Đã sắp bước vào tuổi 'xưa nay hiếm' của đời người, điều khiến Đặng Vương Hưng trăn trở không phải là đã làm được bao nhiêu, mà là còn có thể làm được gì nữa. Hạnh phúc, với ông, không nằm ở những điều lớn lao. Chỉ cần biết mình vẫn còn được cần đến. Khi được hỏi 'hạnh phúc là gì', ông không nói về vật chất hay danh vọng. Câu trả lời giản dị: Được làm điều mình yêu thích, được sống có ích, và quan trọng hơn – vẫn còn được ai đó cần đến mình và mình vẫn đang cần cho ai đó.
Trong nỗ lực thúc đẩy hợp tác quốc tế phục vụ công tác nhân đạo, đại diện Dự án TTU–VWAI đã có buổi làm việc và dùng bữa trưa cùng đại diện Ủy ban Quốc tế về Người Mất tích (ICMP) tại Hà Nội. Cuộc gặp có sự tham dự của Thiếu tá Daniel Romans, Tùy viên Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ tại Việt Nam. Tất cả đều diễn ra trong không khí cởi mở, chân thành và xây dựng, hướng tới mục tiêu chung là góp phần tìm kiếm, xác minh và định danh những người còn mất tích sau chiến tranh.
Tuổi gần 70, điều khiến nhà văn Đặng Vương Hưng trăn trở không phải là đã làm được bao nhiêu, mà là còn có thể làm được gì nữa. Hạnh phúc, với ông, không nằm ở những điều lớn lao. Chỉ cần biết mình vẫn còn được cần đến. Khi được hỏi 'hạnh phúc là gì', ông không nói về vật chất hay danh vọng. Câu trả lời giản dị: được làm điều mình yêu thích, được sống có ích, và quan trọng hơn – vẫn còn được ai đó cần đến mình và mình vẫn đang cần cho ai đó.
Hưởng ứng 'Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ' của Ban chỉ đạo Quốc gia 515, chúng tôi những người thực hiện Dự án TTU-VWAI vừa có chuyến đi về Lộc Ninh cùng với Mission POW-MIA. Đó cũng chính là một thông điệp về hòa bình và hành trình kết nối những số phận còn dang dở...
Trong những ngày tháng Tư lịch sử của Việt Nam, trước khi rời Sài Gòn – TP. Hồ Chí Minh, chúng tôi đã tổ chức cuộc gặp gỡ điều phối khu vực phía Nam theo đúng kế hoạch công tác. Cùng với cuộc gặp mặt tại Hà Nội diễn ra vào đầu tháng, đây là lần đầu tiên toàn bộ đội ngũ thực hiện 'Sáng kiến Tìm kiếm Người Việt Nam Mất tích Trong Chiến tranh' của Đại học Công nghệ Texas (Vietnam Wartime Accounting Initiative – TTU-VWAI) có dịp hội tụ đầy đủ ngoài đời thực, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong tiến trình phát triển của dự án.
Sự kiện hợp tác này mang ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai 'Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ' của Ban Chỉ đạo Quốc gia 515; hướng tới mục tiêu xác định được danh tính hài cốt liệt sĩ ngày càng nhiều trong thời gian tới. Đây không chỉ là nhiệm vụ chính trị – xã hội, mà còn là mệnh lệnh từ trái tim, là đạo lý 'uống nước nhớ nguồn' của dân tộc Việt Nam.
Lộc Ninh là trọng tâm nghiên cứu của Dự án 'Sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh' của Đại học Công nghệ Texas (TTU-VWAI) trong năm 2026. Hiện chúng tôi đang lưu giữ hơn 250 hồ sơ CDEC thu thập tại huyện Lộc Ninh (Đồng Nai) cũng như xã Lộc Ninh (Tây Ninh) - một địa danh cùng tên nằm cách đó không xa. Hưởng ứng 'Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ' của Ban chỉ đạo Quốc gia 515, chúng tôi vừa có chuyến đi về Lộc Ninh cùng với Mission POW-MIA.
