Trong lịch sử, giai đoạn Hậu kỳ đá mới là bước chuyển tiếp quan trọng từ thời kỳ đồ đá sang thời kỳ đồ đồng và đồ sắt – một chặng đường đến với thời kỳ dựng nước đầu tiên của dân tộc Việt Nam. Lạng Sơn in dấu giai đoạn phát triển này với nhiều di tích, di vật phong phú, đặc sắc, đỉnh cao là Văn hóa Mai Pha (khoảng 4.000-3.000 năm cách ngày nay).
Từ toàn bộ dữ liệu kinh điển, luận thư và nghiên cứu hiện đại, có thể khẳng định rằng giác ngộ trong Phật giáo sơ kỳ không chỉ là kinh nghiệm tôn giáo mà còn là mô hình nhận thức đặc thù, trong đó tri thức mang tính tự xác chứng.
Ngày 22/4, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) tổ chức Hội nghị báo cáo kết quả khai quật di chỉ khảo cổ học Ngòi Nhù, thôn An Thắng, xã Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai.
Ngày 22/4, tại Bảo tàng tỉnh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai tổ chức hội nghị báo cáo kết quả khai quật khảo cổ học Ngòi Nhù, tại xã Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai.
Sáng 11/4, tại tòa Trống đồng, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam khai mạc trưng bày chuyên đề 'Không gian bảo tồn văn hóa và lan tỏa tri thức khoa học xã hội'.
Từ ngày 11/4 – 15/5, tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam (Hà Nội), sẽ diễn ra trưng bày 'Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam: Không gian bảo tồn văn hóa và lan tỏa tri thức khoa học xã hội'.
Một người dò tìm kim loại đã tìm thấy chiếc nhẫn bạc mạ vàng khắc chữ rune khoảng 1.000 năm tuổi trên cánh đồng ở Lincolnshire, Anh.
Các nhà khảo cổ thuộc Đại học Haifa của Israel cho biết đã phát hiện một hiện vật bằng đá cẩm thạch độc đáo tại di chỉ cổ Hippos ở khu vực Cao nguyên Golan, cung cấp thêm hiểu biết mới về nghi lễ rửa tội trong thời kỳ Kitô giáo sơ kỳ cách đây khoảng 1.300 năm.
Nằm ở sườn phía Đông của núi Khụ Trại, Hang Xóm Trại thuộc xóm Trại Sào, xã Mường Vang là nơi có sự phát hiện đầu tiên và nhiều nhất các di tích khảo cổ học thuộc Văn hóa Hòa Bình - văn hóa khảo cổ nổi tiếng không chỉ tồn tại ở Việt Nam mà còn ở các nước khác trong khu vực Đông Nam Á.
Nằm ở nơi hợp lưu của 2 dòng sông Mã và sông Chu hùng vĩ, núi Đọ với tên gọi 'Lĩnh quy bí thủy' (tức rùa vờn nước) là một trong những cảnh đẹp của 'Bàn A thập cảnh'. Hàng chục năm trước với sự dày công nghiên cứu khảo cổ, các nhà khoa học khảo cổ trong và ngoài nước đã phát hiện ra một nền văn hóa của nhân loại thuộc thời đại sơ kì đồ đá cũ. Kể từ đó, cái tên núi Đọ đã đại diện cho cả một nền văn hóa của nhân loại từ thuở bình minh loài người.
Một thành phố có niên đại khoảng 3.000 năm tại Uzbekistan vừa được phát hiện bởi nhóm khảo cổ học Trung Quốc – Uzbekistan, mở ra những hiểu biết mới về cấu trúc và quy hoạch đô thị thời kỳ đồ sắt sơ kỳ ở Trung Á.
Tại khu vực Schleswig-Holstein, Đức, các nhà khảo cổ tìm thấy hộp sọ của một con bò rừng hoang dã gần khu mộ hỏa táng cổ nhất ở miền Bắc nước này.
Ngôi mộ cổ hơn nghìn năm tuổi được khai quật ở Giang Tô (Trung Quốc). Các chuyên gia đã bí mật mở quan tài vào giữa đêm và kinh hoàng trước những gì tìm thấy.
Nằm dưới chân Ngũ Hành Sơn, bên dòng sông Cổ Cò, làng Khuê Bắc lưu giữ nhiều lớp trầm tích văn hóa Sa Huỳnh, Champa và Việt. Những dấu tích khảo cổ, đình làng cổ cùng nếp sống cộng đồng vẫn được gìn giữ đã tạo nên một không gian văn hóa đặc sắc.
