Cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, đời sống vật chất của người dân khu vực nông thôn, miền núi trên địa bàn tỉnh từng bước được nâng lên, song các không gian sinh hoạt văn hóa, thể thao dành cho thanh, thiếu niên (TTN) vẫn còn nhiều khoảng trống. Việc hình thành các 'sân chơi' phù hợp vì thế trở thành yêu cầu cấp thiết trong cuộc sống hiện đại.
Hòa chung với không khí bầu cử trên cả nước, hôm nay 729 nghìn cử tri tại 78 xã vùng cao của Thanh Hóa đã nô nức đi bầu... Ngày hội toàn dân đã diễn ra trong không khí vui tươi, phấn khởi và an toàn.
Nhiều đồng bào Mông ở Tà Cóm, Cá Giáng, Cánh Cộng (xã Trung Lý, tỉnh Thanh Hóa) nô nức dậy từ 4h sáng để đến điểm bầu cử.
Xuân về trên những bản làng vùng cao biên giới Thanh Hóa, khi tiếng khèn Mông gọi bạn vang lên giữa không gian đại ngàn. Trong không khí rộn ràng ấy, bên cạnh niềm vui sum vầy của đồng bào là sự hiện diện lặng lẽ của những người lính biên phòng, quân sự, công an thuộc tổ công tác, đội liên ngành. Họ ở lại bản, vui xuân cùng dân và lặng thầm giữ bình yên nơi phên dậu Tổ quốc.
Ngày 27/11/2025, Kiểm toán nhà nước (KTNN) khu vực XI đã tới thăm hỏi và trao quà cho nhân dân, học sinh và các thầy cô giáo tại xã Trung Lý, tỉnh Thanh Hóa.
Sáng 19/11, tại Nhà văn hóa bản Khằm 2, xã Trung Lý (huyện Mường Lát cũ), Ban Quản lý Chương trình Mục tiêu quốc gia, Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 5 (Quân khu 4) tổ chức giao vật tư, hỗ trợ phát triển sản xuất và cấp phát con giống cho các hộ đồng bào dân tộc thiểu số có hoàn cảnh khó khăn.
Giữa núi rừng vùng biên, những lớp học xóa mù chữ của Đồn Biên phòng Trung Lý vẫn sáng đèn, thắp lên hy vọng đổi thay cho đồng bào Mông.
Từng đêm, bên dòng sông Mã lại vang lên tiếng ê, a tập đánh vần của các mẹ, các chị người Mông. Nơi ấy, những đôi tay chai sần hàng ngày chỉ quen việc nương rẫy nay lại vụng về cầm bút tập viết từng nét chữ.
Từ những bản làng xa xôi ven sông Mã đến vùng biên giới heo hút, phong trào hỗ trợ xây dựng nhà ở cho hộ nghèo, hộ gia đình chính sách và hộ còn khó khăn về nhà ở giai đoạn 2024-2025 ở Thanh Hóa đã lan tỏa mạnh mẽ, trở thành phong trào nghĩa tình sâu rộng, thấm đượm tinh thần sẻ chia và trách nhiệm cộng đồng.
Sáng sớm, sương mù vẫn phủ dày đặc trên những triền núi Trung Lý. Con dốc đất đỏ dẫn vào điểm trường mầm non bản Khằm 1 dài hơn nửa cây số, lổn nhổn đá và trơn trượt. Trong làn sương loang trắng, những tốp người lặng lẽ nối nhau đi bộ. Trên lưng họ, những đứa trẻ mới ba tuổi, mắt còn ngái ngủ, được quấn gọn trong tấm địu thổ cẩm. Bước chân chậm chạp nhưng kiên định. Lâu lắm rồi, điểm lẻ Trường Mầm non Trung Lý mới đông trẻ nhỏ đến lớp như sáng nay.
Để những đứa trẻ 3 tuổi ở vùng cao ra lớp, giáo viên cắm bản không chỉ đến vận động một lần mà nhiều lần, thậm chí chờ phụ huynh đi rẫy về đến tối mịt.
Nhờ nhiều giải pháp đồng bộ, nhất tại vùng sâu, vùng xa, tỷ lệ huy động trẻ từ 3 đến 5 tuổi ra lớp ở Thanh Hóa những năm gần đây liên tục tăng và luôn cao hơn mức trung bình của cả nước, góp phần đảm bảo quyền học tập và phát triển toàn diện cho trẻ em.
Mô hình trường nội trú liên cấp vùng biên lần đầu được áp dụng, mang ý nghĩa chiến lược trong phát triển giáo dục vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Nằm bên kia sông Mã và cách trung tâm xã Trung Lý gần 50km, bản Cá Giáng là một trong những điểm lẻ khó khăn nhất của Trường Tiểu học Trung Lý 2. Dù vậy, sự học của những đứa trẻ nơi đây vẫn chưa từng bị đứt quãng.
Bão số 5 vừa qua, bão số 6 lại tới, các xã vùng cao, biên giới trên địa bàn tỉnh mưa xối xả. Nhưng thầy, cô giáo Trường Tiểu học Trung Lý 2, xã biên giới Trung Lý vẫn đến từng bản, từng lán trên nương để vận động học sinh đến lớp.
