Gần 4 năm sống ở Chiến khu Đ, trước khi được tập kết ra miền Bắc, để 23 năm sau trở lại cố hương, nguyên Giám đốc Bảo tàng Đồng Nai Đỗ Bá Nghiệp (đã mất năm 2023) vẫn nhớ những tháng ngày gian khổ trong rừng núi chiến khu và đặc biệt ấn tượng mạnh về nhân vật khá độc đáo - đó là ông Ba Trợn.
Từng được mệnh danh 'Mã Đà sơn cước anh hùng... tụ' nên không sao kể hết những trang hào kiệt, nữ lưu từ khắp nơi vào 'tụ nghĩa' ở Chiến khu Đ để góp phần làm nên lịch sử. Trong đó có những nhà chính trị, quân sự tài năng, mưu lược, các trí thức dấn thân lẫn nghệ sĩ, công nhân, nông dân, nhà văn, nhà báo… Có người còn được được đưa vào sử sách, được dựng truyện, lên phim, đặt tên đường… Bên cạnh đó còn có những con người rất đặc biệt.