Để xây dựng một nền tư pháp chuyên nghiệp, liêm chính, phục vụ nhân dân, đòi hỏi cần đổi mới mạnh mẽ về thiết chế, tổ chức và cơ chế vận hành của Tòa án, với các giải pháp trọng tâm là hoàn thiện thể chế và pháp luật, đổi mới tổ chức và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, tăng cường tính công khai, minh bạch và ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin. Từ định hướng này, Nghị quyết 81 về sắp xếp tổ chức Tòa án theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả đã ra đời như một bước ngoặt thể chế trong tiến trình cải cách tư pháp Việt Nam.
Theo Nghị quyết 81 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, sau khi sắp xếp tổ chức Tòa án, có tổng số 34 Tòa án tỉnh và 355 Tòa án khu vực trên cả nước. Trong đó, Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và Đà Nẵng là 3 địa phương được lựa chọn mỗi nơi có một Tòa án khu vực được phân vùng giải quyết vụ việc về phá sản và quyền sở hữu trí tuệ của 34 tỉnh, thành phố. Đây là tiền lệ chưa từng có đối với hoạt động của một cấp Tòa án khu vực - cũng chưa từng có trên bản đồ tư pháp của Việt Nam.
Tại cuộc gặp mặt gần 2.000 đại biểu Quốc hội qua các thời kỳ nhân kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9 vào sáng 27/8/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh: 'Chúng ta đang đi trên một hành trình nối dài khát vọng. Trên hành trình đó, Quốc hội phải đi trước một bước về thể chế; phải dám mở đường, dám sửa đường, dám quyết định những vấn đề khó, những việc mới, những lĩnh vực chưa từng có tiền lệ'. Đây là gợi mở quan trọng trong tiến trình hoạt động của Quốc hội đáp ứng yêu cầu trong bước phát triển mới của đất nước. Trong đó, Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 ngày 27/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về việc sắp xếp lại tổ chức Tòa án là một trong những tiền đề mở đường, sửa đường, xây dựng một nền tư pháp chuyên nghiệp, liêm chính, phục vụ nhân dân. Phóng viên TTXVN thực hiện chùm 3 bài viết về chủ đề này.