Vị trí chiến lược đặc biệt, là điểm cuối của Bắc bộ và đầu Trung bộ, là vùng Tây Bắc nối dài, cửa ngõ vào Nam ra Bắc và cũng là điểm dừng chân trên đường hàng hải quốc tế; có rừng vàng, biển bạc... đã mang cho mảnh đất Thanh Hóa những yếu tố bản địa khá đặc biệt, tạo nên nét đặc thù gọi là văn hóa xứ Thanh.