Theo các nhà nghiên cứu, lì xì ngày Tết xuất phát từ tầng lớp buôn bán. Sau một năm buôn may bán đắt, nhà buôn dành ra một phần lợi nhuận để biếu người già và cho trẻ nhỏ vào đầu năm mới.
Đã từ lâu, phong tục chúc Tết và mừng tuổi trở thành một nét văn hóa mỗi dịp đầu năm mới của người Việt Nam. Người ta mừng tuổi nhau cũng là trao nhau những lời chúc tốt đẹp với hy vọng có một năm mới bình an, may mắn.
Đầu năm mới, một cậu bé nhận được tiền mừng tuổi khi khách đến chơi nhà. Nó liền mở phong bao lì xì, rút tờ tiền ra xem và chạy đến bên mẹ phụng phịu: 'Mẹ ơi, bác cho có 10 ngàn'.
Lì xì những ngày đầu năm là một mỹ tục chứa đựng nhiều ý nghĩa nhân văn sâu sắc của người Việt, một nét văn hóa độc đáo không thể thiếu mỗi dịp Tết đến xuân về. Thế nhưng, từ một mỹ tục cao đẹp, văn hóa lì xì giờ đây đã có sự thay đổi, thậm chí biến tướng tiêu cực: khi những giá trị nhân văn được đong đếm bằng 'mệnh giá'.
Ăn Tết, đón Xuân xưa nay vốn là chuyện vui của những ngày đầu năm mới. Trong niềm mong ngóng của bao người về thời khắc đoàn tụ bên gia đình, người thân, nhưng cái lý do rất được chờ đợi đó cũng song hành với bao nỗi âu lo...