Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thắng lợi đã đưa nhân dân Việt Nam từ thân phận nô lệ trở thành chủ nhân của một đất nước độc lập. Để đi tới thành quả đó, chúng ta đã phải trải qua một chặng đường đầy cam go, thử thách, đòi hỏi sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh, cùng với sự đồng lòng, ủng hộ của toàn thể dân tộc Việt Nam. Đại hội Quốc dân Tân Trào - 'Hội nghị Diên Hồng' thời đại Hồ Chí Minh là một minh chứng sống động cho tinh thần đoàn kết và ý chí quyết tâm chớp thời cơ lịch sử đứng lên giành độc lập của nhân dân ta.
Cách đây tròn 80 năm, trong những ngày Tháng Tám sục sôi của mùa Thu lịch sử, tại mái đình Tân Trào (nay thuộc xã Tân Trào, tỉnh Tuyên Quang), Quốc dân Đại hội-tiền thân của Quốc hội Việt Nam-được triệu tập dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Tổng bộ Việt Minh. Sự kiện trọng đại ấy mở đầu cho cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945 thắng lợi, đặt nền móng vững chắc cho sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa, lần đầu tiên trong lịch sử dân tộc, nhân dân Việt Nam được làm chủ vận mệnh của mình.
Hội nghị toàn quốc của Đảng vừa kết thúc, Đại hội Quốc dân cũng được tổ chức tại Tân Trào (Tuyên Quang). Hơn 60 đại biểu ở bắc, trung, nam; đại biểu kiều bào ở nước ngoài; đại biểu các đảng phái; các đoàn thể dân tộc, tôn giáo quy tụ tại đại hội.
Theo GS. TS. Phạm Hồng Tung, Đại học Quốc gia Hà Nội, hai điểm mấu chốt nhất trong toàn bộ quá trình thực tiễn chuẩn bị cho sự kiến lập chế độ cộng hòa dân chủ ở Việt Nam là việc tổ chức thành công Quốc dân Đại hội và thành lập Ủy ban Dân tộc Giải phóng Việt Nam.