Em về mùa đã Giêng hai Yêu thương Chừng cũng nhạt phai nỗi buồn Lang thang lên chốn đầu nguồn Rong rêu ta với suối nguồn rong rêu.
Giêng hai, từ miền núi đến đồng bằng, ven biển lại rộn ràng khai hội. Mỗi vùng miền, mỗi nghi lễ, tập tục mang sắc thái riêng, phản ánh nếp sống sinh động, phong phú của cư dân xứ Quảng. Và từ những hội làng ấy, các thế hệ cùng nhau gìn giữ, phát huy bản sắc giữa nhịp sống hiện đại.
Trong nhịp sống hiện đại đang chuyển động từng ngày, những lễ hội mùa xuân ở Đà Nẵng vẫn giữ được một mạch nguồn bền bỉ, gắn chặt với đời sống của cư dân nông nghiệp bản địa.
Trong thơ Việt Nam đương đại nửa sau thế kỷ XX, lớp nhà thơ trưởng thành từ chiến tranh đã tạo nên một diện mạo đặc biệt cho thi ca dân tộc. Họ mang đến cho thơ không chỉ cảm xúc mà còn là ký ức lịch sử, những trải nghiệm sống động của một thế hệ đã đi qua chiến tranh và bước vào công cuộc dựng xây đất nước.
Như một dịp tạ ơn mẹ rừng, những ngày giêng hai âm lịch, đồng bào các dân tộc thiểu số ở phía tây thành phố Đà Nẵng thường tổ chức nghi thức cúng tế thần linh, bày tỏ lòng thành và cầu mong năm mới no đủ, mưa thuận gió hòa…
Tháng 3, muôn loài hoa dại bừng tỉnh sau mùa đông rét mướt, bung nở khoe sắc thắm khắp sườn đồi thung lũng, tắm táp thêm vẻ đẹp nên thơ mộng mị cho núi rừng biên viễn. Trên dốc núi Sơn Thủy, tôi gặp lại những người Mông, người Thái nở nụ cười tươi với lúa ngô mươn mướt bời bời. Sau ngày hội bầu cử, họ náo nức chuẩn bị cho một ngày trọng đại riêng có đang đến trên quê hương mình - lễ hội Mường Xia.
Sau Tết Nguyên đán, nhiều địa phương miền núi bước vào vụ trồng rừng. Các dự án lâm nghiệp được triển khai góp phần mở rộng diện tích rừng trồng, tạo sinh kế cho người dân và thúc đẩy phát triển lâm nghiệp bền vững.
Mùa lễ hội tháng Giêng, tháng Hai ở các xã, phường phía Ðông tỉnh không chỉ là dịp để người dân gửi gắm ước vọng về một năm mới no ấm, bình an, mà còn góp phần quan trọng gìn giữ và lan tỏa nét đẹp văn hóa truyền thống đến với du khách.
Ngay khi mùa xuân vừa chớm, người nông dân xứ Quảng đã bắt tay vào việc chuẩn bị cho vụ mùa mới. Trên nhiều cánh đồng vẫn vang lên tiếng cuốc, tiếng cày, để rồi khi giêng hai về, những thửa ruộng đã xanh mướt, báo hiệu một mùa vụ đầy hy vọng.
Một năm được đánh dấu bằng bốn mùa, xuân hạ thu đông, bằng mười hai lần trăng tròn rồi trăng khuyết, bằng mười hai tháng theo nhịp tuần hoàn của đất trời. Trong mười hai tháng ấy, giêng hai luôn mang đến cho con người những cảm xúc đong đầy, cho sự khởi đầu một năm mới an lành, tươi đẹp.
Với hơn 9.000 lễ hội lớn nhỏ mỗi năm diễn ra khắp cả nước, phần lớn lại được tổ chức vào mùa xuân, tâm lý 'tháng Giêng là tháng ăn chơi' đã ăn sâu trong đời sống của người Việt Nam - vốn chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp.
'Hát cho lở đất long trời/Cho đời biết mặt, cho người biết tên...'. Như dành riêng cho miền Kinh Bắc một thứ ân tình thuần khiết, mùa xuân trên quê hương quan họ không chỉ có sắc đào, mai mà còn là những thanh âm vang ngân từ tiếng trống hội làng, từ câu hát cửa đình cửa chùa, những canh hát miên man vắt từ đêm này sang đêm khác...
Năm nào cũng vậy, Giêng hai mùa về sau tết, gió Chướng gối theo những con sóng trắng xóa lại về, phần phật thổi tràn trên bãi, cũng là mùa thu hoạch con ruốc đầu xuân đằm thúng.
Bước sang Giêng, hương sắc Bình Lợi nơi cái nắng gió phương Nam hòa quyện cùng cái man mác cuối ngày, gợi cảm giác bâng khuâng một cách lạ kỳ dịp đầu xuân, tạo nên một mùa Giêng hai Xuân Bính Ngọ rất khác, rất tình.
Những ngày xuân, khi tiết trời vùng cao còn se lạnh, Suối Giàng (xã Văn Chấn) lại bừng sáng trong sắc vàng rực rỡ của hoa cải. Mùa hoa cải ở Suối Giàng đến nhẹ nhàng như hơi sương đầu núi. Giữa không gian trong lành của núi rừng, những triền hoa vàng trải dài theo sườn dốc, len qua lối nhỏ, ôm lấy bản làng… tạo nên một khoảng không gian dịu dàng rất riêng của vùng cao.
