Từ khi tham gia mô hình liên kết trồng atiso với doanh nghiệp, nhiều hộ dân thôn Son, xã Cổ Lũng (Thanh Hóa) đã có nguồn thu ổn định hơn so với trước đây. Cây trồng mới không chỉ phù hợp với điều kiện địa phương mà còn mở ra hướng phát triển nông nghiệp theo chuỗi giá trị.
Từ cây trồng bản địa trên núi đá khô cằn, đào rừng đã trở thành sinh kế chủ lực của người dân Cao Sơn (Thanh Hóa), mỗi năm mang về hơn một tỷ đồng, phủ xanh đất trống và mở ra hướng phát triển nông nghiệp gắn với du lịch vùng cao.
Những con đường uốn lượn giữa ruộng bậc thang, những bản làng mờ ảo trong sương lấp ló những cánh hoa mận, hoa đào bung nở đón xuân về, hay những phiên chợ vùng cao rộn ràng tiếng nói cười... Tất cả đều khiến hành trình đến vùng cao vào dịp cuối năm của du khách trở nên thú vị hơn bao giờ hết.
Từ những triền núi đá tưởng chừng chỉ toàn sỏi đá khô cằn, người dân khu Cao Sơn (xã Cổ Lũng, Thanh Hóa) đã tìm ra hướng đi mới với cây đào rừng bản địa. Không chỉ phủ xanh đất trống, mô hình này còn mang lại giá trị kinh tế vượt trội, từng bước thay đổi diện mạo sản xuất nông nghiệp vùng cao.
Từ những thửa đất dốc trước đây chỉ trồng ngô, sắn với hiệu quả thấp, người dân thôn Son, xã Cổ Lũng đã từng bước hình thành vùng trồng atiso theo mô hình liên kết với doanh nghiệp dược liệu. Cây atiso bén rễ, sinh trưởng ổn định không chỉ mang lại thu nhập bền vững mà còn mở ra hướng sản xuất nông nghiệp hàng hóa trên vùng đất Cao Sơn.
Cuối năm âm lịch được coi là mùa cao điểm đón khách du lịch quốc tế của nhiều địa phương trong tỉnh. Thời điểm này, các địa phương, khu điểm du lịch, đơn vị lữ hành đã tung ra thị trường nhiều sản phẩm du lịch mới hấp dẫn dựa trên cơ sở tiềm năng, lợi thế thiên nhiên, văn hóa, lịch sử mang đậm bản sắc dân tộc...
Ngày 27/12, xã Cổ Lũng, tỉnh Thanh Hóa đã tổ chức thành công Giải chạy Marathon mở rộng, chinh phục cung đường đèo Son - Bá - Mười lần thứ I, năm 2025.
Giữa bảng lảng sương mù, ngôi trường trên đỉnh Cao Sơn (với 3 thôn: Sơn, Bá, Mười, thuộc xã Cổ Lũng) đã rộn rã. Tiếng cười nói, nô đùa trong trẻo của các em học sinh như xua đi cái rả rích, ẩm ướt của tiết trời. Khoảng đầu tháng 9, mặc cho những cơn bão gió, tôi lại ngược Cao Sơn như một hẹn ước - mùa 'gieo' chữ mới bắt đầu.
Với cảnh sắc thiên nhiên hoang sơ, khí hậu mát mẻ quanh năm cùng những nét văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc thiểu số địa phương, xã Lũng Cao (Bá Thước) 'ôm trong mình' tiềm năng lớn về du lịch. Nhờ biết khai thác hiệu quả tiềm năng ấy để phát triển du lịch cộng đồng, Lũng Cao đã và đang 'thay da đổi thịt từng ngày'.
Ba bản Son - Bá - Mười (gọi chung là khu Cao Sơn) thuộc xã Lũng Cao (Bá Thước) đang viết nên câu chuyện 'chuyển mình' nhờ phát huy những giá trị vốn có để phát triển nông nghiệp sạch và du lịch cộng đồng.
Được thiên nhiên ưu đãi điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu quanh năm mát mẻ, những năm qua, ở xã Lũng Cao (Bá Thước) việc trồng, mở rộng và phát triển các loại cây dược liệu được chính quyền địa phương đặc biệt quan tâm, góp phần tạo công ăn việc làm, nguồn thu nhập cho người dân và đẩy nhanh công cuộc xóa đói, giảm nghèo.
Đầu tư, phát triển kinh tế ở nơi với độ cao khoảng 1.200m so với mực nước biển và còn nhiều khó khăn như Son - Bá - Mười, xã Lũng Cao (Bá Thước) là không dễ. Tuy nhiên, với Lê Thế Ngân, Giám đốc Công ty CP Du lịch Son Bá Mười, thì điều này không khó. Như anh nói, với Son - Bá - Mười, đây cũng là con đường kinh tế nhưng quan trọng là phải tạo công ăn việc làm cho bà con... Còn để tính lời lãi ở mảnh đất này, nếu nhanh thì khoảng 5 năm, còn không phải tới 10 năm... Lời cho bà con, cho con cháu sau này.