Các nhà khảo cổ tại Thổ Nhĩ Kỳ đã phát hiện 7 đường hầm ngầm có niên đại khoảng 1.600 năm nằm bên dưới công trình Hagia Sophia trong quá trình trùng tu đang diễn ra tại thành phố Istanbul.
Du khách đến với bảo tàng mới toanh của khu di tích Dahecun sẽ được trải nghiệm hành trình thực tế xuyên suốt quá trình phát triển của nền văn minh Trung Hoa.
Robot nhà sư Buddharoid của Đại học Kyoto biết trò chuyện giáo lý bằng giọng nói, kèm cử chỉ trang nghiêm, khiến dư luận đặt câu hỏi: AI có thể được tôn thờ?
Hà Nội đang tiến vào kỷ nguyên mới với nền tảng văn hóa độc đáo, giàu bản sắc, trong đó có nguồn lực di sản văn hóa, văn minh sông Hồng đã và đang được khởi động cùng mùa Xuân đất nước. Nhân dịp đầu Xuân mới, phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội đã phỏng vấn PGS.TS Nguyễn Khắc Sử, Hội Khảo cổ học Việt Nam về giá trị bề dày di sản khảo cổ của Hà Nội nói chung và ở khu vực sông Hồng nói riêng cũng như cần làm gì để Hà Nội hiện thực hóa thành công 'kỳ tích' sông Hồng.
Ngày 10/2, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai phối hợp với Bảo tàng Pleiku tổ chức triển lãm chuyên đề 'Bao cấp - Một thời để nhớ', nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026 và chào mừng Lễ hội kỷ niệm 255 năm Khởi nghĩa nông dân Tây Sơn (1771 - 2026), 237 năm Chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa (1789 - 2026).
Nép mình bên ngã ba sông Cầu thơ mộng, đền Thắm không chỉ là nơi thờ phụng vị nữ tướng Anh hùng trong lịch sử mà còn là không gian văn hóa - tâm linh, điểm đến hấp dẫn của tỉnh Thái Nguyên mỗi độ Xuân về.
Phó Thủ tướng Mai Văn Chính ký Quyết định số 235/QĐ-TTg phê duyệt Nhiệm vụ lập quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi và phát huy giá trị Di tích quốc gia đặc biệt Quần thể di tích Tây Sơn Thượng Đạo, tỉnh Gia Lai.
Phó Thủ tướng Mai Văn Chính ký Quyết định số 235/QĐ-TTg phê duyệt Nhiệm vụ lập Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi và phát huy giá trị Di tích quốc gia đặc biệt Quần thể di tích Tây Sơn Thượng Đạo, tỉnh Gia Lai.
Ngày 20 và 21-2 (nhằm mùng 4 và 5 tháng Giêng), Bảo tàng Pleiku sẽ trưng bày hình ảnh, tư liệu, hiện vật Di tích khảo cổ Sơ kỳ đá cũ Rộc Tưng - Gò Đá tại Lễ hội kỷ niệm 255 năm Khởi nghĩa nông dân Tây Sơn và 237 năm Chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa.
Timgad (Algeria) – thành phố La Mã cổ đại được ví như 'Pompeii châu Phi' – gây kinh ngạc với quy hoạch bàn cờ chuẩn mực, được UNESCO công nhận Di sản Thế giới.
Hình ảnh khai quật cho thấy Ai Cập đã thành công trong việc kiểm soát khu vực này, qua các hình ảnh mô tả chiến tranh và quyền lực.
UBND tỉnh Ninh Bình vừa có Tờ trình số 10/TTr-UBND ngày 22.1 đề nghị Bộ VHTTDL xem xét, quyết định xếp hạng di tích quốc gia đối với 4 di tích trên địa bàn.
Một người đàn ông tìm thấy hơn 20.000 đồng xu bạc từ thế kỷ 12, mở ra kho báu lịch sử độc nhất vô nhị tại khu vực quanh Stockholm.
Những đồng tiền xu gắn với triều đại ngắn ngủi của Harold II, các hiện vật La Mã hiếm hoi cùng đồ kim loại quý thời Trung cổ sơ kỳ đang được Bảo tàng Anh trưng bày.
Xác tàu chở hàng cổ đại mang theo gốm, dụng cụ đá obsidian, giúp các nhà khảo cổ hiểu rõ hơn về hoạt động thương mại ven biển vùng Aegean.
