Là vùng kinh tế động lực của tỉnh, xã Mai Sơn có tiềm năng lợi thế về điều kiện tự nhiên, đất đai bằng phẳng, rộng lớn, màu mỡ, đã hình thành các vùng cây ăn quả, cây công nghiệp, rau màu. Hiện nay, các HTX trên địa bàn đẩy mạnh liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, nâng cao thu nhập và đời sống nhân dân, hướng tới phát triển bền vững.
Những năm gần đây, xã Mai Sơn (tỉnh Sơn La) nổi lên như một 'điểm sáng' trong phong trào xây dựng nông thôn mới. Không chỉ sở hữu số lượng sản phẩm OCOP nhiều, xã còn tạo nên một hướng đi bền vững dựa trên các HTX, ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất.
Mai Sơn là một trong những xã có nhiều sản phẩm đạt chuẩn OCOP nhất tỉnh. Sau sáp nhập với không gian rộng lớn, xã càng có lợi thế hơn trong xây dựng, phát triển các sản phẩm nông nghiệp, sản phẩm đặc trưng, tạo thương hiệu, đưa nông sản chất lượng cao ra thị trường.
Sơn La - từ một tỉnh miền núi sản xuất nông nghiệp manh mún, chủ yếu sản xuất thô, đang vươn lên trở thành Trung tâm nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao của vùng Tây Bắc và trung tâm chế biến nông sản trọng điểm. Đạt được kết quả bước đột phá, nhờ hệ thống chính sách đồng bộ, quyết tâm của cấp ủy, chính quyền các cấp, đưa chế biến sâu và công nghệ làm đòn bẩy phát triển.
Những năm qua, phong trào 'Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi' ở xã Mai Sơn đã trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Từ các mô hình trồng trọt, chăn nuôi đến phát triển kinh tế hợp tác, nhiều hộ dân đã vươn lên khá giả, góp phần giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới.
Trên những triền đồi xanh mướt của vùng Tây Bắc, diện mạo nông thôn mới tỉnh Sơn La từng ngày thêm khởi sắc. Những con đường bê tông thẳng tắp về tới bản, hệ thống thủy lợi, điện, trường, trạm được đầu tư đồng bộ. Và hơn hết, đời sống người dân đang được nâng lên rõ rệt.
Từ những cánh đồng ngô, vườn cây ăn quả, đến nương cà phê trên triền dốc, nông dân Sơn La tiếp tục thay đổi nếp nghĩ, cách làm, bắt nhịp với xu thế mới, mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, xây dựng thương hiệu, từng bước đưa nông sản Sơn La vươn ra thị trường lớn.
Những ngày này, về xã Mai Sơn, dọc tuyến quốc lộ 6, nhân dân các tiểu khu 3/2, 19/5, Bình Minh, Cò Nòi, bản Lếch, thôn Nà Cang đang khẩn trương thu hoạch na, những chiếc xe máy, xe ô tô tấp nập nối nhau vào tận vườn, chở các thùng xốp đóng na vận chuyển đến điểm tập kết để đi tiêu thụ.
Không khó để nhận ra hơi thở của chương trình xây dựng nông thôn mới đang hiện hữu ở Mai Sơn (Sơn La). Và trong bức tranh khởi sắc ấy, mô hình HTX nổi lên như một 'điểm tựa' vững chắc, gắn kết cộng đồng, thúc đẩy sản xuất hàng hóa, nâng cao đời sống, đồng thời mở lối cho nông dân bước vào con đường phát triển bền vững.
Từ một địa phương chủ yếu sản xuất canh tác theo lối mòn truyền thống, khiến đời sống kinh tế còn gặp nhiều khó khăn, nhưng kể từ khi chuyển đổi mô hình sản xuất cây trồng mới, gắn với ứng dụng công nghệ cao, xã Mai Sơn, tỉnh Sơn La đã vươn mình phát triển kinh tế - xã hội một cách mạnh mẽ.
Với diện tích tự nhiên 164 km², địa hình bằng phẳng, đất đai màu mỡ, nguồn nước dồi dào, nhân dân xã Mai Sơn khai thác tiềm năng, lợi thế phát triển nông nghiệp, nhất là cây ăn quả, theo hướng vùng chuyên canh, ứng dụng công nghệ cao để nâng chất lượng và giá trị nông sản.
Mô hình kinh tế hợp tác xã ở xã Mai Sơn đang có bước phát triển mạnh mẽ, trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa, nâng cao thu nhập cho người dân.
