Tại đại hội cổ đông của nhiều doanh nghiệp Việt Nam, trên phông sân khấu thường xuất hiện dòng chữ in hoa cỡ lớn 'ĐẠI HỘI ĐỒNG CỔ ĐÔNG THƯỜNG NIÊN'. Cụm từ đang dần trở nên quen thuộc này thực ra sai cả về ngữ nghĩa lẫn logic pháp lý.
Mỗi dịp Tết đến xuân về, với những người con đi làm ăn xa, việc về tết quê nội hay quê ngoại đôi khi trở thành một bài toán không lời giải trọn vẹn.
Chắc rất nhiều người nhớ và thuộc bài hát Hà Nội mùa vắng những cơn mưa (Trương Quý Hải phổ thơ Bùi Thanh Tuấn), trong đó có 2 câu rất hay: 'Quán cóc liêu xiêu một câu thơ/ Hồ Tây, Hồ Tây tím mờ'. Cảnh quán cóc Hà thành thấp thoáng trong sương 'tím mờ' thật ấn tượng, thân quen và lãng mạn.
'Con ơi con, Trái đất thì tròn/ Mặt trăng sáng cũng tròn như đĩa mật/ Tất cả đấy đều là sự thật/ Nhưng cái bánh đa tròn, điều đó thật hơn!'.
Tổ quốc tôi như một con tàu/Mũi thuyền ta đó - mũi Cà Mau. Đó là 2 câu thơ trong bài thơ Mũi Cà Mau của Xuân Diệu.
'Cơm vàng hạt lép', tổ hợp có cấu trúc nghe 'hơi lạ tai' này lại rất quen thuộc với các bà nội trợ khi vào chợ mua hoa quả hiện nay.
'Đèn Hoa Kỳ' và 'thịt kho Tàu', 2 từ này có liên quan gì với nhau đâu nhỉ? Một cái (đèn) là dụng cụ thắp sáng, cái còn lại là món thịt kho quen thuộc vẫn có trong bữa ăn của nhiều gia đình. Đó là 2 từ mà trong bài viết này, tôi sẽ bàn đến chuyện chính tả: Tên của chúng (Hoa Kỳ, Tàu) trong 2 tổ hợp từ trên có viết hoa hay không?
Trong chuyên luận Một thời đại trong thi ca in ở đầu sách Thi nhân Việt Nam, Hoài Thanh nói về các nhà thơ Mới tiêu biểu với những định ngữ không thể xác đáng hơn: 'Chưa bao giờ người ta thấy xuất hiện cùng một lần một hồn thơ rộng mở như Thế Lữ, mơ màng như Lưu Trọng Lư, hùng tráng như Huy Thông, trong sáng như Nguyễn Nhược Pháp, ảo não như Huy Cận, quê mùa như Nguyễn Bính, kỳ dị như Chế Lan Viên… và thiết tha, rạo rực, băn khoăn như Xuân Diệu'. Trong sự khác biệt ấy, các nhà thơ Mới cảm nhận về Xuân tất nhiên cũng có sự khác nhau.
'Bánh tẻ', hiểu một cách đơn giản là 'bánh làm bằng bột gạo tẻ'. Đó là tên 1 trong số rất nhiều loại bánh của người Việt: Bánh bao, bánh bèo, bánh cáy, bánh chưng, bánh cốm, bánh cuốn, bánh dẻo, bánh đa, bánh đúc, bánh gai, bánh giò, bánh gối, bánh khảo, bánh khúc, bánh mật, bánh mì, bánh nướng, bánh quy, bánh tro, bánh trôi, bánh trung thu, bánh xèo…
Sau khi bị cho là tự xưng 'The King', Đàm Vĩnh Hưng thông báo đổi tên phim. Nam ca sĩ cũng giải thích 'ngai vàng' ở sự kiện thực ra chỉ là... 'ghế cắt tóc được làm cho lộng lẫy'.
Vào những năm đầu thập niên 60 của thế kỷ trước, ở khoa Ngữ Văn Đại học Tổng hợp Hà Nội có một cô giáo trẻ, xinh đẹp đến từ nước Nga. Rất nhanh chóng, cô chiếm được cảm tình và lòng kính trọng của hết thẩy sinh viên bởi những bài giảng hấp dẫn về ngữ pháp tiếng Việt, lý thuyết dịch và tiếng Nga thực hành. Điều đặc biệt là cô giảng bài bằng tiếng Việt với giọng nói, ngôn từ phổ thông chuẩn mực.
Tháng Giêng là tháng đặc biệt của nhà thơ Nguyễn Khuyến. Ông sinh ngày 15 tháng 02 năm 1835 (tức 18 tháng Giêng năm Ất Mùi) và ông cũng rời xa trần gian nhiều lận đận khoa cử và quan trường vào ngày 05 tháng 02 năm 1909 (tức 15 tháng Giêng năm Kỷ Dậu), thọ 75 tuổi. Như vậy tính đến xuân này ông đã mất hơn 110 năm, còn tuổi văn chương chắc là bất tử.
Nhà văn Lê Lựu, tác giả Thời xa vắng, Sóng ở đáy sông, đã qua đời chiều 9-11 ở tuổi 81, sau nhiều năm chống chọi với bệnh tật
'Sát thủ, liều chết, cảm tử' là 3 từ đang được báo chí truyền thông nói nhiều trong thời gian gần đây, khi cuộc chiến giữa Nga và Ukraine đang diễn ra khốc liệt. Cũng bởi sự xuất hiện của một loại vũ khí chiến trường có tên là UAV.