Xã vùng biên Trung Lý là địa phương đặc biệt khó khăn, địa hình bị chia cắt, cơ sở hạ tầng thiếu thốn, tạo ra nhiều rào cản trong việc tiếp cận giáo dục, đặc biệt là ở bậc mầm non.
Ban Quản lý Khu Bảo tồn thiên nhiên (BTTN) Pù Hu được giao quản lý khoán bảo vệ hơn 28.379ha rừng trên địa bàn 8 xã, bao gồm: Phú Xuân, Phú Lệ, Trung Thành, Trung Sơn, Nam Xuân, Thiên Phủ, Hiền Kiệt và Trung Lý. Những năm qua, Ban Quản lý Khu BTTN Pù Hu luôn chú trọng nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật (TTPBPL) về bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR) cho Nhân dân các địa phương. Qua đó, góp phần giữ vững an ninh rừng, bảo vệ nguyên vẹn tính đa dạng sinh học, hệ sinh thái ở khu bảo tồn.
Từ những bản làng heo hút nơi biên viễn Trung Lý - Mường Lý, giữa bạt ngàn núi rừng và dòng sông Mã cuộn chảy, tiếng mái chèo khua nước không chỉ là âm thanh quen thuộc của đời sống miền sơn cước, đó còn là nhịp thở của biết bao phận người, là gánh lo canh cánh của những gia đình hằng ngày đưa con đi học, mẹ đi chợ, cha vượt sông tìm kế sinh nhai...
Nhiều năm qua, người dân và giáo viên đến các bản Tà Cóm, Cá Giáng, Cánh Cộng, Lìn, Pa Búa (xã biên giới Trung Lý, Thanh Hóa) vẫn chấp nhận hiểm nguy trên những chuyến đò qua sông Mã để tiết kiệm thời gian di chuyển.
Triển khai Chỉ thị số 22-CT/TU ngày 30/3/2024 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa về cuộc vận động hỗ trợ xây dựng nhà ở cho hộ nghèo, hộ gia đình chính sách và hộ còn khó khăn về nhà ở trong 2 năm 2024-2025 (gọi tắt là Chỉ thị số 22-CT/TU), nhiều địa phương trong tỉnh, đặc biệt là các huyện miền núi đã chủ động, linh hoạt trong phương thức thực hiện. Nhiều mô hình tiêu biểu đã ra đời, lan tỏa tinh thần sẻ chia và thể hiện trách nhiệm cộng đồng cũng như trách nhiệm của toàn hệ thống chính trị trong công cuộc xóa đói, giảm nghèo bền vững.
Gieo mầm con chữ trên vùng đất khó nơi rẻo cao biên giới là hành trình mà những người lính biên phòng Thanh Hóa đang đồng hành cùng với chính quyền và ngành giáo dục địa phương. Để đồng bào ai cũng biết đọc, biết viết, lớp học này qua, lớp mới lại mở, các anh lại tiếp tục in dấu chân trên mọi nẻo đường, mang 'ánh sáng' về nơi bản nghèo biên giới.
Chỉ thị 22-CT/TU, ngày 30/3/2024 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa là một chủ trương nhân văn, nhằm vận động hỗ trợ xây dựng nhà ở cho hộ nghèo, hộ gia đình chính sách và hộ khó khăn trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2024-2025. Tuy nhiên, việc triển khai tại huyện biên giới Mường Lát đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức mang tính đặc thù.
Tà Cóm (xã Trung Lý) được người ta ví là bản 'tận cùng' của huyện vùng biên Mường Lát (Thanh Hóa).
Những điểm trường mầm non, tiểu học ở các bản Cá Giáng, Cánh Cộng, xã Trung Lý (Mường Lát) nơi chúng tôi qua, còn bộn bề những khó khăn. Không chỉ thiếu thốn về cơ sở vật chất, con đường đến lớp của các em học sinh cũng lắm gập ghềnh, trắc trở.
Xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở là người dân tộc thiểu số 'vừa hồng, vừa chuyên' góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các tổ chức cơ sở Đảng, từ đó đưa các chương trình, dự án, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước đến với đồng bào, thúc đẩy kinh tế - xã hội, giữ vững quốc phòng - an ninh vùng dân tộc thiểu số và miền núi tỉnh Thanh Hóa.
Chịu ảnh hưởng của cơn bão số 3, khu vực phía Tây tỉnh Thanh Hóa mưa xối xả. Vậy nhưng, mọi điểm trường ở các bản, làng xa xôi vẫn rộn ràng 'bài ca trên non'.
Quán triệt nghiêm túc các quy định, văn bản chỉ đạo của Đảng ủy, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh và các cơ quan chức năng về công tác tôn giáo và công tác tuyên truyền, đấu tranh xóa bỏ tà đạo, thời gian qua các đồn biên phòng đóng quân trên địa bàn biên giới đã phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền nâng cao nhận thức, ý thức cho các tín đồ tôn giáo chấp hành đúng các quy định của pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo.