Về xã Mai Sơn những ngày này, cảm nhận rõ không gian mới rộng mở của một địa phương sau sáp nhập. Khí thế quyết tâm của cán bộ, đảng viên và nhân dân được nhân lên với những niềm tin, kỳ vọng về tương lai phát triển mới.
Những ngày này, nông dân xã Cò, huyện Mai Sơn tập trung chăm chút từng cây na, bởi đây là giai đoạn quan trọng, quyết định năng suất, chất lượng cả vụ. Người dân không còn chỉ dựa vào kinh nghiệm mà đã chủ động ứng dụng khoa học kỹ thuật, hướng đến vụ na bội thu.
Cây na ở tỉnh ta trồng tập trung chủ yếu tại thị trấn Hát Lót, các xã Cò Nòi, Nà Bó, Chiềng Lương của huyện Mai Sơn với tổng diện tích hơn 600 ha. Trong đó, vùng sản xuất na ứng dụng công nghệ cao có quy mô 306,4 ha của huyện Mai Sơn, là 1 trong 9 vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao của tỉnh được các hộ nông dân sản xuất với sản phẩm an toàn, đáp ứng yêu cầu của thị trường.
Khai thác lợi thế về đất đai, khí hậu phù hợp phát triển các loại cây công nghiệp và cây ăn quả, huyện Mai Sơn thành lập các hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, góp phần thay đổi tư duy, ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Mai Sơn là huyện có diện tích na lớn của tỉnh, với trên 790 ha, tập trung tại các xã Cò Nòi, Nà Bó và thị trấn Hát Lót; trong đó, hơn 500 ha đã cho thu hoạch. Năm nay na được mùa, được giá, người trồng na rất phấn khởi, hồ hởi bước vào vụ thu hoạch.
Mai Sơn hiện có 204 hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp, thời gian qua, các hợp tác xã đã phát huy tốt vai trò liên doanh, liên kết, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, hình thành các chuỗi liên kết trong tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu.
Trong Bộ tiêu chí xây dựng nông thôn mới, tiêu chí số 13 - hình thức tổ chức sản xuất và phát triển kinh tế nông thôn là một trong những tiêu chí quan trọng, có vai trò thúc đẩy kinh tế, xã hội các địa phương, làm nền tảng hoàn thành các tiêu chí về thu nhập, hộ nghèo. Xác định rõ tầm quan trọng đó, các địa phương trong tỉnh tập trung chỉ đạo các xã nỗ lực triển khai thực hiện, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội, nâng cao đời sống nhân dân.
Mai Sơn là huyện có nhiều lợi thế về đất đai, khí hậu để phát triển sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Những năm gần đây, huyện đã tập trung phát triển các sản phẩm OCOP, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường và tăng thu nhập cho người nông dân.
Huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La là huyện có tiềm năng lợi thế về điều kiện tự nhiên, đất đai bằng phẳng, thổ nhưỡng màu mỡ, với diện tích đất nông nghiệp chiếm 95,2% đất tự nhiên. Có nhiều lợi thế để phát triển cây ăn quả, cây công nghiệp, vùng nguyên liệu gắn liền với nhà máy chế biến. Dó đó, việc triển khai thực hiện các nhiệm vụ phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trên địa bàn huyện trong thời gian qua đã tạo được sự lan tỏa, tạo cú hích cho phát triển các mô hình ứng dụng công nghệ cao trên quy mô lớn.
Với mục đích liên kết đưa ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, năm 2018, có 20 hộ dân xã Cò Nòi, huyện Mai Sơn đã góp vốn, góp đất, thành lập Hợp tác xã Mé Lếch và chọn cây na làm cây trồng chủ lực. Sau 6 năm thành lập, HTX Mé Lếch là HTX điển hình trong sản xuất kinh doanh, thành viên thay đổi nếp nghĩ, cách làm, áp dụng kỹ thuật chăm sóc vườn na theo quy chuẩn VietGAP, hữu cơ, tạo sản phẩm nông nghiệp sạch, đáp ứng nhu cầu thị trường, mang lại hiệu quả kinh tế cao.
'Hạn chế cỏ dại, điều hòa độ ẩm, giữ cấu trúc mặt đất, giảm tỷ lệ rửa trôi dinh dưỡng; ngăn cản quá trình bốc hơi nên tiết kiệm chi phí về nước tưới, phân bón, hạn chế dùng thuốc trừ cỏ, công làm cỏ, tăng giá trị sản phẩm' - Đó là những lợi ích từ mô hình dùng vải nông nghiệp chuyên dùng để phủ xung quanh gốc cây ăn quả đang được triển khai thí điểm tại nhiều vườn cây trên địa bàn huyện Thuận Châu và Mai Sơn.
