Vẫn mang âm hưởng chiến tranh, nhưng các tác phẩm văn học và điện ảnh về đề tài này đã đề cập và phân tích những bi kịch cá nhân, thân phận con người trong và nhất là sau chiến tranh. Tính sử thi 'nhạt dần' nhường cho yếu tố phi sử thi để từ đó hé mở thân phận con người cùng những mất mát, hy sinh…
Phim truyện về đề tài chiến tranh cách mạng là mạch chủ đạo của điện ảnh Việt Nam. Trải qua thời gian, dòng phim này có sự vận động âm thầm, bền bỉ, chuyển giọng điệu, chuyển cảm hứng từ sử thi - vốn là đặc điểm nổi trội của thời kỳ đó - sang cảm hứng phi sử thi.