Có lẽ không phải ngẫu nhiên mà Nguyễn Đình Thi đã chọn hồ Gươm để mở đầu bài hát 'Người Hà Nội', gửi gắm vào đó hình ảnh một Hà Nội thiêng liêng, trường tồn với thời gian: 'Đây hồ Gươm, Hồng Hà, hồ Tây/ Đây lắng hồn núi sông ngàn năm'.
TP Hà Nội đang triển khai thực hiện quy hoạch, dự án đầu tư cải tạo không gian hồ Hoàn Kiếm và phương án thiết kế, cải tạo Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục nhằm góp phần thay đổi diện mạo Thủ đô, giúp Hà Nội đẹp hơn. Chủ trương này nhận được sự đồng thuận cao, tuy nhiên nhiều ý kiến cho rằng, cơ quan chức năng cần có quy hoạch chi tiết, tổ chức lấy ý kiến của người dân, chuyên gia để phát huy tốt nhất những giá trị di sản Quốc gia đặc biệt Hồ Gươm…
Chuyên gia đề xuất Hà Nội lên phương án thiết kế để giữ lại nhiều cây xanh nhất có thể bởi đây đều là những cây cổ thụ quý hiếm, có tuổi đời lâu năm và tạo cảnh quan bóng mát đẹp cho khu vực Hồ Gươm.
Hồ Gươm, dù là biểu tượng văn hóa - lịch sử và điểm đến không thể bỏ qua của du khách trong và ngoài nước, nhưng luôn bị giới hạn bởi quy mô nhỏ hẹp và áp lực từ giao thông đô thị...
Trái tim của Hà Nội - Hồ Gươm, đang dần bị thu hẹp ở không gian quanh hồ. Với sự gia tăng dân số và nhu cầu về không gian sống xanh, rộng rãi hơn, việc khôi phục không gian công cộng tại Hồ Gươm trở thành một nhu cầu cấp thiết.
Với người Việt Nam, đặc biệt là với những người dân miền Trung hay miền Nam ít có dịp ra Thủ đô Hà Nội, vẫn biết trước qua sách báo, truyền thông, văn thơ rằng đặc trưng khu trung tâm Hà Nội là 'ngõ nhỏ, phố nhỏ, nhà tôi ở đó'.
UBND TP Hà Nội thống nhất nghiên cứu phương án kiến trúc theo hướng sẽ di dời 11 trụ sở cơ quan bên Hồ Gươm để nghiên cứu xây khu quảng trường.
Ngoài khu vực 'Hàm cá mập', thành phố Hà Nội sẽ di dời trụ sở Sở Văn hóa Thể thao, Viện Văn học, Tổng công ty Truyền tải điện quốc gia... bên Hồ Gươm để nghiên cứu xây khu quảng trường - công viên đặc biệt.
Hà Nội đang nghiên cứu quy hoạch, cải tạo khu vực phía đông Hồ Gươm thành khu quảng trường - công viên đặc biệt, theo đó, khoảng 10 trụ sở cơ quan và 40 hộ dân bên Hồ Gươm sẽ phải di dời.