Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2023, từ ngày 17/11 – 31/12 tại cầu Long Biên, Chi hội Kiến trúc sư Trường Đại học Xây Dựng và Công ty ADA thực hiện triển lãm tư liệu 'Cầu Long Biên: Hình thành và biến đổi'.
Cuộc hội thảo về bảo tồn và phát huy giá trị cầu Long Biên (Hà Nội) trong tuần qua đang nhận về sự quan tâm lớn từ dư luận. Với những gì được đề cập, cây cầu đặc biệt này đang có cơ hội để chuyển sang một chương mới sau hơn 120 năm tồn tại.
Triển lãm tư liệu 'Cầu Long Biên: Hình thành và biến đổi' là sự tái hiện sinh động chứng nhân lịch sử của Hà Nội từ quá khứ, hiện tại đến tương lai. Từng câu chuyện xưa cũ đến những vấn đề có ý nghĩa thời đại gắn với cây cầu sẽ được gói gọn trong 6 không gian của triển lãm.
Để thu hút khách du lịch đến và ở lâu với Hà Nội, các chuyên gia du lịch cho rằng, cần có thêm nhiều sản phẩm du lịch hấp dẫn. Bên cạnh những điểm đến truyền thống, thì khai thác những giá trị lịch sử - văn hóa để tạo thành một sản phẩm du lịch mới là điều cần tính tới. Trong đó, cầu Long Biên - cây cầu sắt nổi tiếng, có tuổi đời hơn 120 năm bắc qua sông Hồng là một điểm đến vô cùng độc đáo. Tuy nhiên, lâu nay chúng ta đang chứng kiến sự xuống cấp của cây cầu…
Đã có nhiều hội thảo nhằm tìm ra phương án cải tạo, chỉnh trang và phát huy tối đa giá trị của cầu Long Biên. Một số đề xuất đã được đưa ra nhưng việc trùng tu, sửa chữa để đúng tầm vóc các giá trị vốn thuộc về cây cầu này, vẫn chưa thể thực hiện.
Nguyên Bộ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Hồng Quân đề nghị, muốn giữ cầu Long Biên thì Hà Nội cần lên tiếng đề xuất cầu Long Biên là một di sản.
Khi Hà Nội được định hướng quy hoạch mới, với mục tiêu xác định trục lõi là dòng sông Hồng, có khu vực phát triển theo hướng sinh thái, công viên xanh dọc hai bên dòng sông kết nối với bãi giữa, thì cơ hội bảo tồn, tôn tạo cầu Long Biên càng hiện thực hơn bao giờ hết.
Việc bảo tồn, tôn tạo cầu Long Biên trong bối cảnh hiện nay không chỉ phát huy giá trị văn hóa, lịch sử - điểm nhấn trong cấu trúc không gian đô thị mà còn gìn giữ một công trình mang tính biểu tượng của thủ đô Hà Nội.
Công tác bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị cầu Long Biên phải được ứng xử một cách có văn hóa, coi cầu Long Biên như phần máu thịt của một cơ thể sống - Thủ đô Hà Nội. Dù đã cũ kỹ, già nua nhưng cầu Long Biên cần được thổi thêm luồng sinh khí mới để có cơ hội hòa mình một cách đĩnh đạc, chính danh vào cuộc sống đương đại.
Phần lớn các ý kiến tại hội thảo Đổi mới sáng tạo trong công tác quy hoạch, bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị cầu Long Biên (diễn ra sáng 25/10 tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia I) đều hướng tới việc nên giảm - thậm chí tiến tới ngừng khai thác - các hoạt động giao thông trên cây cầu này, từ đó bổ sung thêm cho Long Biên những công năng mới.
Cầu Long Biên không chỉ đơn giản nối liền hai bờ sông Hồng mà còn là cây cầu nối quá khứ với hiện tại và tương lai, là chứng nhân lịch sử của Hà Nội qua bao thăng trầm trong hơn 120 năm qua. Vì thế, bảo tồn và tôn tạo cầu Long Biên phải đứng trên góc độ coi cây cầu như là một di sản đô thị của Hà Nội.
Đã đến lúc cần triển khai các giải pháp quy hoạch, bảo tồn, tôn tạo để tìm cho cây cầu Long Biên những giá trị mới, lớn hơn nhiều giá trị hiện tại: không chỉ dừng lại ở giá trị văn hóa, lịch sử mà còn có cả giá trị kinh tế, nghệ thuật và du lịch…
Hà Nội đã và sẽ có nhiều cây cầu hiện đại bắc qua sông Hồng nhưng không thể có cây cầu nào thay thế được vai trò lịch sử của cầu Long Biên huyền thoại. Đã đến lúc cần có phương án tổng thể về quy hoạch, bảo tồn và tôn tạo nhằm phát huy giá trị cầu Long Biên.