Đề thi thử môn Ngữ văn của liên trường trung học phổ thông tỉnh Ninh Bình yêu cầu học sinh so sánh hai đoạn thơ trong hai bài thơ 'Tổ quốc' (Nguyễn Sĩ Đại) và 'Định nghĩa về Đất Nước' (Lê Minh Quốc).
Những buổi chiều muộn tan làm về nhà, chầm chậm lướt xe đi trên nẻo đường quen, thỉnh thoảng tôi lại ngước nhìn lên những tầng cao của phố.
Lễ hội làng Bình Đà xã Bình Minh huyện Thanh Oai - Hà Nội mãi tận ngày mùng 6 tháng 3 âm lịch nhưng với những vị cao niên trong ban khánh tiết thì công tác chuẩn bị đã bắt đầu ngay từ độ giêng hai. Việc nhà thánh bao giờ cũng phải cắt đặt kỹ lưỡng để điều phối nhân sự đúng người, đúng việc, lễ vật chu toàn.
'Ngày tháng Giêng hai' của Nguyễn Thị Thanh Nga là một tản văn tràn ngập hoài niệm, gợi lên không gian mùa Xuân trong trẻo của làng quê và tình cảm gia đình ấm áp.
Kiên trì nơi mép sóng bạc từ đầu hôm tới cuối chiều, những ngư dân lão luyện và cả tay ngang đang vào mùa 'ăn lộc trời' nơi xứ biển. Những con ốc lễ không chỉ là kế sinh nhai kiếm tiền triệu mỗi ngày, mà cũng đượm những nét ẩm thực nhuần nhị vị quê hương.
Ra Tết, tiết trời vẫn còn đương lạnh. Cái lạnh Giêng Hai ở quê cũng dữ dằn chẳng thua kém mùa đông là bao. Thêm những đợt mưa phùn nên cảm giác lúc nào cũng buôn buốt chân tay. Đều đặn, khoảng hai giờ sáng mẹ đã thức dậy đồ xôi gấc để bán. Những chõ xôi gấc đỏ au, thơm bùi mùi nếp quyện mùi gấc cứ thế lan tỏa khắp cả gian bếp nhỏ. Tôi luôn nhớ về những buổi sáng nấu xôi gấc của mẹ bằng những hình ảnh đượm màu kí ức như vậy.
Tháng 3 có một ngày dành cho mẹ với biết bao ân tình. Ân tình bởi như một nhà thơ đã viết: Mẹ chính là nơi 'Cả thế giới nương nhờ/Dưới hai bầu vú sữa/Trời không xanh có hoa nào nở/Dạ vắng yêu thương dạ những sầu/Đời thiếu mẹ hiền người phụ nữ/Anh hùng thi sĩ hỏi còn đâu'.
Trời nhè nhẹ dần ấm lên theo bước đi chầm chậm của mùa xuân. Ai cũng có cảm giác ngày tháng thênh thênh dài rộng hẳn ra, dù mỗi ngày vẫn chừng ấy giờ đồng hồ.
Mưa, nồm, ẩm ướt là 'đặc sản' của tiết đông xuân, những ngày nhớp nháp và buốt giá cứ quẩn quanh qua mấy tháng Giêng Hai.
Buổi sáng điểm tâm cô hàng quán bảo chỉ có mì chay thôi bởi hôm nay đã là mùng một tháng hai rồi. Ôi thế tháng giêng đã trôi qua nhanh thật.
Giêng Hai về, trời đất như chùng lại, lặng lẽ đón những đợt gió lạnh cuối mùa. Ở quê tôi, những cánh đồng mướt mát còn vương chút hơi ẩm của mùa đông đang khẽ rùng mình đón ánh nắng đầu xuân.
Kiên trì nơi mép sóng bạc từ đầu hôm tới cuối chiều, những ngư dân lão luyện và cả tay ngang đang vào mùa 'ăn lộc trời' nơi xứ biển. Những con ốc lễ không chỉ là kế sinh nhai kiếm tiền triệu mỗi ngày, mà cũng đượm những nét ẩm thực nhuần nhị vị quê hương.
Tôi ngồi nhặt lá bên sân/Về đem sám hối với mình thâu đêm/Lời kinh nào chẳng nhớ quên/Cho lòng thiện khách chênh vênh bụi hồng.
Như một câu thơ bất chợt ngân lên, rồi líu ríu theo chúng tôi suốt cả chặng hành trình, khi mùa xuân đang ở độ thật đầy đặn, thật viên mãn: Mùa xanh vào giêng hai.
Khi đọc bài 'Áo trở màu không', cũng là tên gọi tập thơ của H.Man do NXB Văn học giới thiệu, bắt gặp hai câu đầu: 'Bây giờ áo trở màu không/ Mây mùa thu/ nắng mùa đông/ nhạt nhòa...' và hai câu kết: 'Bây giờ áo trở màu không/ Bao la sương khói.../ mênh mông là buồn', ta mới vỡ ra thêm cái nghĩa sâu xa và có phần bí ẩn từ cái tên của tập thơ. 'Áo trở màu không' có thể là cuộc tìm về nơi xa lắc xa lơ những mong 'còn sót chút ân tình xưa cũ'. Ấy cũng là lúc 'những giêng hai trong đời người cứ, xa biệt ngàn trùng' vì 'mất dấu tìm về'.
Cà-phê sáng một mình nhìn ra bên ngoài màn mưa xuân lất phất cứ như ai đó dấm dúi lòng mình, thôi thì vội gì, cứ ngồi thêm lát nữa. Đáng ra, mọi năm chỗ này tôi ngồi sẽ có thêm một hai người bạn nữa nhưng giờ thì bạn cũng đã về khuất phía bên kia trời hư ảo.