Hình thành từ thế kỷ 17, trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử, làng nghề thêu truyền thống Đông Cứu, xã Thượng Phúc, Hà Nội vẫn đang hiện diện trong cuộc sống đương đại. Không chỉ truyền dạy kỹ thuật, những thế hệ thợ thêu Đông Cứu còn trao nhau tình yêu với cây kim, sợi chỉ, để rồi 'lớp cha trước, lớp con sau' tiếp nối nhau bền bỉ giữ nghề.
Nằm nép mình giữa vùng quê ngoại thành Hà Nội, làng Đông Cứu (xã Thượng Phúc) từ lâu đã được biết đến như một 'báu vật' của đất Kinh kỳ. Nơi đây lưu giữ nghề thêu khăn chầu, áo ngự gắn với tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ - Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại được UNESCO vinh danh năm 2016. Ở nơi ấy, từng đường kim, mũi chỉ không chỉ tạo nên những bộ lễ phục lộng lẫy, mà còn chuyên chở tinh hoa văn hóa dân gian và niềm tin tâm linh của bao thế hệ.
Là sự kiện văn hóa - chính trị quy mô toàn quốc hướng tới chào mừng 80 năm Quốc khánh nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (2.9.1945-2.9.2025), Triển lãm 'Thành tựu đất nước: 80 năm Hành trình Độc lập – Tự do – Hạnh phúc' đã khai mạc tại Trung tâm Triển lãm Quốc gia (xã Đông Anh, Hà Nội).
Xã Thượng Phúc trực thuộc thành phố Hà Nội, chính thức hoạt động từ ngày 1/7/2025 trên cơ sở sáp nhập các đơn vị hành chính cũ. Dưới đây là các thông tin chính thức về địa giới, dân số, thủ tục hành chính và lãnh đạo mới của xã sau khi sắp xếp lại.
Xã Thượng Phúc được hình thành trên cơ sở nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của các xã: Tân Minh, Nguyễn Trãi, Quất Động, Nghiêm Xuyên, Dũng Tiến (huyện Thường Tín).
Nằm ở ngoại thành Hà Nội, làng Đông Cứu (xã Dũng Tiến, huyện Thường Tín) nổi danh bởi nghề thêu khăn chầu, áo ngự – những sản phẩm gắn liền với nghi lễ hầu đồng trong tín ngưỡng thờ Mẫu, di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại được UNESCO công nhận năm 2016.
Thường Tín, xưa có tên là Thượng Phúc, được mệnh danh là 'đất học - đất danh hương'. Theo các tài liệu của Viện Hán Nôm và hệ thống văn bia tại Văn Từ Thượng Phúc, Thường Tín là huyện có số lượng khoa bảng nhiều nhất trên địa bàn Hà Nội. Thống kê cho thấy, nơi đây có tới 128 người đỗ đại khoa, trong đó có 2 trạng nguyên, 3 bảng nhãn và 2 thám hoa. Đây cũng là quê hương của nhiều danh nhân kiệt xuất như Nguyễn Trãi, Lý Tử Tấn, Lê Nguyên Kỷ… Những tên tuổi này đã góp phần làm rạng danh lịch sử và văn hóa Việt Nam.
Cách trung tâm Thủ đô Hà Nội 20km hướng về cửa ngõ phía Nam, huyện Thường Tín đã trải qua thời gian vẫn bảo tồn và phát triển những làng nghề truyền thống với nét đặc trưng. Đến Thường Tín hôm nay, chúng ta sẽ có cảm nhận thú vị, ấn tượng về nét đẹp của làng nghề…
Sống giữa kỷ nguyên số, nơi những giá trị truyền thống dễ bị lãng quên, cô gái trẻ Tạ Thị Tú Anh, sinh năm 1999, đến từ làng Đông Cứu (huyện Thường Tín, Hà Nội) lại lựa chọn con đường khác biệt: kế thừa và phát huy nghề thêu tay truyền thống.
Đây là vị trạng nguyên đầu tiên dưới thời Lý, có nhiều công trạng nhưng lại vướng phải vụ án lập mưu giết vua.
