Tiếng vọng của núi lại vang xa

Nghệ nhân Da Cha Vũ Bảo

“Tôi là lứa thanh niên sinh ra khi đất nước hòa bình. Nhưng người K’ho khi ấy còn khổ lắm, phải du cư đi trỉa cây lúa, trồng cây bắp. Trước cái nghèo, lời ca tiếng nhạc đều xếp lại, dàn chiêng nằm im trên vách, không mấy khi vang tiếng ngày lễ, ngày mùa”, anh Da Cha Vũ Bảo - người nghệ nhân cồng chiêng nổi tiếng xứ Đồng Đò nhắc lại. Anh Bảo tự hào cho biết, thôn Đồng Đò cũng là quê hương bà Mọ Kọ (bà tóc trắng), nữ thủ lĩnh chống Pháp đầy oai hùng. Người Đồng Đò lúc nào cũng đau đáu yêu núi, yêu tiếng vọng trầm từ dàn chiêng cái, chiêng con. Nhưng cái nghèo níu chân thiếu nữ bước xoang (bước múa), khiến dàn chiêng vắng tiếng ngân nga.

Rồi cuộc sống thay đổi dần, người Đồng Đò quen với cây cà phê chín đỏ, cây lúa chín vàng. Cuộc sống ngày một ấm no, tiếng chiêng lại ngân vang như tiếng suối đại ngàn, tiếng vọng của núi. “Trong nhà có thóc, tới mùa thu cà phê, đời sống càng khá lên, người K’ho lại tha thiết khôi phục dàn chiêng, cái cồng. Người già trẻ lại, làm sạch chiêng mẹ, chiêng con, dẻo tay đánh lại những nhịp chiêng bốn, chiêng sáu. Tôi cũng học lại những nhịp chiêng cổ, những điệu xoang từ người già trong thôn”, anh Da Cha Vũ Bảo chia sẻ.

Anh Da Cha Vũ Bảo sẵn sàng truyền dạy cồng chiêng cho tuổi trẻ K'ho

Mang tiếng vọng của núi trong vòm ngực, anh Vũ Bảo là một trong số ít thanh niên học đánh chiêng rất nhanh. Nắm tay người con trai cứng chắc, quen với cây cuốc, cây rựa học cách gõ lên mặt chiêng đồng, tạo nên những âm thanh trầm bổng. “Học chiêng không khó, nhưng để đánh hay, yêu chiêng, hiểu chiêng thì không dễ. Không chỉ học nhịp điệu mà phải hiểu hồn cốt của người K’ho trong tiếng chiêng vang”, người đàn ông K’ho chia sẻ.

“Anh Da Cha Vũ Bảo là người đánh chiêng rất hay. Anh thông thuộc tất cả những điệu chiêng cổ của ông bà truyền lại. Đặc biệt, không chỉ biết đánh chiêng điệu cổ như người già, anh là người biết “hiện đại hóa” nhịp chiêng, dùng chiêng để chơi nhạc hiện đại. Đây là tài năng khiến đội cồng chiêng Đồng Đò chúng tôi nổi tiếng trong vùng, được du khách và người yêu âm nhạc rất hâm mộ”, chị Ka Hem - Bí thư Chi đoàn thôn Đồng Đò tự hào. Với chị cũng như các thành viên của đội, anh Da Cha Vũ Bảo là một người anh, một người thầy nhiệt huyết, tận tâm với tài năng nổi bật.

Không chỉ hiểu chiêng, yêu chiêng, đánh chiêng hay, người nghệ nhân trẻ còn là người tha thiết truyền bá văn hóa K’ho truyền thống. Tất cả những địa phương tổ chức các lớp truyền dạy cồng chiêng, chỉ cần gửi lời, anh sẵn sàng xếp lại công việc, tới tận nơi để dạy chiêng với tất cả tâm huyết. “Anh Da Cha Vũ Bảo không ngại đường xa, không cần kinh phí mà tuần nào cũng vượt mấy chục cây số đến trường để truyền dạy cồng chiêng cho học trò”, cô giáo Ka Duýs - giáo viên Trường THCS Tân Thượng, xã Đinh Trang Thượng chia sẻ.

Người K’ho tôi, cả đời sống với núi, tiếng chiêng vang cũng là tiếng vọng đại ngàn. Tôi mong mỏi tiếng chiêng K’ho còn âm vang mãi, âm vang trong lễ hội cúng Yàng, cúng lúa mới, cúng ông bà, mừng ngày mùa no ấm, người nghệ nhân cồng chiêng say mê chia sẻ. Anh bảo, anh không chỉ say mê với tiếng chiêng, tiếng cồng K’ho, mà khi lắng nghe những âm thanh cồng chiêng của các dân tộc trên cùng cao nguyên hay những nghệ nhân tới từ mảnh đất xa xôi hơn, anh cũng vẫn rung cảm như khi nghe tiếng núi quê hương mình.