Lê Hiến Tông được sử sách ca ngợi là vị vua 'nhân từ, đức độ', 'giữ vận nước thái bình' và có đức khiêm nhường, gần gũi với dân. Lối sống và cách trị quốc của ông có sự giao thoa giữa lòng nhân ái của Nho gia và tinh thần từ bi của Phật giáo.
Nhà văn Y Ban hẹn tôi ở một quán cà phê ven sông Hồng gần nhà chị. Đúng giờ, chị phi xe máy đến. Chị đội chiếc mũ vải rằn ri, đeo kính râm, mặc quần jeans và đi một đôi giày da lộn màu cỏ úa. Chủ quán hỏi chị uống gì, chị đáp 'như mọi khi'. Tôi hỏi: 'Chị đến với văn chương cùng nghề viết như thế nào, ai đã dạy chị viết văn, thưa chị?'
Những tấm ảnh khổ lớn được đặt trong không gian triển lãm độc đáo, lấy cảm hứng từ chính kiến trúc của các trường thi xưa, kiến tạo từ chất liệu truyền thống - tre trúc. Đây là một trải nghiệm thị giác sinh động trong phong cách thiết kế hiện đại.
Kỳ thi đánh dấu những ảnh hưởng đầu tiên của người Pháp lên công tác giáo dục tại Việt Nam, chuyển dần từ nền tảng Nho học sang mô hình phương Tây, đặt nền móng cho nhiều thay đổi nhận thức xã hội.
Thanh Hóa là tỉnh duy nhất ở miền Trung chưa từng sáp nhập kể từ khi thành lập.
Tiến sĩ Nguyễn Duy Thức sinh năm Giáp Dần (1734), tên húy là Bút, tự Nhân Quý, hiệu Phù Trai, quê xã Vọng Nguyệt, huyện Yên Phong, trấn Kinh Bắc...
Tại khoa thi năm Nhâm Tuất (1502) đời vua Lê Hiến Tông, niên hiệu Cảnh Thống thứ 5, Lê Ích Mộc đỗ Trạng nguyên, khi đó ông 44 tuổi.
Hai lần đỗ đầu, Song nguyên Hoàng giáp Nguyễn Hữu Lập xứng đáng là một danh sĩ triều Nguyễn.
Ngày xưa, trước khi tham gia các kỳ thi Hương, thị Hội, thi Đình… thí sinh phải mang theo lều, chõng, thức ăn… lặn lội xa xôi lên các trường thi ở kinh thành hoặc các đô thị lớn. Lều chõng chính là nơi làm bài, đồng thời là nơi 'cư trú' của thí sinh vào những ngày cuộc thi diễn ra.
Trong 4 họ gốc ở làng Kẻ Vẽ (Đỗ, Nguyễn, Phạm, Phan), họ Phạm được xếp hàng đầu với 9 vị đại khoa trong tổng số 22 tiến sĩ của làng.
Sách vàng của triều Nguyễn là một trong những loại thư tịch cổ, quý giá, lưu giữ nhiều bí ẩn lịch sử.
Được đánh giá là vị vua vĩ đại nhất của lịch sử phong kiến Việt Nam, Lê Thánh Tông sinh thời đã có rất nhiều chính sách để phát triển giáo dục...
Nhữ Đình Toản là người thầy có uy tín của nhiều học trò xuất sắc, như Hoàng giáp Ngô Thì Sĩ - một nhà khoa bảng, nhà sử học, nhà văn nổi tiếng.
Sáng 17/2 (tức mùng 8 tháng giêng), tại đền thờ Chu Văn An, UBND TP Chí Linh (Hải Dương) đã tổ chức Lễ khai bút xuân Giáp Thìn 2024.
Ngày 17/2, tại đền thờ Chu Văn An, TP Chí Linh (Hải Dương), Bí thư Tỉnh ủy Hải Dương Trần Đức Thắng đã dự, đánh trống Lễ khai bút xuân Giáp Thìn 2024.