'Hôm nay, cúng xong ông Công ông Táo là nghỉ rồi. Hẹn mọi người ra Tết ta gặp nhau nhé'; 'Mọi việc cuối năm đang quá nhiều thế này thì việc của em chắc ra Giêng người ta mới giải quyết'… Người ta vẫn hay nói với nhau những câu đại loại như thế mỗi khi năm hết Tết đến hay Tết đến Xuân về.
Những ngày đầu năm mới 2022, thành phố Đà Nẵng như được tiếp thêm sức mạnh bứt phá từ Thông báo số 2/TB-VPCP của Văn phòng Chính phủ thông báo những ý kiến kết luận của Thủ tướng Phạm Minh Chính tại buổi làm việc của Thường trực Chính phủ với lãnh đạo thành phố Đà Nẵng ngày 1-12-2021. Điều cần ghi nhận rất quan trọng, đó là trong suốt hai năm qua, trong tình thế chống chọi với đại dịch toàn cầu Covid-19, Trung ương luôn có những chủ trương chính sách quan trọng tạo đòn bẩy, động lực quan trọng và then chốt để phát triển thành phố Đà Nẵng, luôn dành sự quan tâm gợi mở đường hướng để thành phố có được 'đường băng' cất cánh.
Mới đây, một vị phụ huynh đã đăng tải lên mạng xã hội bài tập tiếng Việt lớp 1 của con mình kèm theo thắc mắc với đáp án mà giáo viên đưa ra.
Trên báo chí gần đây nói nhiều đến từ 'bình thường mới'. Xét về mặt ngữ nghĩa thì từ này đang không bình thường lắm.
Báo chí gần đây rất hay dùng các từ, như 'cha ruột/ bố ruột', 'mẹ ruột/ con ruột'…
'Húng chó' là một từ chỉ một loại cây trong vườn nhà của nhiều gia đình Việt Nam, song lại khiến ta nghĩ ngay đến thịt chó - món ẩm thực gây nhiều tranh cãi, nhưng không thể phủ nhận là nó đã ăn sâu vào trong văn hóa dân gian. 'Sống ở trên đời ăn miếng dồi chó/ Chết xuống âm phủ biết có hay không'; 'Sống được ăn dồi chó, chết được bó vàng tâm'.
Mới đây, danh sách 13 trường THPT trên địa bàn TP.HCM tổ chức tuyển sinh lớp 10 tích hợp vừa được Sở GD-ĐT công bố, với tổng chỉ tiêu là 980 học sinh.
Ai cũng có những lập luận cho riêng mình và đều có phần hợp lý nên có vẻ như cuộc tranh luận này càng ngày càng bất phân thắng bại.
Để ý thì thấy nhất nhất mọi thứ trong đời sống hàng ngày, chúng ta đều theo Tây. Ở nhà Tây, nghe nhạc (theo điệu thức của) Tây, tóc ngắn kiểu Tây, giầy Tây, quần cũng Tây… Nhìn ra các nước quanh vùng từ Nhật, Hàn tới Ấn Độ, Việt Nam xem ra chịu khó Âu hóa triệt để hơn cả, từ chữ viết tới trang phục. Giờ nói đến áo nghĩa là áo Tây rồi nên lại phải có những định ngữ như 'áo dài nam truyền thống' để nói về một trang phục của ông cha ngày xưa.
'Siêu to khổng lồ', tổ hợp 4 chữ này vừa lạ về cấu trúc và cũng lạ về ngữ nghĩa. Phải chẳng đó chỉ là một kết hợp ngẫu nhiên, không có trong giao tiếp tiếng Việt?
Tất cả mọi thể loại sân khấu dân tộc đã từng phát triển mạnh mẽ, từng tạo ra những 'căn cứ địa' vững chắc trong lòng dân ở các khu vực phù hợp. Vậy mà giờ đây, tuy chưa hẳn đã mai một nhưng đã hiển hiện ra sự suy giảm trầm trọng người xem, người thưởng thức…
'Gửi đây chút duyên tình đọc' - chân dung văn học của Nguyễn Thị Thanh Xuân (NXB Đà Nẵng, 2019) phác họa 18 khuôn mặt văn chương lưu dấu son trên dòng thời gian.
Sáng 22/11, UBND huyện Gia Lâm tổ chức hội nghị tập huấn phương pháp xây dựng, áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 9001:2015.
Bây giờ, vào mạng, mở tivi hay mở bất kì một trang báo được coi là đắt khách, nhất là dành cho giới trẻ, ta dễ dàng gặp từ HOT, một từ tiếng Anh làm định ngữ đi kèm với các từ tiếng Việt khác.
PGS-TS Phạm Văn Tình, Tổng Thư ký Hội ngôn ngữ học Việt Nam, cho rằng cụm từ Hoa hậu thế giới Việt Nam (Miss World Vietnam) không chỉ trái với logic kết hợp ngôn ngữ thông thường mà còn vô nghĩa.
PGS-TS Phạm Văn Tình, Tổng Thư ký Hội ngôn ngữ học Việt Nam, cho rằng cụm từ Hoa hậu thế giới Việt Nam (Miss World Vietnam) không chỉ trái với logic kết hợp ngôn ngữ thông thường mà còn vô nghĩa.
PGS.TS Phạm Văn Tình cho rằng tên cuộc thi đã chỉ đích danh Việt Nam thì không nên có địa danh nào khác kèm theo nữa.