VHO – Ngày 16.5, đoàn Xuyên Việt Farmstay đã tham quan, tìm hiểu phương thức làm muối cổ xưa từ thời Sa Huỳnh, trải nghiệm thu hoạch muối dưới sự hướng dẫn đặc biệt của người dân địa phương.
Trong bữa ăn nửa buổi dưới bóng mát góc bờ vườn hay bên mâm cỗ ấm tình làng nghĩa xóm, những câu chuyện quá khứ luôn là đề tài bất tận của bà con quê tôi. Nào ôn nghèo kể khổ, nào chuyện cấy cày thóc lúa, chuyện làm công điểm và mất mùa. Lần nào cũng vậy, chuyện về những cô bán mắm với đôi bầu 'huyền thoại' hiện về râm ran cả lên.
Từ ấu thơ tôi đã là một đứa trẻ thường hay chạy ra cánh đồng sau nhà, say mê ngắm vẻ đẹp của bầu trời, mặt đất những lúc hoàng hôn buông xuống. Lớn hơn một chút, tầm 16, 17 tuổi, nhiều hôm chẳng hiểu vì lý do gì nhưng như có một sức mạnh hối thúc từ sâu thẳm bên trong, tôi lấy xe đạp đi dọc theo triền đê bên con sông Trà Lý, mải mê đi mãi đến khi chiều dần về tối. Sau mỗi lần đi giữa thiên nhiên như thế, tôi trở về, ngồi vào bàn và đọc sách, viết lách. Nhiều truyện ngắn tôi viết và được in trên trang Tác phẩm tuổi xanh của Báo Tiền Phong những năm 90 đã được ra đời sau những chuyến đi tưởng như chỉ để đi như thế.
Cha cởi chiếc áo tơi, máng lên vách phên rồi bước vô nhà. Trên tay cha là một cái hột vịt, trắng đục, còn vương mấy cọng rạ nhỏ. Tôi đoán rằng cha lại lượm đâu đó ngoài ruộng mương, từ những đàn vịt băng đồng ngập nước đẻ rớt mà chủ đàn lượm sót. Tôi lon ton theo cha xuống bếp. Cha đập hột vịt vô cái tô nhỏ, rồi ra ảng, lấy cái gáo dừa múc nước lạnh đổ vô cho xâm xấp miệng tô, nêm chút muối rồi lấy đũa đánh loãng ra. Đợi nồi cơm trên bếp sôi, chắt nước xong, cha đặt tô hột vịt vô nồi cơm rồi đậy vung lại. Tôi ngồi lì bên bếp, đợi cơm chín tới...
Miền Trung đang mưa lâm thâm. Những cơn gió chớm lạnh cũng theo về. Cá khoai khoái lạnh. Hễ nghe lạnh là bơi cả đàn cả lũ ở vùng biển cạn rồi 'bám' lưới ngư dân quá giang vô bờ. Mời bạn xem cách làm món canh chua cá khoai thơm ngọt cho ngày đầu đông.
Sau trận bão, nhiều làng chài ở các xã Bình Hải, Bình Trị (huyện Bình Sơn, Quảng Ngãi) tan hoang. Nhưng, mất mát, đau thương không làm những người đàn bà làng biển gục ngã. Khuỵu chân xuống cát, chơi vơi rồi họ lại tự vực mình dậy.
Sau trận bão, nhiều làng chài ở các xã Bình Hải, Bình Trị (huyện Bình Sơn, Quảng Ngãi) tan hoang, thế nhưng mất mát, đau thương không làm những người đàn bà làng biển ngã gục.
Vậy mà đã chẵn 50 năm. Chả đụng đến thì thôi nhưng cứ thoáng qua thì là hồi ức của một quá vãng không biết cơn cớ chi cứ sầm sập ập về. Nửa thế kỷ tròn vẫn vẹn nguyên những bấy bớt vụng dại nhưng thương mến ngày nào.
Vào những năm 60 của thế kỷ trước, quê tôi (thôn Tân Phong, xã Tân An, huyện Đak Pơ, Gia Lai) gặp phải một năm mất mùa do Mỹ rải chất độc khai hoang. Những cây mì chỉ qua một đêm đã queo đọt như bị tưới nước sôi. Củ mì, củ lang đào lên đã thối rữa. Năm ấy, xóm nhà nghèo nơi gia đình tôi sinh sống nhiều bận phải ăn cơm ghế hạt chà là.