Không thể rời xa Mỹ nhưng cũng không muốn đối đầu Iran, các quốc gia vùng Vịnh rơi vào thế khó chiến lược, buộc phải cân bằng lợi ích trong bối cảnh bất ổn leo thang.
Chuyên gia nhận định việc Tổng thống Mỹ Donald Trump phong tỏa eo biển Hormuz có thể là quyết định đúng đắn để phá vỡ đòn bẩy duy nhất còn lại của Iran trong cuộc chiến này.
Tàu sân bay USS George H.W. Bush không đi qua Địa Trung Hải như thường lệ mà vòng qua châu Phi trong lúc Mỹ siết phong tỏa eo biển chiến lược Hormuz.
Tehran tuyên bố sẵn sàng cho mọi kịch bản xung đột sau lời đe dọa phong tỏa từ Mỹ, khẳng định các kho dự trữ tên lửa và máy bay không người lái đã chuẩn bị đầy đủ.
Giới chức Iran cho biết nước này đã đặt lực lượng vũ trang vào trạng thái sẵn sàng cao nhất, trong bối cảnh căng thẳng với Mỹ tiếp tục leo thang.
Eo biển Hormuz chỉ là một trong 24 nút thắt hàng hải toàn cầu, trong đó 5 tuyến chủ chốt khác cũng tiềm ẩn mức độ rủi ro tương tự những gì đã xảy ra tại Trung Đông 5 tuần qua.
Sau quyết định ngừng bắn, những câu hỏi lớn đặt ra là Mỹ - Iran sẽ đàm phán như thế nào và vận mệnh Eo biển Hormuz sẽ được quyết định ra sao.
Đường ống Đông-Tây của Ả Rập Xê-út, một tuyến huyết mạch quan trọng giúp né tránh eo biển Hormuz, được cho là đã bị tấn công bằng máy bay không người lái của Iran vào hôm thứ Tư.
Việc Hoa Kỳ vừa phát đi tín hiệu đàm phán với Iran, vừa tiếp tục gia tăng áp lực quân sự tại Trung Đông đang làm dấy lên câu hỏi trong dư luận về tính nhất quán trong chiến lược: Đối thoại là mục tiêu thực chất hay chỉ là một phần của toan tính gây sức ép? Động thái này phản ánh thế giằng co chiến lược, nơi các công cụ quân sự và ngoại giao được sử dụng song hành nhằm tối đa hóa lợi thế, nhất là khi thời hạn chót để đạt thỏa thuận với Iran mà Tổng thống Trump đưa ra đã cận kề.
Nếu Mỹ tấn công và đổ bộ lên đảo Kharg, huyết mạch kinh tế của Iran, Tehran có thể phản đòn mạnh, kéo theo hệ lụy lớn về quân sự lẫn kinh tế toàn cầu.
Iran cảnh báo có thể phong tỏa eo biển Bab el-Mandeb qua lực lượng Houthi nếu xung đột với Mỹ-Israel leo thang, đe dọa tuyến vận chuyển khoảng 10% dầu mỏ toàn cầu.
Theo một phân tích của Reuters, việc đóng cửa eo biển Hormuz dẫn đến sự gia tăng đột biến của giá dầu toàn cầu đã mang lại những khoản lợi nhuận khổng lồ cho Iran, Oman và Saudi Arabia.
Cuộc xung đột quân sự trực tiếp giữa Mỹ, Israel và Iran đang đẩy Trung Đông đến một trong những thời khắc căng thẳng nhất trong nhiều năm qua. Trong bối cảnh đó, thông tin về một đề xuất 'ngừng bắn 45 ngày' được kỳ vọng như một tia sáng le lói giữa bầu không khí đối đầu và leo thang quân sự. Tuy nhiên, hy vọng này vẫn đứng trước vô vàn thách thức khi các bên liên quan vừa gia tăng sức ép, vừa để ngỏ cánh cửa đối thoại.
Ngày 6/4, căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục leo thang khi Iran đưa ra cảnh báo việc trả đũa mạnh hơn nếu các mục tiêu dân sự của nước này bị tấn công, trong bối cảnh Mỹ gia tăng sức ép và tình hình an ninh tại Israel diễn biến phức tạp.
Kể từ khi Mỹ và Israel phát động cuộc tấn công nhằm vào Iran, các thành viên của 'Trục kháng chiến' do Iran lãnh đạo ở Trung Đông - các lực lượng vũ trang phi nhà nước thân Iran - cũng đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu của Mỹ và Israel.
