Việc thành lập khu thương mại tự do (TMTD) là một sáng kiến chính sách quốc gia, nhằm tạo ra một khu vực có thể chế tự do và ưu đãi vượt trội, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế, thu hút nguồn lực đủ để giải quyết các vấn đề phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia.
Thực tế hình thái khu thương mại tự do (TMTD) đã xuất hiện từ cách nay gần 90 năm (khu kinh tế tự do đầu tiên trên thế giới được thành lập tại New York năm 1937 khi Quốc hội Hoa Kỳ thông qua Luật Khu TMTD 3 năm trước đó - PV) và phát triển rất nhanh trong nửa thế kỷ qua.