Từ tiếng chiêng vang vọng giữa đại ngàn đến vòng xòe đoàn kết bên lửa trại, Lễ hội Mường Xia 2026 ở xã Sơn Thủy (Thanh Hóa) không chỉ là một đêm hội văn hóa - tâm linh giàu bản sắc, mà còn cho thấy sức sống bền bỉ của một di sản vùng biên đang từng ngày trở thành điểm tựa cho phát triển du lịch cộng đồng.
Ngày này năm xưa (26/2) năm 1947, Bác Hồ gửi điện mật chỉ đạo củng cố chính quyền vùng thượng du Thanh Hóa; ngày này cùng năm 1947 cũng là Ngày Ngành Chính sách quân đội thành lập. Ngày này năm 1285, danh tướng Trần Bình Trọng bị sát hại. Cũng trong ngày này năm 1973, tại Paris đã diễn ra Hội nghị quốc tế về Việt Nam…
Trong số hàng nghìn hiện vật quý giá đang trưng bày tại Bảo tàng Hùng Vương cơ sở 3 (trước là Bảo tàng Hòa Bình) tại đường An Dương Vương, phường Hòa Bình, những chiếc trống đồng cổ luôn thu hút sự quan tâm đặc biệt của khách tham quan. Phú Thọ hôm nay tự hào là cái nôi của nền Văn hóa Hòa Bình, một trong những tỉnh phát hiện và lưu giữ nhiều trống đồng đứng thứ hai cả nước.
Không phải ai cũng biết đầy đủ, tường tận ý nghĩa và nguồn gốc Tết Nguyên đán - dịp lễ lớn và quan trọng nhất trong năm của người Việt Nam.
Dường như với bất kỳ người con đất Việt nào, dù đang ở bất cứ nơi đâu, hình ảnh nồi bánh chưng thơm mùi lá dong đặt trên bếp lửa đỏ rực ấm áp, xua tan giá lạnh mùa đông đã trở thành hình ảnh quen thuộc mỗi độ Tết đến Xuân về.
Tục gói chưng ngày Tết để dâng cúng Tổ tiên, là nét văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam, được lưu truyền từ thời vua Hùng đến tận ngày nay, thể hiện nét đẹp của nền văn hóa lúa nước.
Không chỉ là lễ vật dịp Tết, bánh chưng, bánh dày và mâm ngũ quả còn chứa đựng triết lý sống và đạo hiếu nghĩa trong thờ cúng tổ tiên của người Việt.
Sáng 16/1, Đảng ủy Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) tổ chức Hội nghị tổng kết công tác xây dựng Đảng năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026. Tham dự có lãnh đạo Đảng ủy UBND tỉnh và các đảng viên thuộc Đảng bộ Sở VHTT&DL.
Khi du lịch Phú Thọ đang chuyển hướng mạnh sang du lịch văn hóa bản địa, du lịch cộng đồng, trải nghiệm chiều sâu di sản, địa danh và câu chuyện 'Đồi thông hai mộ' mở ra nhiều hướng đi đầy tiềm năng.
Sáng 25-12, Cụm Thi đua số 4 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Hội nghị tổng kết công tác thi đua yêu nước năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026. Dự và chủ trì hội nghị có đại diện lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tuyên Quang (Cụm trưởng năm 2025); lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cao Bằng (Cụm phó năm 2025). Dự có Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lạng Sơn và lãnh đạo các phòng chuyên môn của các sở thuộc cụm thi đua.
Chiều 12/12, tại Hà Nội, đồng chí Nguyễn Văn Hùng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) tiếp và làm việc với đoàn công tác UBND tỉnh Lạng Sơn do đồng chí Nguyễn Cảnh Toàn, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh làm trưởng đoàn. Tham gia đoàn có đồng chí Đoàn Thanh Sơn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh và lãnh đạo một số sở, ngành của tỉnh.
Sáng 5/12, Đoàn công tác của UBND tỉnh do đồng chí Đoàn Thanh Sơn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh làm trưởng đoàn đã có buổi làm việc với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) và Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch (XTĐTTM&DL) tỉnh về tình hình triển khai, thực hiện nhiệm vụ năm 2025 và phương hướng, nhiệm vụ trong thời gian tới về lĩnh vực VHTT&DL; hoạt động xúc tiến du lịch và việc triển khai nội dung liên quan đến Công viên địa chất (CVĐC) toàn cầu UNESCO Lạng Sơn.
Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống đang đứng trước không ít thách thức. Điều đáng trân trọng là trên địa bàn tỉnh, đã và đang xuất hiện rất nhiều tấm gương điển hình trong công tác gìn giữ và phát triển văn hóa, đặc biệt là thế hệ trẻ. Những điển hình đó dù ở độ tuổi, cương vị, ngành nghề nào cũng đều tỏa sáng tinh thần trách nhiệm, nhiệt huyết, sự năng động, sáng tạo; tiêu biểu cho ý chí, nghị lực, khát vọng vươn lên, cống hiến vì sự nghiệp phát triển văn hóa, vì cộng đồng và xã hội. Dưới đây là một số tấm gương tiêu biểu...
Một buổi sớm thu, tôi trở lại vùng đất Mường Vang theo những lời hẹn cũ. Con đường lên xứ Chiềng Vang xã Tân Lập, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình cũ (nay là xã Mường Vang) quanh co ẩn hiện trong sương. Đất Mường Vang giờ thuộc tỉnh Phú Thọ, nhưng dấu xưa của một vùng đất từng vang danh với 'hoa hậu đầu tiên của xứ Mường' vẫn còn phảng phất đâu đó giữa những nếp nhà sàn phủ rêu, tiếng chiêng vọng xa trong gió.
Với mục tiêu đưa ngành du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn vào năm 2030, những năm qua, 6 xã khu vực phía Tây của tỉnh Lạng Sơn (Bắc Sơn, Vũ Lăng, Hưng Vũ, Nhất Hòa, Vũ Lễ, Tân Tri) đã và đang phát huy những lợi thế về vị trí địa lý, tiềm năng du lịch… để tạo bước đột phá. Những cách làm cụ thể của 6 xã trong phát triển du lịch trong thời gian qua đã và đang hướng đến sự phát triển bền vững.
Giữa đại ngàn biên viễn, nơi núi non hùng vĩ bao bọc những bản làng yên bình, Lễ hội Mường Xia như một bản trường ca sống động về lịch sử và văn hóa, là dịp để đồng bào Thái tri ân công lao của vị tướng quân yêu nước Tư Mã Hai Đào - người đã bảo vệ biên cương, đánh tan quân xâm lược, mang lại cuộc sống bình yên cho vùng đất này.
'Vang vọng giữa Ba Đình/Lời Người thu năm ấy/Màu cờ thu năm ấy/Vẫn đây xanh trời mây' (*). Vang vọng giữa Ba Đình mùa thu năm ấy, sau lời đọc Tuyên ngôn độc lập của Chủ tịch Hồ Chí Minh là tiếng hô vang 'xin thề' của biển người từ khắp mọi miền, từ miền núi đến miền xuôi, từ người già đến em nhỏ về dự lễ. Đó là tiếng 'xin thề' của hồn thiêng sông núi, của hai mươi triệu đồng bào đồng tâm quyết giữ nền độc lập.
Đêm Mường Cời, xã Lương Sơn, tỉnh Phú Thọ lặng ngắt như tờ. Đâu đó sau lưng đồi có tiếng suối róc rách. Ở đó, câu chuyện về vị quan lang từ bỏ nhung lụa để trọn đời đi theo con đường cách mạng vẫn được kể lại như một huyền thoại. Tên tuổi ông gắn với những năm tháng kháng chiến sục sôi. Để rồi hôm nay, hậu duệ của vị quan Lang ấy vẫn nâng niu từng trang giấy, từng kỷ vật của lớp người đi trước...
Trong căn nhà nhỏ ở phố Hữu Nghị, xã Lạc Sơn, tiếng thời gian như chậm lại. Ở tuổi 95, cụ bà Bùi Thị Diên vẫn minh mẫn, thường kể lại cho con cháu nghe những năm tháng sục sôi của cách mạng. Trên bàn thờ gia tiên, di ảnh cụ Quách Hy quan lang Mường Khói năm xưa và con trai cả Quách Đức Rưỡng được đặt trang trọng. Dưới di ảnh, hương khói chưa bao giờ tắt, như nối nhịp ký ức một gia tộc từng từ bỏ mọi bổng lộc, danh vọng để đi theo tiếng gọi non sông, dấn thân theo Cách mạng...
