Ven lòng hồ sông Đà, giữa những đổi thay của đời sống hiện đại, nhiều gia đình người Mường vẫn gìn giữ nếp nhà sàn truyền thống như muốn lưu lại hồn cốt văn hóa của dân tộc mình.
Theo PGS.TS Bùi Xuân Đính, giữ gìn yếu tố gốc của văn hóa dân tộc là cách bảo vệ hồn cốt người Việt, tránh tâm lý tự ti và sùng ngoại trong quá trình tiếp biến.
Thực chất 23 tháng Chạp không phải ngày cúng ông Công ông Táo mà là cúng thần Bếp, liên quan đến tục thờ lửa và thờ Mẫu, tôn vinh phụ nữ giữ lửa trong gia đình.
Những ngày cuối năm, dẫu thời tiết khá lạnh nhưng không khí mua sắm để chuẩn bị cho ngày Tết ông Công, ông Táo diễn ra rất nhộn nhịp, với những hình ảnh quen thuộc như cá chép, vàng mã và mâm cỗ tươm tất.
Theo quan niệm dân gian, Táo Quân có vai trò quan trọng trong việc định phúc đức của gia đình. Giáo sư Nguyễn Văn Huyên từng khẳng định trong cuốn 'Hội hè lễ Tết của người Việt': 'Người ta đốt cho các thần những chiếc mũ tuyệt đẹp trang điểm hoa sặc sỡ, nhiều thoi vàng và bạc bằng hàng mã. Người ta thả xuống con sông gần nhất những con cá chép dùng làm ngựa cho các thần đó cưỡi trên chặng đường mây dài từ đất lên trời'.
Không riêng Việt Nam, một số quốc gia châu Á cũng có tục cúng ông Công ông Táo và duy trì những quan niệm dân gian qua hàng trăm, hàng nghìn thế hệ.
Ngày 23 tháng Chạp, người Việt sẽ làm lễ cúng ông Công, ông Táo. Dưới đây là 5 sai lầm cần tránh khi thực hiện buổi lễ.
Lễ cúng ông Công, ông Táo từ lâu đã trở thành một phong tục, một nét đẹp văn hóa tâm linh của người Việt.
Nhà anh nóc trổ lên trời / Ông tổ bảy mươi đời thì chết đã lâu / Trong nhà cổng trước ngõ sau / Nhìn vào trong bếp, đầu rau ba hòn…
Đối với người Mường, bếp lửa trên nhà sàn không chỉ là nơi nấu nướng, thắp sáng, mà còn là nơi sưởi ấm khi giá rét, nơi hội tụ của gia đình sau mỗi ngày lao động. Bếp lửa được ví như linh hồn trong ngôi nhà và chứa đựng phong tục, tín ngưỡng, được trân trọng và thần thánh hóa. Chính vì vậy, đắp bếp là công việc đặc biệt quan trọng và thiêng liêng khi dựng nhà mới.
Phú Thọ - Đất Tổ cội nguồn là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào Mường, trong đó nhà sàn truyền thống là biểu tượng không thể tách rời. Với lịch sử hàng trăm năm, nhà sàn Mường trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, đang đối mặt với nguy cơ mai một do đô thị hóa. Việc bảo tồn nhà sàn không chỉ giữ gìn một công trình kiến trúc mà còn là bảo vệ linh hồn văn hóa Mường, góp phần phát triển văn hóa, du lịch bền vững.
PV: Xin bái kiến Vua bếp. Chúc mừng anh vừa nhận giải thưởng 'Vua bếp toàn cầu'. Anh đoạt giải nhờ mang đến cho thế giới món gì vậy?
Từ ngày 29/5 đến 1/6/2025, Triển lãm Quốc tế Vietbuild Hà Nội 2025 sẽ diễn ra tại Cung Triển lãm Kiến trúc, Quy hoạch và Xây dựng Quốc gia.
Ẩm thực hay việc ăn uống là chuyện hằng ngày của vua quan sĩ thứ người muôn nước. Ngoài việc để duy trì sự sống, ẩm thực còn được xem là một lạc thú ở đời.
Lễ cúng ông Công, ông Táo từ lâu đã trở thành một phong tục, một nét đẹp văn hóa tâm linh của người Việt với ý nghĩa tiễn năm cũ, đồng thời thể hiện niềm mong mỏi một năm mới sung túc, ấm no.
Hôm nay, 22/1, là ngày 23 tháng Chạp theo Âm lịch, ngày các gia đình Việt Nam thực hiện nghi thức truyền thống cúng ông Công, ông Táo. Tại Thành phố, không khí mua sắm diễn ra nhộn nhịp, với những hình ảnh quen thuộc như cá chép, vàng mã và mâm cỗ cúng.
Từ ý nghĩa của tên gọi 'Tết Nguyên Đán', nguồn gốc sâu xa đến các phong tục như lễ cúng ông Công, ông Táo, tục tảo mộ,... tất cả đều thể hiện tinh thần gắn bó của gia đình và lòng thương tưởng tới tổ tiên.