Nhà thơ Nguyễn Khuyến tên thật là Nguyễn Thắng, hiệu là Quế Sơn, tự là Miễu Chi. Ông sinh ngày 15-2-1835, tại tỉnh Hà Nam, nay là tỉnh Nam Định. Nhớ về ông, chúng ta không chỉ nhớ về những bài thơ, câu đối tài hoa đến ngày nay vẫn còn tính thời sự, còn nhớ tới một tri thức có tài 'Kinh bang tế thế, mẫn tiệp và chính trực của dân tộc Việt Nam'…
Trạng nguyên là học vị cao quý nhất phong cho người đỗ đầu trong Tam khôi bậc Nhất giáp. Có hai học vị Trạng nguyên: Để khuyến khích việc học ở những vùng xa kinh đô, nơi có nhiều khó khăn, trong khoa thi năm Bính Thìn (1256), vua Trần Thái Tông cho lấy Kinh Trạng nguyên và Trại Trạng nguyên.
Trên cơ sở kế thừa kết quả nghiên cứu của các học giả đi trước, trong bài viết này, chúng tôi tập trung phân tích tính cách đặc thù nổi trội của người xứ Nghệ và sự thể hiện tính cách đó ở La Sơn phu tử Nguyễn Thiếp (Can Lộc, Hà Tĩnh) thông qua cách ứng xử của ông với những người có quyền lực cao nhất lúc bấy giờ, đặc biệt là với Quang Trung Nguyễn Huệ.
Khi làm Tuần phủ Thái Nguyên - Đình nguyên Nguyễn Đình Tuân đem giống chè Phú Thọ về Tân Cương khiến người dân no ấm.
Thi cử là chuyện trọng đại của quốc gia, ngay từ thời còn thi cử 'lều chõng', đề thi luôn nằm trong danh sách những thứ cần bảo mật chặt chẽ nhất, ai xâm phạm, làm lộ đều bị xử ở mức rất nặng.
Bài thi được đánh giá là một áng văn đến mức vua Lê Hiến Tông phải thốt lên rằng: 'Bài văn của Lê Ích Mộc hơn hẳn mấy tầm so với các bạn đồng khoa'.
Tại sao lại gọi người đỗ đầu là Trạng nguyên, người thứ hai là Bảng nhãn còn người thứ ba là Thám hoa, đồng thời ý nghĩa của những từ này là gì, thì không phải ai cũng rõ.
Lương Như Hộc không chỉ là vị Thám hoa tài cao học rộng, mà còn là ông tổ nghề in - khi có công cải tiến để nghề in ấn phát triển.
Với người Việt trước đây, thành tựu của một ai đó thường được đánh giá qua khoa cử. Thi đỗ, mà đỗ cao được xem là một vinh dự lớn lao. Những ông tiến sĩ, ông nghè vinh quy bái tổ luôn luôn được xem là một hình ảnh cao quý, một 'hấp lực' với tất cả mọi người.
Khai bút đầu xuân thể hiện sự tôn kính những giá trị về vị thế và sự nghiệp của 'vạn thế sư biểu' Chu Văn An, đồng thời thể hiện truyền thống, đạo lý uống nước nhớ nguồn...
Khi nhà Lý lên ngôi, quyết định dời kinh đô từ Hoa Lư ra Thăng Long, các vua Lý đã tính đến chuyện xây một nền văn hiến.
* Tôi được biết 'tam nguyên' nghĩa là đỗ đầu 3 kỳ thi dưới thời phong kiến. Những kỳ thi này được quy định ra sao và trong lịch sử khoa bảng nước ta có những ai đã xuất sắc đỗ cả ba kỳ thi đó? (Trần Ngọc, quận Hải Châu, Đà Nẵng)
Sinh ra, lớn lên ở đồng bằng sông Cửu Long, Trần Tùng Chinh đã hơn 30 năm dạy học ở đây, bậc trung học rồi đại học. Ông nghiên cứu chuyên sâu về truyện dân gian Nam bộ rồi đưa ra kiến nghị: '…cho ra đời một tuyển tập chọn lựa và tập hợp những truyện kể địa danh Nam bộ ngay từ bây giờ là cần thiết, nếu không muốn nói là đã muộn'.
Có thể coi Văn Miếu – Quốc Tử Giám Hà Nội là trường đại học đầu tiên ở Việt Nam. Nhà giáo trong ngôi trường đặc biệt này gồm những ai? Họ dạy điều gì?