Từ bối cảnh đó, Dự án 'Sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh' không chỉ mang ý nghĩa nhân đạo sâu sắc mà còn mở ra một cách tiếp cận mới – nơi văn hóa tri ân và quan hệ quốc tế cùng song hành trong mối quan hệ Việt – Mỹ. Đặc biệt, là khi Chính phủ Việt Nam vừa phát động 'Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ'. Tiến sĩ Alex- Thai Dinh Vo - đồng Chủ nhiệm Dự án TTU-VWAI, cho biết: Để hỗ trợ công việc ý nghĩa nhân văn nêu trên, dự kiến đầu tháng 6/2026, Vietnam Center & Sam Johnson Vietnam Archive, cùng Institute for Peace & Conflict (Texas Tech University), sẽ phối hợp với Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội, tổ chức hội thảo quốc tế về lịch sử, tư liệu lưu trữ và quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ.
Liệt sĩ Trần Minh Tuyến đã trở về – không chỉ bằng một tấm bia khắc lại tên tuổi, mà bằng cả một hành trình phục dựng ký ức chiến tranh đầy nhân văn, từ những mảnh ghép rời rạc của lịch sử. Câu chuyện bắt đầu từ một chiếc bi-đông di vật méo mó, đầy vết đạn xuyên thủng, kết nối với những hồ sơ lưu trữ xuyên quốc gia tại Hoa Kỳ, và kết thúc bằng cuộc đoàn tụ sau hơn nửa thế kỷ – một hành trình thấm đẫm giá trị văn hóa, hòa giải và lòng tri ân.
Trong tâm thức của người Việt Nam, chiến tranh không chỉ là những trang sử khốc liệt đã qua, mà còn là những mất mát chưa thể gọi tên trọn vẹn. Hàng trăm nghìn người lính vẫn chưa được tìm thấy, chưa được trở về với gia đình và quê hương. Với người Việt, 'trở về' không chỉ là câu chuyện vật lý, mà còn là hành trình tâm linh – nơi linh hồn được an vị, gia đình được trọn nghĩa, và lịch sử được khép lại trong sự thanh thản.Trong bối cảnh đó, Dự án 'Sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh' (Vietnam Wartime Accounting Initiative – VWAI) đã và đang mở ra một hướng đi mới đầy nhân văn. Dự án do Trung tâm Việt Nam & Lưu trữ Sam Johnson (VNCA) và Viện Hòa bình & Xung đột (IPAC), thuộc Đại học Công nghệ Texas (TTU), chủ trì. (Chúng tôi xin viết tắt tên của Dự án là TTU-VWAI).
Bằng việc đăng tải các hồ sơ chứng tích chiến tranh, Tạp chí Văn hóa và Phát triển đã góp phần lan tỏa thông tin thêm rộng rãi, trợ giúp tích cực các Tình nguyện viên, Điều phối viên Gắn kết Cộng đồng và Lịch sử Truyền khẩu của TTU-VWAI. Họ đã vô cùng xúc động khi kết nối và tìm được thân nhân của hai liệt sĩ quê Hải Phòng. Mỗi thông tin được xác minh, mỗi cái tên được gọi đúng, đều là một bước đưa các anh trở về gần hơn với gia đình sau gần sáu thập kỷ xa cách.
Gần đây, sau khi đọc loạt bài viết trên MXH Facebook và các báo chí – truyền thông Việt Nam giới thiệu về những 'Hồ sơ Chứng tích chiến tranh', một số cựu chiến binh Việt Nam đã liên hệ với chúng tôi và hỏi: Vậy còn hơn ngàn quân nhân Mỹ mất tích, chúng ta có tiếp tục tìm kiếm không?Tại sao không! Bởi những hồ sơ CDEC nêu trên nằm trong khuôn khổ của Dự án nhân văn, do Chính phủ Hoa Kỳ khởi xướng và tài trợ, mang tên: Sáng kiến Tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong Chiến tranh (Vietnam Wartime Accounting Initiative – VWAI).
Trong bài viết gần đây, chúng tôi đã hé lộ: Có một Dự án nhân văn, do chính phủ Hoa Kỳ khởi xướng và tài trợ, mang tên 'Sáng kiến Tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong Chiến tranh' (Vietnam Wartime Accounting Initiative – VWAI).