Cũng phải vài lần hẹn, tôi mới gặp được Trung tướng, nhà văn Hữu Ước. Đã hơn 10 năm rời vị trí Tổng Biên tập Báo Công an nhân dân, An ninh thế giới, Văn nghệ công an, nhưng giờ đây, ông vẫn luôn bận rộn với công việc của Chủ tịch Chi hội Nhà văn Công an và sáng tác văn chương, hội họa.
Chào mừng kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống CAND, 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9, Nhà xuất bản CAND đồng loạt ra mắt bạn đọc bộ sách gồm 10 tác phẩm đặc sắc, là kết quả của quá trình sưu tầm, biên soạn công phu, quy tụ nhiều tác giả, nhiều thế hệ, trải rộng các thể loại từ tiểu thuyết, truyện ký, ký chân dung, tự truyện đến sách tư liệu.
Trưởng thành cùng cuộc đấu tranh bảo vệ An ninh Tổ quốc, văn học về đề tài Công an xuất hiện từ rất sớm đã phản ánh chân thực những cống hiến to lớn của lực lượng Công an đối với sự nghiệp cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng, góp phần tích cực xây dựng, bồi đắp nhân cách người chiến sĩ Công an, cổ vũ phong trào Toàn dân bảo vệ An ninh Tổ quốc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Có những người làm sách như thể trời sinh ra để làm sách. Nhưng cũng có những người được cuộc đời chọn để làm sách - khi thời thế gọi tên, và khi họ dám nhận lấy trách nhiệm nặng nề nhất. Nhà văn Lê Tri Kỷ là một người như thế: ông không đi tìm nghề xuất bản, mà nghề xuất bản tìm đến ông, gửi gắm vào ông một sứ mệnh tiên phong - gây dựng từ con số không một nhà xuất bản đặc biệt: Nhà xuất bản Công an nhân dân (CAND).
Đất nước thống nhất, non sông thu về một mối đã tròn nửa thế kỷ và đó cũng chính là quãng thời gian dòng văn học về đề tài 'Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống' hình thành, phát triển ngày một rõ nét với nhiều thành tựu. Sau 50 đồng hành cùng đất nước, góp phần không nhỏ vào sự nghiệp vì an ninh Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân, dòng văn học về đề tài này đã trở thành một dòng chảy bền bỉ trong đời sống, hướng đến giá trị nhân văn sâu sắc.
Trong kỷ nguyên thông tin hiện đại, sự phát triển không ngừng của các kênh truyền thông đã tạo điều kiện cho những nhà văn không chỉ thể hiện mình qua văn chương mà còn qua báo chí. Việc nhà văn tham gia lĩnh vực báo chí không còn xa lạ, nhưng ngày nay, họ đã đưa ra những cách tiếp cận mới mẻ, độc đáo, mang lại giá trị nghệ thuật và kinh tế đáng kể.
Văn học về đề tài CAND có vai trò quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc với nhiều tác phẩm tiêu biểu có giá trị lan tỏa hình ảnh đẹp về người cán bộ, chiến sĩ CAND.
Trong những năm qua, văn học Công an đã đóng góp số lượng tác phẩm viết về hình tượng người chiến sĩ Công an ngày càng phong phú, đa dạng. Nhiều tác phẩm tạo được ấn tượng sâu sắc đối với bạn đọc, có sức lan tỏa rộng rãi, phản ánh đậm nét quá trình xây dựng, chiến đấu và trưởng thành; cùng với những chiến công to lớn, những hy sinh thầm lặng của người chiến sĩ CAND trong sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội.
Ra đời sau Cách mạng Tháng Tám chỉ hơn một năm (1/11/1946), Báo CAND (tiền thân là Báo Công an mới) là một trong những tờ báo có thâm niên trong hệ thống báo chí cách mạng Việt Nam. Gần 8 thập kỷ qua, các thế hệ làm Báo CAND luôn đồng hành, phục vụ hiệu quả sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, xây dựng và phát triển đất nước…
Nhà văn sáng tạo chống cái ác thì thời nào cũng có. Nhà văn chống cái ác bậc thầy thế giới phải kể đến Fyodor Mikhailovich Dostoyevsky với tiểu thuyết 'Tội ác và trừng phạt'. Các nhà văn Việt Nam như Nguyễn Công Hoan, Ngô Tất Tố, Nam Cao, Vũ Trọng Phụng đều dùng ngòi bút tuyên chiến với cái ác.
Nguyễn Như Phong sốt ruột trước thông tin có tới 4.000 phóng viên các nước đang đổ về Afghanistan, chủ yếu qua hướng biên giới với Pakistan. Sáng hôm đó, nhà văn Hữu Ước gọi Nguyễn Như Phong sang phòng uống trà. Trao đi đổi lại về đề tài, Nguyễn Như Phong chép miệng nói với anh Hữu Ước: 'Sang được đó thì hay quá'...
Hơn hai mươi năm qua, cuộc thi sáng tác tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài 'Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống' đã trở thành một giải thưởng có bề dày và uy tín, lan tỏa rộng rãi trong đời sống văn học nước nhà. Sau 4 mùa giải thành công, lần này, Bộ Công an phối hợp với Hội Nhà văn Việt Nam tiếp tục tổ chức cuộc thi và khai mạc Trại sáng tác văn học về đề tài 'Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống' lần thứ V, giai đoạn 2022-2025 (từ ngày 7 - 20/4).
Có lẽ không riêng tôi mà nhiều đồng nghiệp đều bàng hoàng khi nghe tin Đại tá Nguyễn Xuân Xe – nguyên Phó trưởng Cơ quan đại diện Báo CAND ở phía Nam đã rời cõi tạm trưa 28/3/2023, dù trước đó mọi người đều biết anh lâm bệnh nặng. Nhiều kỷ niệm vui buồn trong những năm tháng làm báo với người anh thân thương đã đánh thức tôi ngồi trước trang viết.
Năm 2001, lúc tôi được nhà văn Lê Lựu cho về Đồ Sơn, Hải Phòng để ông chỉ dạy viết cùng ông kịch bản phim truyện 'Những người trở về', đề tài về chiến sĩ Cảnh sát trại giam.
Giữa những ngày đại dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, PGS-TS Nguyễn Ngọc Thiện đã tìm cách an toàn nhất đến tận nhà tặng tôi cuốn sách Nguyễn Ngọc Thiện Văn & Đời (NXB Hội Nhà văn, 2021).
Trong khoảng hai mươi năm trở lại đây, sự phát triển phong phú của văn học đã và đang tạo ra những hình tượng mới đặc sắc, thể hiện sinh động bản chất của cuộc sống thời hội nhập. Cơ hội đổi mới của nền văn học, trách nhiệm của giới cầm bút được đặt ra sâu sắc, toàn diện hơn.
Sau 20 năm kể từ lần đầu tiên phát động cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài 'Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống', đến nay, 'dòng văn học về đề tài an ninh trật tự và hình tượng người chiến sĩ công an' đã ngày càng rõ nét trong dòng chảy của đời sống văn học nước nhà.
Thứ Tư, ngày 14-8-2019, tại Câu lạc bộ Văn học - Nghệ thuật' (Công viên Ước, thôn Đông Lai, xã Quang Tiến, Sóc Sơn, Hà Nội), Bộ Công an, Chi hội nhà văn Công an tổ chức buổi tọa đàm 'Dòng văn học về đề tài An ninh trật tự và Hình tượng người chiến sĩ Công an 20 năm (1999-2019)'.