Là hậu duệ của gia đình 5 đời làm nghề thêu long bào truyền thống, nghệ nhân Vũ Văn Giỏi là một trong những người tiên phong nghiên cứu phục dựng những cổ phục triều đình và ông cũng là một trong những người có kỹ thuật thêu tinh xảo nhất tại làng Đông Cứu hiện nay. Dưới bàn tay khéo léo, tài hoa của nghệ nhân, những bộ long bào được phục dựng giống tới 80% với nguyên bản.
Với tâm huyết gìn giữ giá trị truyền thống, nghệ nhân Vũ Văn Giỏi đã góp phần hồi sinh nghệ thuật thêu trang phục cung đình tưởng chừng đã mai một.
Làng Đông Cứu (Xã Dũng Tiến, Huyện Thường Tín, Hà Nội) nổi tiếng với nghề độc nhất vô nhị 'thêu áo cho Vua'. Nghề thủ công truyền thống của làng đến nay vẫn được duy trì, bảo tồn và vinh dự được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.
Nhân kỷ niệm 20 năm ngày Doanh nhân Việt Nam, tối 11/10, Sở Công Thương Hà Nội phối hợp với UBND huyện Thường Tín khai mạc Festival làng nghề thiết kế sáng tạo và Triển lãm các sản phẩm OCOP, sản phẩm văn hóa, thủ công mỹ nghệ và làng nghề huyện Thường Tín.
Giữa tháng 8 vừa qua, workshop 'Ngũ Chỉ Hoàng Kim' trong khuôn khổ chuỗi sự kiện 'Làng trên phố 2024' do Trường làng trong phố phối hợp Trung tâm Xúc tiến quảng bá di sản văn hóa phi vật thể Việt Nam đồng tổ chức đã chính thức diễn ra và thu hút sự tham gia của nhiều người dân.
Làng Đông Cứu (xã Dũng Tiến, huyện Thường Tín, TP.Hà Nội) là ngôi làng nức tiếng với nghề độc nhất vô nhị là 'thêu áo cho vua'.
Dòng chảy hiện đại mở ra nhiều cơ hội cho nghề thủ công tiếp cận khoa học kỹ thuật, công nghệ để tiến nhanh, vững chắc. Cuộc chuyển mình này cũng đặt ra thách thức cho làng nghề, vừa gìn giữ, bảo tồn tinh hoa truyền thống, vừa sáng tạo những sản phẩm độc đáo, tinh xảo, phù hợp với thị hiếu hiện đại.
Đông Cứu từng là làng duy nhất ở miền Bắc chuyên thêu long bào cho vua chúa, áo mũ cho quan lại và nổi tiếng với trang phục tín ngưỡng khăn chầu áo ngự.
Làng thêu Đông Cứu, thuộc xã Dũng Tiến, huyện Thường Tín, Hà Nội, từ lâu đã nổi tiếng với nghề thêu truyền thống, đặc biệt là thêu long bào cho các triều vua phong kiến Việt Nam. Nơi đây còn được xem như cái nôi của những bộ trang phục hầu đồng trong tín ngưỡng thờ Mẫu, được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới.
Với lòng yêu nghề thêu truyền thống của quê hương, nghệ nhân nhân dân Vũ Văn Giỏi đã vượt qua nhiều khó khăn để phục dựng nghệ thuật thêu cung đình.
Nghệ nhân Nhân dân Vũ Văn Giỏi đã dành gần 40 năm tâm huyết hồi sinh thành công rất nhiều trang phục cung đình của các triều đại như Lý, Trần, Lê, Nguyễn…
Hà Nội có 321 làng được công nhận là làng nghề, làng nghề truyền thống. Không chỉ tạo ra giá trị kinh tế, làng nghề còn góp phần lưu giữ, kiến tạo những giá trị văn hóa, nghệ thuật, nét đặc trưng riêng của mỗi làng quê.
Tối 3/11, Sở Công Thương Hà Nội phối hợp với UBND huyện Thường Tín tổ chức khai mạc Triển lãm các sản phẩm, mẫu thiết kế hàng thủ công mỹ nghệ mới, sáng tạo huyện Thường Tín - Thành phố Hà Nội năm 2023. Đây là sự kiện nằm trong chuỗi các hoạt động của Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội và Festival Bảo tồn và phát triển làng nghề Việt Nam năm 2023.
