Hôm nay, ngày 15/11, tròn 100 năm ngày sinh danh nhân văn hóa Văn Cao, Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam và Trung tâm UNESCO Mỹ thuật Việt Nam đã trang trọng tổ chức lễ kỷ niệm và hội thảo về thân thế sự nghiệp của người nghệ sĩ tài ba. Cùng với đó là rất nhiều hoạt động ý nghĩa tưởng nhớ ông được tổ chức trên cả nước.
Với tình trong mộng là vậy, còn lại hầu hết sáng tác trong cuộc đời Văn Cao đều thấp thoáng 'tình duy nhất, tình trọn đời' là người bạn đời Nghiêm Thúy Băng. Bà vốn là một giai nhân Hà thành, xuất thân trong gia đình tư sản nhưng vì trót phải lòng Văn Cao mà suốt đời sống thanh bần cùng ông.
Chỉ đứng từ những cảm thức thời gian với mùa xuân và mùa thu, ta cũng thấy được một gương mặt âm nhạc Văn Cao với nhiều biến chuyển đa dạng, gắn với những đổi thay lớn lao trong lịch sử dân tộc, đồng thời gửi gắm những tư tưởng mang đầy tính nhân văn của người nhạc sĩ.
Văn Cao là một nhạc sĩ lớn, một nghệ sĩ bậc thầy trong nhiều lĩnh vực nghệ thuật, âm nhạc, thơ ca, hội họa... Hôm nay, 15-11 là tròn 100 năm ngày sinh của ông
Cho đến bây giờ đã sau 40 năm, mỗi lần chào cờ, tôi lại nhớ như in cái cảm xúc nghe 'Tiến quân ca' của nhạc sĩ Văn Cao từ đêm giao thừa năm Quý Hợi 1983 qua radio tại ký túc xá của chúng tôi ở Thủ đô Sofia (Bulgaria)...
Văn Cao nổi tiếng trong âm nhạc với kho tàng tác phẩm phong phú, từ lãng mạn, tiền chiến đến hành khúc, trường ca, đặc biệt là Tiến quân ca - quốc ca Việt Nam. Ông còn là nghệ sĩ gạo cội trong hội họa, với hơn 1.000 tác phẩm tranh sơn dầu, tranh minh họa và cả bìa sách. Tuy không được xếp vào bậc danh họa, nhưng những đóng góp của Văn Cao ở lĩnh vực hội họa là không thể phủ nhận.
Văn Cao (1923-1995) là một tác giả quan trọng trong lịch sử văn hóa hiện đại Việt Nam, không chỉ do vị thế tác giả của bản Quốc ca mà còn vì những suy tư về nghệ thuật được ông theo đuổi trong sự nghiệp.
Phân tích từng thành tố tạo nên các tác phẩm âm nhạc bất hủ của Văn Cao, nhận định nhạc của ông giàu chất văn thơ và tính hội họa, nhà lý luận, phê bình Nguyễn Thị Minh Châu đã làm rõ một Văn Cao là tượng đài của người thơ - người họa - người nhạc trong lịch sử văn học, nghệ thuật Việt Nam thế kỷ XX.