Tám mươi năm đã trôi qua kể từ ngày 23/9/1945, ngày Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia Định nổ phát súng đầu tiên của cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp quay lại xâm lược, khởi đầu cho trang sử bất diệt về tinh thần 'Thành đồng Tổ quốc'.
Nhân dân Sài Gòn-Gia Định và khắp miền Nam đã đồng loạt đứng lên chiến đấu, viết nên bản hùng ca mở đầu cho cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp xâm lược.
Cuộc kháng chiến ở Nam Bộ đã mở đầu cho toàn quốc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược lần thứ hai, khẳng định tinh thần tự chủ và ý chí độc lập của Việt Nam không gì lay chuyển.
'Mùa thu rồi ngày 23 ta đi theo tiếng kêu sơn hà nguy biến…'. Cứ đến ngày 23/9, khúc hát ấy lại vang lên trong tâm trí của những người dân Sài Gòn-Chợ Lớn-Gia Định-Thành phố Hồ Chí Minh và đồng bào Nam Bộ để nhớ lại những ngày tháng hào hùng Nam Bộ kháng chiến cách đây 80 năm.
Ngày này, cách đây 80 năm, tiếng súng kháng chiến của quân dân Sài Gòn - Chợ Lớn, Nam bộ đã mở đầu cho bản hùng ca bất khuất của dân tộc khi thực dân Pháp quay lại xâm lược nước ta. Từ thời khắc lịch sử ấy, 'Nam bộ thành đồng' đã đi trước, về sau trong hai cuộc kháng chiến và luôn phát huy khí phách, phẩm chất anh hùng, năng động, sáng tạo, hào hiệp, nghĩa tình trong công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, đổi mới, phát triển đất nước.
Cách đây 80 năm, ngày 23/9/1945, đúng 3 tuần sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc 'Tuyên ngôn độc lập' khai sinh nước Việt Nam độc lập, được sự giúp đỡ của quân đội Anh, thực dân Pháp nổ súng tấn công Sài Gòn, mở đầu cuộc chiến tranh xâm lược nước ta lần thứ hai. Từ gậy tầm vông, mã tấu cùng các loại vũ khí thô sơ, nhân dân miền Nam đã đứng lên kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, bảo vệ nền độc lập của Tổ quốc.
Nam Bộ kháng chiến đã tạo ra khoảng thời gian vàng để Trung ương và Bác Hồ 'ứng vạn biến' thành công trước thực dân Pháp
Ngày Nam Bộ kháng chiến (23/9/1945) thể hiện tinh thần yêu nước nồng nàn và ý chí bảo vệ nền độc lập, tự do và toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc của dân tộc Việt Nam.
Đêm 22, rạng sáng 23/9/1945, thực dân Pháp với sự hậu thuẫn của quân đội Anh, đã nổ súng đánh chiếm Sài Gòn. Như vậy, chưa tròn một tháng sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn độc lập (2/9/1945), khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nhân dân Việt Nam, đi đầu là Nam Bộ lại phải tiếp tục cầm súng đứng lên chiến đấu. Ngày 23/9 trở thành 'Ngày Nam Bộ kháng chiến', mở đầu cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp 'gian lao mà anh dũng' của nhân dân Việt Nam. Cuộc chiến đấu của quân và dân Nam Bộ - 'Thành đồng Tổ quốc' là biểu tượng sáng ngời cho ý chí của toàn thể dân tộc Việt Nam quyết tâm bảo vệ chính quyền và nền độc lập mới giành được.
'Mùa thu rồi, ngày hăm ba, ta đi theo tiếng kêu sơn hà nguy biến…'. Lời ca hào sảng của bài hát Nam Bộ kháng chiến không chỉ là âm thanh của lòng yêu nước, mà còn là hồi ức lịch sử sống động về ngày nhân dân Nam Bộ đứng dậy chống ngoại xâm. Hơn 80 năm đã trôi qua, tinh thần ấy vẫn vang vọng nơi từng địa danh đã trở thành biểu tượng bất khuất của Sài Gòn - Chợ Lớn – Gia Định năm xưa…