Thời gian gần đây, có nhiều loại trái cây, rau củ với hương vị thơm ngon, độc lạ đang 'khuấy đảo' thị trường. Dù giá đắt đỏ hơn nhiều nhưng những loại trái cây này vẫn đang được ráo riết săn lùng.
Toàn tỉnh hiện có trên 350 ha trồng na, tập trung nhiều ở huyện Mai Sơn, Thuận Châu và Yên Châu. Những năm qua, mặc dù người dân đã ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, nhưng trong quá trình trồng, chăm sóc cây na còn gặp một số vấn đề, như: Quả na chín tập trung, thời gian thu hoạch ngắn, kỹ thuật trồng và chăm sóc na chưa đảm bảo, hiệu quả chưa tương xứng với tiềm năng, trồng chưa theo quy hoạch...
Nằm trong chương trình thăm và làm việc tại tỉnh Sơn La, ngày 23/6, Đoàn công tác của Ủy ban Trung ương Mặt trận Lào xây dựng đất nước và tỉnh Hủa Phăn đã đến thăm, học tập kinh nghiệm một số mô hình nông nghiệp tiêu biểu trên địa bàn huyện Mai Sơn.
Phát triển kinh tế từ mô hình chăn nuôi và trồng cây ăn quả, thu lãi mỗi năm trên 600 triệu đồng, chị Đỗ Thị Hoa, hội viên Chi hội phụ nữ bản Mé Lếch, xã Cò Nòi, huyện Mai Sơn, được Hội LHPN tỉnh và Hội Nông dân huyện tặng Giấy khen về thành tích sản xuất, kinh doanh giỏi.
Nắm bắt xu thế và nhu cầu của thị trường, nhiều hộ dân trên địa bàn huyện Mai Sơn đã đầu tư, nhân rộng mô hình trồng cây ăn quả theo hướng hữu cơ mang lại thu nhập cao, tạo ra các sản phẩm an toàn đối với người tiêu dùng, bảo vệ sức khỏe người sản xuất, giữ gìn môi trường.
Những năm qua, huyện Mai Sơn đã tích cực tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia Cuộc vận động 'Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh'. Qua đó, khơi dậy tinh thần đoàn kết, phát huy nội lực trong nhân dân trong xây dựng nông thôn mới, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, giữ gìn và bảo tồn văn hóa truyền thống, bảo vệ môi trường.
Với những điều kiện thuận lợi về khí hậu, đất đai, tỉnh ta đã và đang phát triển một nền nông nghiệp đa dạng với nhiều sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao mang tính đặc trưng của vùng miền. Từ năm 2017 đến nay, nhiều sản phẩm nông sản của tỉnh đã được xuất bán tới các thị trường trong nước và xuất khẩu ra thị trường quốc tế. Tuy nhiên trước những đòi hỏi ngày càng cao của người tiêu dùng về tiêu chuẩn, chất lượng sản phẩm, sản xuất nông nghiệp hữu cơ đang là hướng phát triển bền vững, nhằm tạo sản phẩm sạch, an toàn cho người tiêu dùng cũng như góp phần bảo vệ môi trường.
Thực hiện chính sách khuyến khích đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn tỉnh, năm 2019, tỉnh đã ban hành phương án hỗ trợ cho các hợp tác xã, doanh nghiệp sản xuất nông nghiệp theo hướng hữu cơ trên địa bàn giai đoạn 2019-2020. Theo đó, toàn tỉnh sẽ triển khai 24 mô hình sản xuất nông nghiệp theo hướng hữu cơ với 10 loại sản phẩm nông nghiệp: Xoài, nhãn, chanh leo, na, thanh long, cam, bưởi, rau, chè, phân hữu cơ của 89 doanh nghiệp, hợp tác xã; tổng kinh phí gần 6 tỷ đồng.
Ngày 27-12, UBND tỉnh Sơn La tiến hành tổng kết năm năm chủ trương của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Sơn La về phát triển cây ăn quả trên đất dốc.
Những năm qua, Sở Khoa học và Công nghệ đã triển khai nhiều giải pháp xây dựng, bảo hộ, phát triển thương hiệu cho sản phẩm nông sản đặc trưng của tỉnh thông qua việc đăng ký nhãn hiệu chứng nhận, chỉ dẫn địa lý, tổ chức công bố các văn bằng bảo hộ gắn với lễ hội của từng địa phương, tạo hiệu ứng tốt trong việc quảng bá, giới thiệu sản phẩm tới người tiêu dùng, nâng cao giá trị nông sản của tỉnh.