoàng Văn Hành chủ biên; phần xuống dòng là trao đổi của chúng tôi):
Bài thơ 'Phiên chợ Dào San' của Trương Hữu Thiêm cuốn hút người đọc vì nói lên một cách rất tự nhiên, nét đẹp văn hóa và vẻ đẹp con người Tây Bắc.
Cuốn sách Nỗ lực từng chút, ngòi bút nở hoa là lời nhắc dịu dàng: Viết đúng, viết hay không hề có lối tắt, cũng chẳng nhờ thiên phú, mà đều là sự chăm chút không ngừng cho từng con chữ nhỏ.
Trong chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa số trước, chúng tôi đã nêu ra 3 từ ghép bị Từ điển từ láy tiếng Việt nhận lầm là từ láy: nghỉ ngơi, ngơi ngớt, ngột ngạt. Trong bài này, chúng tôi sẽ phân tích nghĩa các thành tố của hai từ lan man, lãng đãng. (Phần để trong ngoặc kép sau số mục là nguyên văn của Từ điển từ láy tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ - Hoàng Văn Hành chủ biên; phần xuống dòng là trao đổi của chúng tôi):
Trong chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa số trước, chúng tôi đã đề cập đến một số từ láy gốc Hán: phân trần, phấn chấn, phiền phức. Trong bài này, chúng tôi tiếp tục phân tích nghĩa của các yếu tố trong các từ láy: thập thò, thè lè, thò lò, thòi lòi. (Phần để trong ngoặc kép sau số mục là nguyên văn của Từ điển từ láy tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ - Hoàng Văn Hành chủ biên; phần xuống dòng là phân tích và trao đổi của chúng tôi):
Sáng 1/6, hơn 18.600 thí sinh tỉnh Vĩnh Phúc hoàn thành bài thi Ngữ văn, bài thi đầu tiên trong kỳ thi vào lớp 10 năm học 2025–2026.
Trong chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa số trước, chúng tôi đã đề cập đến một số từ láy gốc Hán mông muội, mộng mị, mơ mòng. Trong bài này, chúng tôi tiếp tục phân tích nghĩa của các yếu tố trong các từ láy gốc Hán phân trần, phấn chấn, phiền phức. (Phần để trong ngoặc kép sau số mục là nguyên văn của Từ điển từ láy tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ - Hoàng Văn Hành chủ biên; phần xuống dòng là phân tích và trao đổi của chúng tôi):
PGS.TS Trần Thị Ngọc Lang đã lặng lẽ rời cõi tạm để lại một di sản ngôn ngữ sống động, giàu cảm xúc và đậm chất Nam Bộ.
PGS-TS Trần Thị Ngọc Lang, tác giả ấn phẩm Tiếng Việt phương Nam đã qua đời vào lúc 13 giờ 15 ngày 17-5 tại TPHCM, hưởng thọ 75 tuổi.
Trong chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa số trước, chúng tôi đã phân tích nghĩa của các yếu tố cấu tạo từ trong một số từ láy gốc Hán: mông muội, mộng mị, mơ mòng. Trong bài này, chúng tôi sẽ phân tích nghĩa đẳng lập của một số từ ghép bị nhận lầm là từ láy: trơ tráo, trơ trẽn, trơ trọi. (Phần để trong ngoặc kép sau số mục là nguyên văn của Từ điển từ láy tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ - Hoàng Văn Hành chủ biên; phần xuống dòng là phân tích của chúng tôi):
Đề thi thử tốt nghiệp môn Ngữ văn của liên trường trung học phổ thông tỉnh Nghệ An yêu cầu học sinh bàn về vấn đề tuổi trẻ cần biết sống thích nghi với hoàn cảnh.
Trong chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa số trước, chúng tôi đã phân tích nghĩa đẳng lập của các yếu tố trong một số từ láy như hô hoán, hốc hác, hộc tốc, hôi hám. Trong bài này, chúng tôi sẽ phân tích nghĩa của các yếu tố trong một số từ láy gốc Hán mông muội, mộng mị, mơ mòng (phần để trong ngoặc kép sau số mục là nguyên văn của Từ điển từ láy tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ- Hoàng Văn Hành chủ biên; phần xuống dòng là phân tích của chúng tôi):
Trong chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa số trước, chúng tôi đã nêu ra 2 từ ghép bị Từ điển từ láy tiếng Việt nhận lầm là từ láy: bộp chộp, bủn rủn. Trong bài này, chúng tôi sẽ phân tích nghĩa của các yếu tố trong một số từ láy: hô hoán, hốc hác, hộc tốc, hôi hám (phần để trong ngoặc kép sau số mục là nguyên văn của Từ điển từ láy tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ - Hoàng Văn Hành chủ biên; phần xuống dòng là trao đổi của chúng tôi):
Sáng 17/4, tại Trung đoàn 892, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh An Giang phối hợp Thư viện tỉnh tổ chức giao lưu tác giả, tác phẩm chào mừng Ngày sách và văn hóa đọc Việt Nam (21/4).
