Biên cương không chỉ được đo bằng đường biên, cột mốc, mà còn bằng 'vành đai mềm' - những giá trị văn hóa, phong tục, ngôn ngữ, tiếng hát, điệu múa, nghề truyền thống bám rễ trong từng bản làng. Nhưng giữa nhịp sống hội nhập và hiện đại hóa, 'thế giới phẳng' không biên giới tràn tới bản làng, không ít phong tục, tập quán, bản sắc... bị xói mòn, phai nhạt, để lại khoảng trống không chỉ trong không gian sinh hoạt mà cả trong tâm hồn con người vùng biên.
Trong lịch sử dựng nước và giữ nước, vùng biên viễn luôn là 'phên dậu' của quốc gia - nơi đầu sóng ngọn gió, nơi non sông gửi gắm niềm tin và ý chí giữ nước. Ở đó, không chỉ có núi cao, sông sâu, mà còn có lớp trầm tích của văn hóa và lòng dân - những 'thành lũy mềm' mà không sức mạnh nào khuất phục nổi. Giữa dải biên cương ấy, Tuyên Quang hiện lên không chỉ vững vàng bởi địa thế sông núi mà còn bởi sức mạnh của lòng dân, bản sắc và niềm tin. Bước vào kỷ nguyên hội nhập, khi văn hóa được Đảng ta xác định là nền tảng tinh thần của xã hội, là sức mạnh nội sinh quan trọng bảo đảm phát triển bền vững, vành đai văn hóa nơi địa đầu Tổ quốc càng mang ý nghĩa chiến lược: xây dựng văn hóa chính là xây dựng lòng dân, bồi đắp niềm tin và ý chí bảo vệ chủ quyền quốc gia. Báo Tuyên Quang giới thiệu loạt bài viết 'Vành đai văn hóa soi sáng biên cương'.