Cách đây 76 năm, vào ngày 9-1-1950 đã diễn ra cuộc biểu tình của hơn 2.000 học sinh, sinh viên (HS-SV) các trường cùng nhiều giáo viên và 7.000 Nhân dân Sài Gòn - Chợ Lớn đòi đảm bảo an ninh cho HS-SV học tập và trả tự do cho những HS-SV bị bắt, mở lại trường học. Trong cuộc đối đầu đó, sự hy sinh anh dũng của HS Trần Văn Ơn - HS Trường Pétrus Ký, một thành viên tích cực của phong trào HS yêu nước, hội viên Hội HS-SV Việt Nam Nam bộ đã trở thành 'ngòi pháo' làm bùng lên nhiều phong trào đấu tranh trong HS-SV cả nước.
Ngày này năm xưa (9/1), diễn ra nhiều sự kiện từ lịch sử, chính trị đến những sự kiện văn hóa và xã hội như: hội nghị phòng không nhân dân toàn miền Bắc lần thứ nhất; hơn 2.000 học sinh, sinh viên Sài Gòn biểu tình trước dinh Tổng trấn Nam phần, chống chính quyền bù nhìn, tay sai Pháp...
Ngày 9.1 gắn với nhiều sự kiện có ý nghĩa lịch sử, văn hóa và chính trị trong nước và quốc tế. Nổi bật nhất là cuộc đấu tranh của học sinh, sinh viên Sài Gòn năm 1950 - mốc son mở đầu truyền thống yêu nước, tinh thần dấn thân của thế hệ trẻ Việt Nam, để từ đó ngày 9.1 trở thành Ngày học sinh, sinh viên Việt Nam.