Ngày 10-12-1948, Liên hợp quốc thông qua Tuyên ngôn thế giới về nhân quyền-một trong những văn kiện có tầm ảnh hưởng lớn nhất trong tư duy và hệ thống pháp luật của quốc gia cũng như quốc tế của thế kỷ 20. Trước đó 3 năm, ngày 2-9-1945, một văn kiện chính trị đã mở ra trang mới trong lịch sử nhân loại về giải phóng dân tộc, quyền dân tộc tự quyết và thực hiện quyền con người, đó là Tuyên ngôn Độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa-nhà nước dân chủ nhân dân đầu tiên ở Đông Nam Á.
Quá trình phát triển, hình thành Nhà nước, lịch sử nhân loại ghi nhận không phải dân tộc nào sau khi đuổi được quân xâm lược cũng ra tuyên ngôn độc lập. Cho đến nay, thế giới ghi nhận có tổng số 195 quốc gia, trong đó chỉ có 75 quốc gia có bản tuyên ngôn độc lập; vậy mà Việt Nam có tới 3 lần ra tuyên ngôn độc lập: 'Nam quốc sơn hà' (1077), 'Bình Ngô đại cáo' (1428) và Tuyên ngôn Ðộc lập (1945).