Câu chuyện của dòng họ Đinh Công cùng nhiều quan Lang khác của vùng đất Mường cho thấy nhiều nhà Lang đã sẵn sàng từ bỏ đặc quyền phong kiến, trở thành trí thức yêu nước, dũng tướng xả thân vì dân.
Huyện Hòa An phát huy thế mạnh nông nghiệp gắn với văn hóa để phát triển du lịch. Đây là mô hình tiềm năng giúp nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp, góp phần gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, giúp người dân làm giàu.
Di tích lịch sử đền thờ Tư Mã Hai Đào, tọa lạc tại bản Chung Sơn, xã Sơn Thủy (Quan Sơn). Những năm qua, công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị khu di tích này luôn được cấp ủy, chính quyền quan tâm thực hiện. Tư Mã Hai Đào là nhân vật lịch sử tiêu biểu của thế kỷ XV và là biểu tượng trong tâm thức của đồng bào dân tộc Thái và Nhân dân vùng cao Thanh Hóa.
Lãnh đạo Bộ VH-TT-DL đã trao bằng công nhận Lễ hội Đình Thi - nơi thờ người có công theo nghĩa quân Lam Sơn - là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia
Sáng 13/4, huyện Như Xuân tổ chức Lễ hội Đình Thi và đón Bằng công nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Đây chính là vị vua duy nhất của triều đại Hùng Vương lên ngôi nhờ trúng tuyển, theo truyền thuyết được người dân Việt Nam truyền tụng nhiều đời nay.
Khi núi rừng Mường Xia thức giấc trong sắc xuân chan hòa, đồng bào Thái xã Sơn Thủy (Quan Sơn) lại nô nức bước vào ngày hội lớn diễn ra vào ngày 12 tháng Giêng hằng năm, đó là Lễ hội Mường Xia. Đây được xem là dịp để tri ân Tư Mã Hai Đào, người khai phá và gìn giữ vùng đất biên cương.
Lễ hội Đình Thi là lễ hội tiêu biểu của đồng bào dân tộc Thổ huyện Như Xuân, trong 2 ngày 12 và 13/4/2025 (tức 15 và 16/3 âm lịch), huyện Như Xuân sẽ tổ chức lễ hội Đình Thi và đón nhận Bằng công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Tôi có lần nghe thấy người ta bảo, Tân Cương, Thái Nguyên, được coi là đệ nhất danh trà là bởi vì nước mắt nàng Công thấm sâu vào đất để nuôi dưỡng cây chè. Bởi thế uống trà Tân Cương ban đầu thấy đắng ở lưỡi nhưng càng uống càng thấy ngọt hậu. Vị ngọt cứ lưu luyến, ngân nga, tỏa ra nơi cuống họng để người ta mỗi lần nhấp một chén trà là một lần nhớ mãi. Cứ thế, đi theo câu hát về huyền thoại chàng Cốc, nàng Công, tôi tìm về nơi cội nguồn hồ núi Cốc để ngẫm, xem chuyện tình đầy bi thương với những huyền thoại và hiện thực đan xen khiến bao người mê đắm, xót thương, rơi lệ.
Lễ hội Mường Xia sẽ được huyện Quan Sơn (tỉnh Thanh Hóa) tổ chức vào tối nay 8/3 với nhiều chương trình văn hóa độc đáo của đồng bào dân tộc ở xứ Thanh.
Ông được coi là nhà Toán học đầu tiên của Việt Nam, danh thần thời vua Lê Thánh Tông, nổi tiếng với việc tính toán chính xác số gạch để xây cổng thành Thăng Long.
Không phải ai cũng biết tường tận ý nghĩa và nguồn gốc Tết Nguyên đán - dịp lễ lớn và quan trọng nhất trong năm của người Việt Nam.
Thời gian qua, Ban Quản lý các Khu du lịch tỉnh đã tập trung xây dựng sản phẩm du lịch văn hóa tại Tân Trào, tạo sự đa dạng, khác biệt trong hệ thống sản phẩm du lịch, góp phần quan trọng trong bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, mang lại lợi ích kinh tế cho cộng đồng.