Bằng nhiều giải pháp thông minh, người dân trên địa bàn huyện Bá Thước (Thanh Hóa) đang biến khó khăn thành lợi thế, gặt hái thành công với nhiều mô hình sản xuất cho hiệu quả vượt trội, đặc biệt là nông nghiệp kết hợp du lịch sinh thái.
Với khí hậu quanh năm mát mẻ, đất trồng màu mỡ, không ô nhiễm, nguồn nước suối sạch và đủ ánh sáng tự nhiên, những năm gần đây, trên địa bàn xã Lũng Cao (Bá Thước) ngày càng xuất hiện nhiều mô hình sản xuất rau hữu cơ, góp phần đem lại thu nhập và giá trị cho cả cộng đồng.
Theo thống kê của Liên minh HTX tỉnh, đến nay, toàn tỉnh có 13 HTX nông nghiệp tham gia sản xuất, chế biến, tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp hữu cơ, với các sản phẩm chủ yếu là rau an toàn, trồng nấm, sản xuất mật ong, dược liệu và đông trùng hạ thảo.
Không chỉ có nguồn tài nguyên du lịch tự nhiên vô cùng phong phú, đa dạng, cảnh quan đẹp, trù phú mà Bá Thước còn có nhiều tài nguyên du lịch nhân văn đậm đà bản sắc văn hóa của các dân tộc. Toàn huyện có hơn 103.000 người, gồm 3 dân tộc chủ yếu là Mường, Thái, Kinh cùng sinh sống, trong đó dân tộc Mường chiếm hơn 59%; dân tộc Thái chiếm hơn 53%.
Son - Bá - Mười là ba thôn (bản) của người Thái, thuộc khu Cao Sơn, xã Lũng Cao (Bá Thước) từ thành phố lên đến tận điểm cao nhất của thôn Bá chỉ chừng 120 km,nhưng cảm giác như tít tắp, như ở một nơi chỉ có vách núi, những con lợn rừng, gà rừng...
Cách đây không lâu, Son - Bá - Mười, ba thôn (bản) của người Thái, thuộc khu Cao Sơn, xã Lũng Cao (Bá Thước) gắn liền với đặc sản '3 không', không điện, không đường, không chợ; tỷ lệ đói nghèo lên đến 90%. Có lẽ vì thế mà từ thành phố lên đến tận điểm cao nhất của thôn Bá chỉ chừng 120 km, nhưng cảm giác như tít tắp, như ở một nơi chỉ có vách núi, những con lợn rừng, gà rừng... và ánh mắt cô sơn nữ vời vợi xa xa cả đời chưa một lần bước chân ra khỏi bản.
Hiện nay, nguồn dược liệu tự nhiên ngày càng cạn kiệt nên nhiều tổ chức, cá nhân trên địa bàn tỉnh, nhất là ở khu vực miền núi đã du nhập, nhân rộng mô hình sản xuất cây dược liệu. Tại huyện Bá Thước, mô hình trồng cây dược liệu hữu cơ được đầu tư, hiện đã cho thu hoạch những lứa đầu tiên. So với những cây trồng truyền thống, mô hình trồng cây dược liệu khá phù hợp với thổ nhưỡng, khí hậu và trình độ sản xuất của người dân. Do đó, mô hình không chỉ bổ sung nguồn dược liệu cho y học, nâng cao thu nhập cho người dân mà còn mở ra hướng sản xuất hàng hóa cho đồng bào các dân tộc địa phương.
'Dự kiến đường mới sẽ làm xong trước tết. Có đường mới thuận lợi thì cam, quýt, su su, mướp đắng... của bà con sẽ được giá, đắt hàng hơn; con em đến trường đỡ vất vả, du khách đến với Cao Sơn cũng không còn khó nhọc. Cao Sơn sẽ khởi sắc'... Trưởng thôn Mười - ông Ngân Mạnh Hùng nói với tôi như thế.
Thông tin từ Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Bá Thước (Thanh Hóa), đơn vị đã có ý kiến chỉ đạo và các đơn vị trường học phối hợp bố trí, sắp xếp giáo viên để Trường Tiểu học & THCS Cao Sơn có giáo viên Tiếng Anh, đáp ứng nhu cầu dạy và học của nhà trường.
UBND tỉnh vừa ban hành Quyết định số 4513/QĐ-UBND về việc phê duyệt Đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí trong rừng đặc dụng Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông (KBTTNPL) đến năm 2030, định hướng đến năm 2045.
Trường Tiểu học & THCS Cao Sơn, xã Lũng Cao, huyện Bá Thước (Thanh Hóa) không có giáo viên môn Tiếng Anh từ đầu năm học 2023 - 2024 đến nay.
Tuyến cáp treo nằm trong Đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí trong rừng đặc dụng Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông, thuộc phạm vi quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông (Pù Luông) và kết nối với các xã vùng đệm 2 huyện Bá Thước và Quan Hóa...
Ngày 30/11, UBND tỉnh Thanh Hóa cho biết, đã phê duyệt Đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí trong rừng đặc dụng Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông thành một trong những trung tâm du lịch sinh thái của tỉnh, có tính chuyên nghiệp, có cơ sở vật chất kỹ thuật đồng bộ, hiện đại.