Chuẩn bị năm học mới, nhiều huyện vùng khó ở tỉnh Thanh Hóa đã đầu tư hàng trăm tỷ đồng, xây dựng cơ sở vật chất trường học khang trang, hiện đại.
Là huyện vùng biên có địa hình, địa bàn chia cắt còn nhiều khó khăn, việc đầu tư hạ tầng giao thông kết nối giữa các xã, bản có vai trò hết sức quan trọng, không chỉ tạo điều kiện thuận lợi về giao thông, giao thương mà còn là tiền đề để người dân huyện Mường Lát kỳ vọng về một tương lai no ấm!
Để đến một số bản của xã Trung Lý (Mường Lát), như: Tà Cóm, Cánh Cộng, Cá Giáng, Lìn, Pa Búa... người dân thường sang sông bằng những con đò thiếu an toàn, không phép, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn giao thông.
Xã Trung Lý (Mường Lát) có 15 bản, trong đó có 11 bản là đồng bào dân tộc Mông sinh sống. Hầu hết đường sá đi vào các bản của người Mông còn gặp nhiều khó khăn, có những bản cách xa trung tâm xã như Tà Cóm, Cánh Cộng, Cá Giáng, Pá Búa...
Có một điểm chung dễ nhận thấy, phần nhiều các thầy cô giáo 'bám bản' ở những nơi khó khăn, xa xôi của huyện vùng biên Mường Lát là những thầy cô giáo trẻ. Trong hành trình 'gieo chữ' đầy gian nan ấy, từ tình yêu và trách nhiệm với nghề, đã có những thầy cô đến với nhau bằng tình yêu đôi lứa!
Cùng nhau lao động, thầy Phạm Văn Mùi và cô Vũ Thị Loan đang miệt mài 'gieo chữ' và trao yêu thương chốn cao sơn. Những việc làm của họ thầm lặng, vô hình góp phần mang nắng ấm về cho vùng đất khó...
Ngoài kia, thế giới bao la, rộng lớn, còn thế giới của cô giáo trẻ Lữ Hồng Nhung, sinh năm 1994 chỉ gói gọn ở bản nghèo sâu hút, biệt lập nơi cổng trời Trung Lý; gói gọn trong nụ cười của những đứa trẻ người Mông hồn nhiên. Ấy vậy mà thế giới ấy vẫn mênh mông lắm, vì đi mãi, đi mãi mà chẳng hết yêu thương.
Ngày 19/2 (tức ngày mùng 10 tháng Giêng) học sinh trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa bắt đầu quay trở lại học tập sau kỳ nghỉ tết. Để các em sớm bắt nhịp với việc học sau kỳ nghỉ, nhiều trường học ở vùng cao đã tổ chức các hoạt động vui nhộn và ý nghĩa.
Với phương châm '4 cùng' (cùng ăn, cùng ở, cùng làm, cùng nói tiếng dân tộc) và '4 bám' (bám chính quyền, bám đường lối chính sách, bám dân, bám địa bàn), cấp ủy, chỉ huy Đồn Biên phòng Trung Lý (Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa) đã cử cán bộ, chiến sĩ đến các thôn, bản để tuyên truyền, vận động Nhân dân thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước; đấu tranh chống các quan điểm sai trái, thủ đoạn phá hoại của các thế lực thù địch, tăng cường mối đoàn kết quân dân.
Sáng sớm, Quốc lộ 15C phủ một màu trắng của sương mù. Dưới cái lạnh tê tái, rét mướt của miền biên giới, từ Đồn Biên phòng (ĐBP) Trung Lý (Mường Lát) chúng tôi về bản Khằm 1, xã Trung Lý. Thiếu tá Cao Văn Lượng, Đội Trưởng Đội Trinh sát (ĐBP Trung Lý) và đồng chí Lương Văn Dương, cán bộ văn phòng UBND xã Trung Lý đưa chúng tôi đến thăm, làm việc và dự buổi sinh hoạt tôn giáo thường niên của điểm nhóm Tin lành Khằm 1 thuộc Hội thánh Tin lành Việt Nam (miền Bắc).
Bản Tà Cóm nằm dọc sông Mã, được bao bọc bởi Khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Hu và lòng hồ thủy điện Trung Sơn, gần như biệt lập với bên ngoài. Thế nhưng, ở đấy có những bước chân vẫn ngày ngày tới trường mang theo nhiều ước mơ, hoài bão về một tương lai tươi sáng hơn.
Suốt 5 năm qua, cô Phạm Thanh Huyền đã bỏ nhiều công sức để tìm hiểu và kết nối với các mạnh thường quân với những hoàn cảnh khó khăn cần được giúp đỡ. Trong hành trình đó, cô đã bén duyên với các em nhỏ Mường Lát và kết nối với nhiều tổ chức, thực hiện dự án 'Cùng nhau nuôi em Mường Lát', giúp em nhỏ có các bữa ăn chất lượng tại trường học.
Suốt 5 năm qua, nữ giáo viên Phạm Thanh Huyền không quản khó nhọc, kết nối mạnh thường quân mang bữa cơm có thịt đến với trẻ em huyện biên giới Thanh Hóa.