Hôn nhân là dấu mốc quan trọng của đời người, đồng thời thể hiện rõ nét đặc trưng trong văn hóa mỗi tộc người. Hôn nhân - cưới hỏi luôn có sự chọn lọc, thay đổi cho phù hợp hơn, dựa trên nền của bản sắc truyền thống văn hóa. Tuy nhiên, đám cưới người Lô Lô đen ở thôn Khuổi Khon lại có một nghi thức vô cùng độc đáo tồn tại hàng trăm năm và đến nay vẫn còn được thực hiện một cách nghiêm cẩn. Đó là Lễ xin dâu.
Hôn nhân là dấu mốc quan trọng của đời người, đồng thời thể hiện rõ nét đặc trưng trong văn hóa mỗi tộc người. Hôn nhân - cưới hỏi luôn có sự chọn lọc, thay đổi cho phù hợp hơn, dựa trên nền của bản sắc truyền thống văn hóa.
Khu mộ từng được xem như một thánh địa linh thiêng, bất khả xâm phạm của nhà lang Mường Động với những câu chuyện thần bí. Những truyền thuyết về nó đến ngày nay vẫn chưa được khám phá hết.
Người dân trong vùng cho biết, các mộ đá ở đây có kích cỡ quá lớn so với mộ bình thường.
Tối 5/10, Ban Tổ chức lớp tập huấn, truyền dạy văn hóa phi vật thể thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia năm 2024 (gọi tắt là Ban Tổ chức) tổ chức bế mạc lớp tập huấn, truyền dạy văn hóa phi vật thể tại xã Sàn Viên, huyện Lộc Bình.
Chiều 25/9, Ban Tổ chức lớp tập huấn truyền dạy văn hóa phi vật thể thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia năm 2024 (gọi tắt là Ban Tổ chức) tổ chức bế mạc lớp tập huấn, truyền dạy văn hóa phi vật thể (hát then; sli; lượn; múa chầu) tại xã Chi Lăng, huyện Tràng Định.
Cộng đồng người dân tộc Sán Chỉ ở Cao Bằng sinh sống chủ yếu ở hai huyện Bảo Lạc, Bảo Lâm. Nền văn hóa dân tộc Sán Chỉ đậm đà bản sắc, được phản ánh qua hệ thống các lễ hội lâu đời, phong tục, tín ngưỡng, chuyện cổ tích, thơ ca, kiến trúc nhà ở, trang phục truyền thống... Cùng với sự biến thiên của thời gian, nền văn hóa của dân tộc Sán Chỉ ở Cao Bằng được các thế hệ tiếp nối gìn giữ, phát huy, góp phần làm nên sự đa dạng trong bức tranh văn hóa của cộng đồng các dân tộc tỉnh.
Cộng đồng người dân tộc Sán Chỉ ở Cao Bằng sinh sống chủ yếu ở hai huyện Bảo Lạc, Bảo Lâm. Nền văn hóa dân tộc Sán Chỉ đậm đà bản sắc, được phản ánh qua hệ thống các lễ hội lâu đời, phong tục, tín ngưỡng, chuyện cổ tích, thơ ca, kiến trúc nhà ở, trang phục truyền thống… Cùng với sự biến thiên của thời gian, nền văn hóa của dân tộc Sán Chỉ ở Cao Bằng được các thế hệ tiếp nối gìn giữ, phát huy, góp phần làm nên sự đa dạng trong bức tranh văn hóa của cộng đồng các dân tộc tỉnh.
Người Việt Nam từng rất quen thuộc với trống đồng Đông Sơn, Ngọc Lũ; từng nhớ những ghi chép trong cổ thư về phong tục gõ trống đồng báo hiệu khi nhà có việc… thì sẽ rất hứng thú khi đọc sách Trống đồng Đông Nam Á của tác giả Jacques de Guerny (NXB Tri thức). Có lẽ đây là cuốn sách hiếm hoi chuyên về trống đồng Đông Nam Á.
Triển khai thực hiện Dự án 6 về 'Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số (DTTS) gắn với phát triển du lịch', thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi, giai đoạn 2021-2030 (viết tắt là Chương trình MTQG 1719), tỉnh Lạng Sơn đã từng bước khôi phục, bảo tồn, biến di sản văn hóa thành sản phẩm du lịch đặc trưng để thu hút du khách.