Sách xưa còn ghi lại, huyện Thiệu Hóa vốn được hình thành trên một bán bình nguyên cũ, địa hình tương đối bằng phẳng, ít chia cắt. Có lẽ vì vậy mà băng qua biết mấy thác ghềnh hiểm trở nơi thượng nguồn, dòng sông Mã xuôi về hạ lưu qua đất Thiệu Hóa, bỗng yên ả và bình thản đến lạ. Tưởng chừng như đó vốn dĩ là bản tính từ bao đời nay của dòng sông. Và, cũng từ cái nhịp chảy trôi hiền hòa, chậm rãi ấy mà sông Mã đã dần bồi lắng nên đôi bờ sự sống, hay 'tạo tác' nên một vùng non nước - văn hóa rất đỗi hữu tình.