Chuyên gia cho rằng Mỹ không nên đánh giá thấp lực lượng Houthi ở Yemen khi đồng minh của Iran có khả năng phong tỏa một tuyến đường hàng hải huyết mạch khác.
Ngày 4/4, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đưa ra phát biểu ám chỉ khả năng gây sức ép đối với eo biển Bab el-Mandeb, một tuyến hàng hải chiến lược tại Trung Đông, trong bối cảnh Iran đang kiểm soát hiệu quả lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz.
Trong bối cảnh Iran đang kiểm soát hiệu quả hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf ngày 4/4 đã đưa ra cảnh báo mang tính ẩn ý nhằm vào một điểm nghẽn hàng hải quan trọng khác ở Trung Đông - eo biển Bab el-Mandeb.
Hãng thông tấn Fars đưa tin, Iran đã từ chối đề nghị ngừng bắn 48 giờ từ phía Mỹ. Trong khi đó, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đưa ra lời đe dọa ngầm đối với một điểm nghẽn giao thông hàng hải khác ở Trung Đông - eo biển Bab el-Mandeb.
Việc lực lượng Houthi tham chiến cùng Iran trong cuộc xung đột tại Trung Đông đang mở ra một đấu trường mới đầy nguy hiểm, có khả năng làm gián đoạn thương mại toàn cầu, dòng chảy dầu mỏ và cán cân quyền lực khu vực.
Dẫn lời các quan chức trong chính quyền Mỹ, báo Wall Street Journal đưa tin, Tổng thống Mỹ Donald Trump sẵn sàng chấm dứt các hoạt động quân sự của Mỹ nhằm vào Iran, ngay cả khi eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa ở mức độ đáng kể.
Nếu Iran tiếp tục phong tỏa eo biển Hormuz, trong khi Houthi gây gián đoạn Biển Đỏ, hai bên có thể ảnh hưởng lớn đến các tuyến vận tải chiến lược và dòng chảy dầu mỏ toàn cầu.
Hôm 30/3, Reuters đưa tin giá dầu trên thị trường toàn cầu tiếp tục tăng, trong đó giá dầu Brent hướng tới mức tăng kỷ lục sau khi có tin lực lượng Houthi ở Yemen phát động các cuộc tấn công đầu tiên vào lãnh thổ Israel vào cuối tuần qua, làm leo thang cuộc chiến giữa liên minh Mỹ/Israel với Iran ở khu vực Trung Đông.
Đường ống dầu Đông – Tây của Ả Rập Xê Út trở thành 'van an toàn', giúp duy trì dòng chảy năng lượng toàn cầu trong bối cảnh rủi ro gián đoạn tại Eo biển Hormuz gia tăng.
Xung đột tại Trung Đông đã tác động mạnh lên thị trường năng lượng toàn cầu, đặt ra thách thức trong bảo đảm an ninh năng lượng cho các quốc gia trong đó có Việt Nam.
Trong kỷ nguyên cạnh tranh địa chính trị khốc liệt, dầu mỏ, đất hiếm và vi mạch đang trở thành công cụ chiến lược, định hình lại sức mạnh toàn cầu và làm thay đổi luật chơi kinh tế – quân sự.
Sau 3 tuần leo thang, xung đột tại Trung Đông đang chuyển sang một ngưỡng mới khi mục tiêu tấn công không còn giới hạn ở các cơ sở quân sự mà mở rộng sang hạ tầng năng lượng và năng lực kiểm soát không gian biển – những 'huyết mạch' của kinh tế khu vực và toàn cầu.
Các cuộc khủng hoảng hàng hải trong những năm gần đây đặt ra thách thức không nhỏ đối với kinh tế Liên minh châu Âu (EU)- vốn phụ thuộc vào một số tuyến đường biển chiến lược của thế giới. Khi những 'huyết mạch' này rung lắc, hoạt động thương mại và an ninh năng lượng của châu Âu cũng chao đảo.
Ngày 18/2, Ngoại trưởng các nước Arab và Hồi giáo đã kêu gọi Iran ngay lập tức ngừng các cuộc tấn công vào các quốc gia trong khu vực, trong khi Tòa thánh Vatican yêu cầu Mỹ và Israel chấm dứt xung đột.