Độc giả Nguyễn Phước Hải (Canada) hỏi: 'Trên trang Tiếng Việt giàu đẹp có bài 'Hóa trong tạp hóa có nghĩa là gì?' (10/4/2025). Bài viết phân tích:
Trong chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa số trước, chúng tôi đã nêu ra 3 từ ghép bị Từ điển từ láy tiếng Việt nhận lầm là từ láy: nghỉ ngơi, ngơi ngớt, ngột ngạt. Trong bài này, chúng tôi tiếp tục phân tích nghĩa đẳng lập của 3 từ: manh mún, mỏng manh, mỏng mẻo. (Phần để trong ngoặc kép sau số mục là nguyên văn của Từ điển từ láy tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ - Hoàng Văn Hành chủ biên; phần xuống dòng là trao đổi của chúng tôi):
Trong chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa số trước, chúng tôi đã nêu ra 2 từ ghép bị Từ điển từ láy tiếng Việt nhận lầm là từ láy: bộp chộp, bủn rủn. Trong bài này, chúng tôi tiếp tục phân tích nghĩa đẳng lập của 3 từ: nghỉ ngơi, ngơi ngớt, ngột ngạt. (Phần để trong ngoặc kép sau số mục là nguyên văn của Từ điển từ láy tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ - Hoàng Văn Hành chủ biên; phần xuống dòng là trao đổi của chúng tôi):
Trong chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa số trước, chúng tôi đã nêu ra 3 từ ghép bị Từ điển từ láy tiếng Việt nhận lầm là từ láy: tả tơi, tán loạn, tê tái. Trong bài này, chúng tôi tiếp tục phân tích nghĩa đẳng lập của 2 từ: bộp chộp, bủn rủn, và những cứ liệu có liên quan (phần để trong ngoặc kép sau số mục là nguyên văn của Từ điển từ láy tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ - Hoàng Văn Hành chủ biên; phần xuống dòng là trao đổi của chúng tôi):
Đổi mới quan trọng làm thay đổi cách dạy và học Ngữ văn hiện nay là định dạng đề thi Ngữ văn gồm 2 phần đọc hiểu và tự luận.
Trong chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa số trước, chúng tôi đã nêu ra 3 từ ghép bị Từ điển từ láy tiếng Việt nhận lầm là từ láy: ho hắng, hối hận, hơi hướng. Trong bài này, chúng tôi tiếp tục phân tích nghĩa đẳng lập của 3 từ: tả tơi, tán loạn, tê tái. (Phần để trong ngoặc kép sau số mục là nguyên văn của Từ điển từ láy tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ - Hoàng Văn Hành chủ biên; phần xuống dòng là trao đổi của chúng tôi):
Trong chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa số trước, chúng tôi đã nêu ra bốn từ ghép bị Từ điển từ láy tiếng Việt nhận lầm là từ láy: đầm ấm, đầm đìa, đần đù, đầy đọa. Trong bài này, chúng tôi tiếp tục phân tích nghĩa đẳng lập của 3 từ: ho hắng, hối hận, hơi hướng. (Phần để trong ngoặc kép sau số mục là nguyên văn của Từ điển từ láy tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ - Hoàng Văn Hành chủ biên; phần xuống dòng là trao đổi của chúng tôi):
Trong tiếng Việt có một số từ mà một trong hai yếu tố cấu tạo không có nghĩa độc lập trong hành chức, nên được xếp vào diện từ láy, hoặc có nghĩa độc lập nhưng đã bị nhận lầm là từ láy. Đặc biệt, đây còn là những từ gốc Hán, nhưng đã được Việt hóa, ví dụ: lõa lồ, lú nhú, lung lay. (Phần để trong ngoặc kép sau số mục là nguyên văn của Từ điển từ láy tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ - Hoàng Văn Hành chủ biên; phần xuống dòng là phân tích và trao đổi của chúng tôi):
Thị xã Long Mỹ ở vùng Tây sông Hậu, giáp các huyện Long Mỹ, Vị Thủy, Phụng Hiệp và Sóc Trăng, một trong những địa phương có nhiều kênh rạch nhất.
Tết Nguyên Đán không chỉ mang lại niềm vui đoàn tụ mà còn là dịp để trao đi những giá trị sâu sắc. Crabit books giới thiệu một số đầu sách ý nghĩa giúp trẻ em hiểu hơn về ngày Tết cổ truyền của dân tộc.
Trong chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa số trước, chúng tôi đã nêu ra bốn từ ghép bị Từ điển từ láy tiếng Việt nhận lầm là từ láy: đầm ấm, đầm đìa, đần đù, đầy đọa. Trong bài này chúng tôi tiếp tục phân tích nghĩa đẳng lập của 5 từ: lơi lả, lời lẽ, lợt lạt, lù mù, lờ mờ (phần để trong ngoặc kép sau số mục là nguyên văn của Từ điển từ láy tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ - Hoàng Văn Hành chủ biên; phần xuống dòng là trao đổi của chúng tôi):
Trong chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa số trước, chúng tôi đã nêu ra bốn từ ghép bị Từ điển từ láy tiếng Việt nhận lầm là từ láy: nôn nao, cồn cào, cơ cực, cục cằn. Trong bài này chúng tôi tiếp tục phân tích nghĩa đẳng lập của 4 từ: đầm ấm, đầm đìa, đần đù, đầy đọa (phần để trong ngoặc kép sau số mục là nguyên văn của Từ điển từ láy tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ - Hoàng Văn Hành chủ biên; phần xuống dòng là trao đổi của chúng tôi):
Trong chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa số trước, chúng tôi đã nêu ra bốn từ ghép bị Từ điển từ láy tiếng Việt nhận lầm là từ láy: cãi cọ, cay cú, cắm cúi, câu kéo. Trong bài này chúng tôi tiếp tục phân tích nghĩa đẳng lập của 4 từ: nôn nao, cồn cào, cơ cực, cục cằn (phần để trong ngoặc kép sau số mục là nguyên văn của Từ điển từ láy tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ - Hoàng Văn Hành chủ biên; phần xuống dòng là trao đổi của chúng tôi):