Nhìn lại chặng đường từ mùa xuân năm 1975, TPHCM không chỉ dừng lại ở niềm tự hào về những thành tựu quá khứ mà luôn đặt mình trong tâm thế của một đô thị không ngừng vận động.
Nếu chỉ nhìn TPHCM như một cỗ máy tăng trưởng, ta sẽ khó lý giải vì sao thành phố này có thể hấp thụ lượng dân nhập cư lớn suốt nhiều thập niên mà vẫn giữ được sức sống; vì sao nơi đây liên tục đón nhận cái mới rất nhanh nhưng lại không hoàn toàn đánh mất phần hồn cũ.
Nếu phải chọn một vai trò nổi bật nhất của TPHCM trong nửa thế kỷ qua, đó là vai trò đầu tàu kinh tế. Nhưng 'đầu tàu' ở đây không nên hiểu đơn giản là nơi có GRDP lớn, thu ngân sách cao hay sức mua mạnh. Quan trọng hơn, TPHCM là nơi thường xuyên đi trước trong việc mở đường cho các xu hướng mới của nền kinh tế Việt Nam.
Nhìn lại hành trình từ 30-4-1975 đến hôm nay, có thể thấy TPHCM đã đi một chặng đường dài. Nhưng lịch sử không cho phép thành phố dừng lại ở niềm tự hào quá khứ hay thành tựu hiện tại.