Giá bạc thế giới rung lắc trước sức ép của đồng USD và chính sách lãi suất, trong khi thị trường vẫn được hỗ trợ bởi rủi ro địa chính trị và áp lực lạm phát toàn cầu.
Chiến sự Trung Đông tiếp tục leo thang với các đòn không kích; Anh cân nhắc các phương án liên quan eo biển Hormuz; Houthis đe dọa phong tỏa eo biển Bab el-Mandeb để ủng hộ Iran; Giáo hoàng Leo XIV kêu gọi hòa bình tại Trung Đông.
Mảnh vỡ từ một tên lửa đạn đạo của Iran đã làm hư hại một tòa nhà nơi có các nhà ngoại giao Mỹ làm việc tại Israel.
Một chỉ huy quân sự cấp cao của Houthi ở Yemen cho biết việc đóng cửa eo biển chiến lược Bab el-Mandeb sẽ là một trong những lựa chọn hàng đầu nếu lực lượng này quyết định hỗ trợ Tehran đối phó với chiến dịch quân sự chung của Mỹ và Israel nhằm vào Iran.
Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 11/3/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước:
Trung Đông không chỉ là 'kho năng lượng' của hành tinh mà còn là nơi tập trung các tuyến vận chuyển dầu khí có ý nghĩa sinh tử đối với kinh tế toàn cầu. Những 'nút thắt' chiến lược như eo biển Hormuz, Bab el-Mandeb hay kênh đào Suez có thể làm rung chuyển thị trường năng lượng chỉ sau một biến động nhỏ, khiến các tuyến hàng hải này luôn trở thành tâm điểm cạnh tranh địa chính trị mỗi khi khu vực rơi vào khủng hoảng.
Trong bối cảnh thương mại toàn cầu ngày càng phụ thuộc vào một số tuyến đường biển chiến lược, sự tập trung cao của các luồng hàng qua những điểm 'thắt cổ chai' như kênh đào Suez tạo ra rủi ro hệ thống lớn.
Xung đột leo thang tại Trung Đông đang làm tê liệt nhiều tuyến vận chuyển chiến lược, khiến các hoạt động cứu trợ nhân đạo bị gián đoạn nghiêm trọng. Hàng viện trợ bị mắc kẹt, chi phí vận chuyển tăng vọt, trong khi hàng trăm triệu người đang đối mặt nguy cơ thiếu lương thực và thuốc men.
MSC lý giải việc áp dụng phụ phí là do tình hình an ninh gia tăng và gián đoạn giao thông đường biển tại Trung Đông, đặc biệt quanh eo biển Hormuz và Bab El-Mandeb, ảnh hưởng tới mạng lưới vận tải.
Căng thẳng leo thang tại Trung Đông đang đẩy giá dầu tăng mạnh, làm gia tăng rủi ro kinh tế đối với nhiều quốc gia châu Phi phụ thuộc vào nhập khẩu nhiên liệu, đồng thời gây biến động trên thị trường vận tải biển và chứng khoán toàn cầu.
Căng thẳng Trung Đông khiến giá dầu và giá vàng cùng biến động vì rủi ro nguồn cung, gián đoạn hàng hải, lạm phát và nhu cầu trú ẩn an toàn.
Ngày 5/3, Liên minh châu Âu (EU) và Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) đã kêu gọi thúc đẩy đối thoại và các nỗ lực ngoại giao nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng đang leo thang tại Trung Đông, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì ổn định khu vực.
Toàn bộ giá 5 mặt hàng nhóm năng lượng tăng mạnh, trong đó, giá dầu Brent kỳ hạn giao tháng 5 tiếp tục tăng gần 4,6% lên mốc 81,4 USD/thùng, xác lập vùng giá cao nhất kể từ tháng 1/2025.
Thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới đang chứng kiến sự phân hóa rõ rệt khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục leo thang. Trong khi nhóm năng lượng tăng mạnh do lo ngại gián đoạn nguồn cung, nhiều mặt hàng kim loại lại đồng loạt suy yếu trước áp lực từ rủi ro lạm phát và triển vọng lãi suất duy trì ở mức cao.
Cảnh báo phong tỏa Eo biển Hormuz trong bối cảnh xung đột leo thang không chỉ đe dọa nguồn cung năng lượng toàn cầu mà còn có nguy cơ làm rung chuyển tuyến Suez – Biển Đỏ, huyết mạch thương mại Á – Âu mà Việt Nam phụ thuộc lớn.