Chuyên gia phong thủy Song Hà chia sẻ những bí quyết giúp cúng ông Công ông Táo đúng và chuẩn, cần kiêng kỵ điều gì?
Bộ trang phục mà các gia đình dâng cúng cho Táo quân vào ngày 23 tháng Chạp chỉ gồm mũ, áo, hia chứ không có quần, vì sao lại như vậy?
Cùng mang ý nghĩa là lễ cúng tiễn ông Công ông Táo về chầu Ngọc Hoàng để báo cáo tình hình trong năm của gia chủ, nhưng thời điểm cúng và lễ vật cúng ở các vùng miền lại có những khác biệt thú vị.
BNEWS xin giới thiệu Bài cúng ông Công ông Táo theo Văn khấn cổ truyền Việt Nam - NXB Văn hóa Thông tin, được hiệu đính bới Thượng tọa Thích Thanh Duệ, Phó Viện trưởng Học viện Phật giáo Việt Nam.
Đều cúng ông Công ông Táo trong ngày 23 tháng Chạp, tuy nhiên với những đặc trưng văn hóa vùng miền, lễ cúng Táo quân ở 3 miền Bắc-Trung-Nam lại có những khác biệt đầy thú vị.
Những năm qua, thực hiện Dự án 6 về 'Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các DTTS gắn với phát triển du lịch' thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2030, đồng bào dân tộc Mường, huyện Tân Sơn luôn phát huy tinh thần đoàn kết, gìn giữ, phát huy giá trị bản sắc văn hóa ngôi nhà sàn truyền thống - nó là minh chứng rõ nhất về cuộc sống và phong tục, tập quán tốt đẹp của cộng đồng người Mường nơi đây.
Trong tiếng Việt, 'thuốc thang' được dùng với hai nghĩa: 1- Danh từ, có nghĩa như thuốc men (thường gắn với vị thuốc đông y), như 'chăm lo thuốc thang', 'bệnh thế này thì thuốc thang nào trị nổi'; 2- Động từ, chỉ việc chữa bệnh bằng các loại thuốc, ví dụ: 'Chạy vạy khắp nơi để thuốc thang mà bệnh vẫn chưa khỏi',...
Người nguyên thủy lấy lửa bằng cách đập hai hòn đá vào nhau cho tia lửa bén vào bùi nhùi. Có lửa là một cuộc cách mạng vô cùng lớn thay đổi cuộc sống con người. Lửa bảo vệ con người. Thế nhưng giữ lửa như thế nào lại là một câu chuyện khác.
MC Quyền Linh năm 2021 đã gửi lời xin lỗi tới người hâm mộ sau khi giới thiệu sản phẩm trên trang cá nhân. Hiện tại, sau 3 năm sự cố, cuộc sống của anh giờ ra sao?
Trở lại Việt Nam sau hơn 5 năm, đầu bếp thế giới Yan can cook tập trung cho hành trình thiện nguyện mới.
Cứ đến ngày 23 tháng Chạp Âm lịch hằng năm, người Việt lại chuẩn bị mua sắm lễ vật, chuẩn bị cúng ông Công, ông Táo và phóng sinh cá chép để tiễn ông Công, ông Táo về trời.
Trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam, Táo Quân (hay còn gọi là Thần bếp, Vua bếp) được xem là vị thần cai quản việc bếp núc trong mỗi nhà và ngày 23 tháng chạp các gia đình đều sắm sửa lễ vật cúng ông Công ông Táo.
PGS.TS Bùi Xuân Đính cho rằng các yếu tố như Táo quân, Ngọc hoàng gắn với Đạo giáo xuất hiện ở nước ta khá muộn. Thực chất ngày 23 tháng Chạp là ngày cúng thần bếp liên quan đến tục thờ Mẫu, xuất hiện từ thời kỳ chế độ mẫu hệ, thời phụ nữ có vai trò lớn trong gia đình và xã hội và cả quan hệ hôn nhân.
'Hôm nay, một ngày xuân nhật... Chúng ta hãy suy ngẫm những cổ tục về ngày xuân, về các trò vui trong ngày xuân để tìm hiểu ý nghĩa của nó...
Theo thông lệ, ngày ông Công ông Táo là 23 tháng Chạp, năm nay rơi vào ngày 2/2/2024. Lễ cúng thường được thực hiện vào lúc trưa.
Hàng năm, người Việt tốn hàng hàng nghìn tỷ đồng để dùng vào việc đốt vàng mã, nhất là dịp cúng ông Công ông Táo. Việc đốt vàng mã mang màu sắc mê tín dị đoan hơn là một tập tục cần phát huy.
Hàng năm cứ 23 tháng Chạp nhà nhà làm lễ tiễn Táo Quân về trời để báo cáo việc nhà của gia chủ 1 năm qua. Sau đây Phong thủy sư Tam Nguyên hướng dẫn cách cúng Táo Quân đầy đủ nhất, mời bạn đọc tham khảo.