Năm tháng chiến tranh khốc liệt ở miền Nam có đoàn văn công lẫy lừng ở R, nhưng cụ thể ra sao hầu như thế hệ sau không mấy ai biết rõ. R là gì? Phiên hiệu đó là gì? Chỉ biết chính là mật danh của Trung ương Cục miền Nam. Ở đó có Tiểu ban Văn nghệ, Hội Văn nghệ Giải phóng, Đoàn Văn công Giải phóng, rồi còn có gì nữa? Câu hỏi tưởng chừng đơn giản ấy, nhưng ai có thể trả lời suôn sẻ? Chỉ biết lịch sử của Đoàn Văn công Giải phóng khởi đầu từ năm 1960 và kết thúc vai trò lịch sử vào ngày thống nhất non sông 30/4/1975.
Tôi tên Nguyễn Thị Phi Yến (bí danh Nguyệt Yến) sinh ra trong một gia đình có truyền thống cách mạng. Cha tôi là Liệt sĩ Nguyễn Văn Mười - Xã đội phó xã An Phú Đông thời chống Pháp. Mẹ là Liệt sĩ Hồ Thị Rớt - cán bộ huyện ủy Gò Môn thời chống Mỹ. Năm 1962, tôi 13 tuổi thì bấy giờ mẹ tôi là cán bộ Huyện ủy huyện Gò Môn (Gò Vấp - Hóc Môn), bà đưa tôi đi làm cách mạng.