Nếu như giai đoạn 1925-1945 đánh dấu sự hình thành của mỹ thuật cận đại với sự ra đời của Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, thì giai đoạn 1945-1954 chứng kiến một sự chuyển mình mạnh mẽ: mỹ thuật rời giảng đường, đi vào chiến khu, gắn liền với cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc.
Chỉ trong chưa đầy hai năm sau ngày đất nước giành được độc lập (2-9-1945), mỹ thuật Việt Nam đã chuyển mình mạnh mẽ. Họa sĩ từ bỏ những chủ đề quen thuộc như thiếu nữ, phong cảnh để hòa vào mặt trận văn hóa tiến bộ. Giai đoạn 1945-1946 không chỉ là sự khởi đầu của mỹ thuật cách mạng mà còn đặt nền móng cho một dòng nghệ thuật đặc biệt trong quá trình gìn giữ độc lập và xây dựng đất nước.