Phát triển không gian ngầm đã được Thành phố Hồ Chí Minh đề cập từ nhiều năm qua, song do nhiều rào cản, vướng mắc nên đến nay chỉ một số công trình được hoàn thành. Để hướng tới là một siêu đô thị, một trong 100 thành phố đáng sống của thế giới, công tác quy hoạch cần triển khai quyết liệt, khoa học và đồng bộ hơn nữa.
Theo quy hoạch đến năm 2030, tầm nhìn 2050, TP.HCM sẽ xây dựng hệ thống giao thông ngầm đa chức năng cùng mạng hạ tầng kỹ thuật dưới lòng đất. Theo TSKH. Ngô Viết Nam Sơn, để có quy hoạch không gian ngầm đồng bộ, cần mở rộng hơn nữa địa bàn và phải xây dựng cơ sở dữ liệu không gian ngầm, hành lang pháp lý rõ ràng và cơ chế huy động vốn, trong đó sự tham gia của doanh nghiệp tư nhân sẽ là mấu chốt…
Quá trình đô thị hóa nhanh, dân số đông, đất đai chật chội... dẫn đến sự quá tải về hạ tầng mặt đất ở TPHCM. Ùn tắc giao thông, ngập lụt đô thị và thiếu không gian công cộng đã trở thành những thách thức lớn cho sự phát triển bền vững. Trong bối cảnh đó, việc khai thác không gian ngầm nổi lên như một giải pháp chiến lược nhằm mở rộng 'biên giới' phát triển của thành phố.
LTS: Trước những thách thức trong bối cảnh mới, TPHCM cần một bước ngoặt tư duy: tái cấu trúc lại không gian mặt đất để sử dụng hiệu quả hơn, đồng thời mở rộng tầm nhìn sang năm không gian phát triển mới: biển, bầu trời, lòng đất, số và văn hóa.
Theo Liên hợp quốc, đến năm 2050, hơn 68% dân số thế giới sẽ sống ở đô thị. Bên cạnh nhu cầu tối ưu hạ tầng giao thông, năng lượng, logistics, việc phát triển đô thị ngầm vì thế trở thành giải pháp tối ưu, vừa mở rộng không gian sử dụng, vừa giảm áp lực cho tầng mặt đất, ứng phó thời tiết cực đoan như giá rét, ngập úng, nắng nóng.
Khi mặt đất trở nên chật chội và các thành phố lớn phải vật lộn với áp lực dân số, hạ tầng giao thông và biến đổi khí hậu, một hướng đi mới đang mở ra: phát triển không gian đô thị dưới lòng đất. Đô thị ngầm không chỉ là hạ tầng, mà là tầm nhìn, là xu hướng mà con người đang học cách phát triển hài hòa hơn với giới hạn tự nhiên của hành tinh.