Một nghi lễ tâm linh chứa đựng triết lý 'uống nước nhớ nguồn', đánh dấu chu kỳ sinh tồn, sản xuất, gắn kết cộng đồng của người Thổ ở Như Xuân, Thanh Hóa.
Người Thổ ở Thanh Hóa có dân số khoảng hơn 1,1 vạn người (chiếm trên 10% người Thổ ở Việt Nam), sinh sống chủ yếu ở huyện Như Xuân. Trong các nghi lễ nông nghiệp, cúng cơm mới là một trong những nghi lễ quan trọng và linh thiêng nhất của người Thổ. Nếu Lễ tra hạt, Lễ báo ân liên quan đến tín ngưỡng thờ thần thổ công thổ địa - thần đất, thì cúng cơm mới là một tín ngưỡng dân gian để dâng cúng và tri ân tổ tiên đã có công khai phá đất đai, ngầm phù giúp cho con cháu chân cứng, đá mềm, làm ăn thuận lợi.