Tối 3/11, tại Trung tâm Văn hóa - Thông tin và Thể thao huyện Thường Tín (Hà Nội), Sở Công thương Hà Nội phối hợp Ủy ban nhân dân huyện Thường Tín khai mạc Triển lãm các sản phẩm, mẫu thiết kế hàng thủ công mỹ nghệ mới, sáng tạo huyện Thường Tín – thành phố Hà Nội năm 2023.
Từ ngày 3/11 đến 5/11, diễn ra Triển lãm các sản phẩm, mẫu thiết kế hàng thủ công mỹ nghệ mới, sáng tạo huyện Thường Tín, TP. Hà Nội năm 2023.
Làng Đông Cứu nằm bên bờ sông Nhuệ là một tụ cư có từ rất lâu đời, được hình thành sau những cuộc khai hoang lấn biển và bồi đắp tự nhiên của dòng sông Hồng. Tuy không phải đất của nghề thêu, nhưng Đông Cứu lại nổi tiếng với tài khéo léo thêu may các trang phục cho Hoàng cung.
Làng Đông Cứu vốn xưa kia nổi tiếng với nghề thêu may trang phục cho hoàng cung. Theo thời gian, nghề này đang dần mai một và có nguy cơ mất dần những bí quyết thêu may thủ công truyền thống.
Những bộ y phục cung đình của vua hoàng hậu, thái tử, công chúa... được các nghệ nhân 'hồi sinh'. Sự say mê kết hợp với bàn tay tài hoa và tâm đức của các nghệ nhân đã tạo nên thành quả quý giá, góp phần giữ gìn di sản văn hóa Việt.
Làng Đông Cứu (Xã Dũng Tiến, Huyện Thường Tín, Hà Nội) nổi tiếng với nghề độc nhất vô nhị 'thêu áo cho Vua'. Nghề thủ công truyền thống của làng đến nay vẫn được duy trì, bảo tồn và vinh dự được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.
Nằm trong ý tưởng đưa lịch sử dân tộc đến với công chúng bằng ngôn ngữ nghệ thuật, đêm 27/11, tại Nhà hát Opera Đà Lạt House, Công ty Sử Việt tiếp tục biểu diễn vở kịch Khóc giữa trời xanh phục vụ khán giả Đà Lạt.
Men theo Quốc lộ 1A cũ, chúng tôi tìm về làng Đông Cứu (xã Dũng Tiến, huyện Thường Tín, Hà Nội) cái nôi của những bộ trang phục hầu đồng trong tín ngưỡng thờ Mẫu đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới.
Được ví như 'cánh chim đầu đàn' của phục dựng nghề thêu long bào, Nghệ nhân Nhân dân Vũ Văn Giỏi đã dành 30 năm tâm huyết để phục dựng hơn 30 long bào các loại như của vua Đồng Khánh, Khải Định, Từ Cung thái hậu (hoàng thái hậu cuối cùng của triều Nguyễn)…
Trải qua hàng trăm năm lịch sử, ngày nay, người dân làng thêu Đông Cứu (thuộc xã Dũng Tiến, huyện Thường Tín, Hà Nội) vẫn gìn giữ lối thêu phục chế long bào để làng nghề không bị mai một.
Làng thêu Đông Cứu (huyện Thường Tín, Hà Nội) nổi tiếng với sản phẩm thêu tay độc đáo, đòi hỏi 'ngón nghề' điêu luyện của những người thợ tài hoa, đó là trang phục của các vua quan.
Đây là tỉnh có diện tích tự nhiên hơn 800 km2, nhỏ nhất so với các tỉnh, thành trong cả nước, là quê hương của 17 trạng nguyên.
Dẫy núi Thiên Thai là món quà thiên nhiên ban tặng cho dân làng xã Đông Cứu (Gia Bình, Bắc Ninh) bên sông Đuống. Chín ngọn núi kéo dọc suốt cả ba xã tựa rồng uốn lượn.
Có thể khẳng định, đó là ngôi làng duy nhất ở nước ta giữ được nghề thêu làm khăn chầu, áo ngự cung đình và phục vụ hầu đồng. Tháng Bảy âm lịch, ngôi làng cổ ấy như tấp nập đông đúc hơn bởi giới hầu đồng về sắm lễ phục mới.