Đặt chân đến cánh đồng cừu

Chăn cừu bằng xe máy.

Một đàn cừu khác, sống bầy đàn và hàng ngày theo chân người chăn dắt qua những cánh đồng cỏ ở An Hòa, Ninh Thuận (cũ) là một bức tranh đẹp cho bất cứ ai tìm tới. Cũng như nho, hành, tỏi…, cừu là một trong những "đặc sản sống" của Ninh Thuận. Hiện tổng đàn cừu của tỉnh đã vượt hơn 160.000 con, lớn nhất cả nước. Những cánh đồng cừu vì thế trở thành điểm nhấn hấp dẫn trong hành trình khám phá miền đất nắng gió.

Cừu xuất hiện ở Ninh Thuận cách đây hơn trăm năm, do người Pháp đưa vào nuôi thử nghiệm. Trải qua quá trình chọn lọc tự nhiên và thích nghi với khí hậu khắc nghiệt, cừu nơi đây thường có bộ lông ngắn, thưa, giúp tản nhiệt tốt và chịu được nắng nóng. Người dân quen gọi giống cừu này là cừu Phan Rang.

Cừu Phan Rang ăn cỏ, lá cây, cám, bắp, thậm chí ăn được cả xương rồng. Bởi ở vùng đất khô hạn này, khó có những đồng cỏ xanh mướt như nơi khác. Thức ăn của cừu phần nhiều là những loài cây chịu nắng, mọc lên sau những cơn mưa hiếm hoi, lú nhú mà bền bỉ.

Đến Ninh Thuận, bạn bè thường hỏi: "Có đi xem đồng cừu không?" Và điểm đến quen thuộc là An Hòa. Cách đây khoảng năm năm, An Hòa từng nổi tiếng với cánh đồng hoa thìa là vàng rực, chỉ nở rộ đúng một mùa. Khi hoa tàn, du khách lại tìm đến nơi đây để xem cừu.

Đồng cừu An Hòa nằm ở xã An Hòa, huyện Ninh Hải (nay thuộc xã An Hòa, tỉnh Khánh Hòa), là vùng chăn thả cừu lớn, được bao bọc bởi những dãy đồi núi trùng điệp. Từ trung tâm TP. Phan Rang - Tháp Chàm, theo đường Ngô Gia Tự - Nguyễn Văn Cừ - Quốc lộ 1A hướng Bắc, rẽ trái vào đường Lê Duẩn, rồi tiếp tục theo đường An Hòa khoảng 10 km, sẽ thấy bảng chỉ dẫn vào khu đồng cừu.

Con đường đi qua các trại cừu hai bên là những loài cây chịu nắng như thầu dầu, cỏ dại, thứ chỉ cần mưa xuống là bật lên đủ để làm thức ăn cho đàn cừu. Trước kia, người chăn cừu thường đi bộ, tay cầm gậy theo đàn. Nay hiện đại hơn, họ chăn cừu bằng xe máy, tiếng nổ máy là tín hiệu để đàn cừu lầm lũi di chuyển.

Theo chân một người bạn là nghệ sĩ nhiếp ảnh ở Ninh Thuận, chúng tôi đến đồng cừu vào buổi chiều. Đồng cừu An Hòa không phải là một địa danh được khoanh ranh giới rõ ràng. Đó là tên gọi chung cho những bãi chăn thả trải dài ở vùng ven đô và bán sơn địa. Ở đó, đất không màu mỡ, cỏ không xanh rì, nhưng đàn cừu vẫn thong dong gặm cỏ, như thể đã quen và yêu lấy sự khắc nghiệt của miền đất này.

Chiều xuống, nắng không còn gắt. Chúng tôi bắt gặp một đàn cừu mấy trăm con quanh một vũng nước mưa tạo thành hồ nhỏ cho cừu uống. Uống xong, chúng lại tản ra bãi cỏ thưa thớt. Người chăn cừu dường như không muốn chúng tôi tiếp cận đàn cừu nên cứ nổ máy chạy, xua đàn đi xa hơn. Sau này mới biết, muốn chụp ảnh gần, phải xin phép và được sự đồng ý của người chăn cừu, họ mới dẫn đàn lại gần.

Ngày nay, đồng cừu An Hòa đã trở thành điểm dừng chân quen thuộc của du khách: chụp ảnh, chạm tay vào tấm lưng cừu ấm, tìm một lát cắt bình yên giữa hành trình đầy nắng gió. Nhưng hơn hết, nơi đây vẫn là không gian sống thực sự của những người chăn cừu.

Giữa miền đất khô hạn, những cây chịu nắng khẳng khiu như cố co mình để tránh bốc hơi nước. Màu đất vàng, có chỗ pha đỏ. Những loại cỏ bám víu, chỉ nương nhờ sương đêm để sống, trở thành nguồn thức ăn cho đàn cừu.

Những con đường đất chia lối vào các bãi chăn, những hồ nước nhỏ mùa nắng có khi cạn đáy, những đàn cừu được chăn bằng xe máy - cứ nghe tiếng xe là lầm lũi đi. Chúng vừa đi vừa gặm cỏ trước mặt, không biết có đủ no cho một ngày dài.

Ngày trước, khi tuyến cao tốc Cam Ranh - Vĩnh Hảo chưa băng qua vùng đồng cỏ, đàn cừu còn có không gian đi xa hơn. Nay muốn di chuyển, chúng phải chui qua những khoảng hẹp dưới chân cầu.

Dẫu người chăn cừu không mặn mà khi thấy chúng tôi, vẫn xua đàn đi xa, chúng tôi vẫn kịp ghi lại những khoảnh khắc đẹp trong buổi chiều vàng dịu. Xa xa là Núi Chúa làm nền, đàn cừu ngoan hiền nối nhau đi giữa những hàng cây dại thấp, như đang vội vã cho một ngày sắp khép lại.