Vũ khí cổ xưa có liên quan đến các vị vua Thời Trung Cổ huyền thoại được tìm thấy trong hồ gần pháo đài hoàng gia ở Ba Lan.
Ẩn chứa những bí mật lịch sử với tuổi đời ngàn năm, 'Sưu tập mũi khoan đá Thác Hai' đã được công nhận là bảo vật quốc gia
Hai đồng solidus bằng vàng mang hình Hoàng đế Byzantine Heraclius cùng chiếc nhẫn đã góp phần làm sáng tỏ bức tranh tôn giáo Cơ Đốc giáo của khu vực trong thời kỳ Byzantine.
Dẫu là không gian làng xưa rộng lớn hay tổ dân phố Nhuận Thạch (xã Đông Tiến) ngày nay, dấu chỉ địa giới, đơn vị hành chính có thể thay đổi nhưng diện mạo, hồn cốt và những vỉa tầng lịch sử - văn hóa trên mảnh đất này vẫn còn mãi với thời gian...
Một người đàn ông đi đào giun đã có một khám phá đáng nhớ trong đời khi tìm thấy kho báu lên tới 20.000 đồng bạc.
Khu khảo cổ Tam Tinh Đôi – nền tảng của văn minh Trung Hoa sơ khai – đang tiên phong tổ chức triển lãm số, trong đó các công nghệ VR và 3D được áp dụng để giới thiệu báu vật quốc gia ra thế giới.
Nghiên cứu mới phát hiện một hố đen ở cách Trái Đất 12 tỷ năm ánh sáng có khối lượng nhỏ hơn dự đoán tới 10 lần.
NSGN - Trong Phật giáo, một vị Bồ-tát (Phạn: Bodhisattva hay Bodhisatva ) là một người ở trên con đường tu tập hướng tới Bồ-đề (giác ngộ) hay Phật quả.
Một di tích Phật giáo thuộc giai đoạn Phật giáo sơ kỳ, mới được khai quật gần đây bởi Sở Di sản bang Telangana tại làng Chada, huyện Yadadri Bhongir, đã hé lộ những ánh sáng mới về sự hiện diện và tầm quan trọng lịch sử của Phật giáo trong khu vực này.
Sáng 12/9, tại Trung tâm hội nghị Đắk Nông, phường Đông Gia Nghĩa, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng tổ chức công bố quyết định của Thủ tướng Chính phủ về công nhận Bảo vật quốc gia Đàn đá Đắk Sơn.
NSGN - Nhiều học giả cho rằng Phật giáo sơ kỳ chủ yếu là một tôn giáo 'xuất thế', tập trung vào giới Tăng lữ.
Khảo cổ Trung Quốc phát hiện sáu đường hầm bí mật dưới thành phố Houchengzui 4.500 năm tuổi, hé lộ hệ phòng thủ đô thị phức tạp.
Hơn 80 vạn năm trước, trên vùng đất An Khê (tỉnh Gia Lai), những cộng đồng người cổ đã ghè đẽo đá, để lại dấu tích thuộc loại sớm nhất ở Đông Nam Á. Đây không chỉ là chứng tích của một nền văn hóa cổ xưa, mà còn đặt Việt Nam vào bản đồ nghiên cứu tiến hóa loài người thế giới.
Rộc Tưng – Gò Đá là chứng tích về một cộng đồng cư dân cổ cùng thành tựu văn hóa đầu tiên của loài người từ 800.000 năm trước.
Hiện vật đồ đá, địa tầng, di vật và thiên thạch tại Quần thể khảo cổ Rộc Tưng-Gò Đá đã khẳng định sự tồn tại một cộng đồng cư dân cổ cùng thành tựu văn hóa đầu tiên của loài người từ 80 vạn năm trước.
Tỉnh Gia Lai thực hiện chương trình nghiên cứu tổng thể toàn diện, xây dựng hồ sơ đề nghị UNESCO công nhận di sản thế giới đối với Quần thể khảo cổ học Rộc Tưng – Gò Đá, đá cũ An Khê.
Đó là ý kiến chỉ đạo của Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Thanh Lịch tại cuộc họp nghe đề xuất triển khai ý kiến của Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng về Chương trình nghiên cứu tổng thể toàn diện Di tích khảo cổ Rộc Tưng - Gò Đá, đá cũ An Khê.