Trong dịp Giỗ Tổ Hùng Vương, không gian làng cổ Hùng Lô (Thành phố Việt Trì, Phú Thọ) trở nên đặc biệt khi tiếng trống phách hòa quyện cùng lời ca Hát Xoan vang lên dưới mái đình rêu phong hàng trăm năm tuổi.
Từ không gian đình, miếu đất Tổ, Hát Xoan Phú Thọ vẫn bền bỉ hiện diện trong đời sống cộng đồng. Dịp Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng 2026, những làn điệu Xoan cổ tiếp tục ngân vang, đưa du khách trở về với cội nguồn văn hóa và chiều sâu tâm linh.
Tại Miếu Lãi Lèn (Phú Thọ), trong không gian giáo trống, giáo pháo rộn ràng của các phường Xoan gốc như làm sống lại không khí thời Hùng Vương dựng nước. Hát Xoan - làn điệu cổ có tuổi hàng ngàn năm từ chỗ đứng trước nguy cơ mai một nay đã trải qua hành trình hồi sinh bền bỉ, trở thành biểu tượng văn hóa đặc sắc của vùng Đất Tổ.
Tối 24/4 (tức ngày 8/3 âm lịch), tại không gian Miếu Lãi Lèn, phường Vân Phú đã diễn ra chương trình 'Vân Phú - Điểm hẹn di sản'. Đây là hoạt động nằm trong khuôn khổ Giỗ Tổ Hùng Vương - Tuần Văn hóa Du lịch Đất Tổ năm 2026, góp phần tôn vinh và lan tỏa các giá trị di sản văn hóa truyền thống đặc sắc của quê hương.
Việc tổ chức trình diễn Hát Xoan trong dịp Giỗ Tổ không chỉ là hoạt động văn hóa đơn thuần, mà còn là minh chứng cho nỗ lực của Phú Thọ trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa thế giới.
Phú Thọ tổ chức trình diễn Hát Xoan làng cổ, kết nối di sản, phục vụ nhân dân và du khách dịp Lễ hội Đền Hùng 2026.
Nằm yên bình giữa vùng đất giàu truyền thống văn hóa của phường Vân Phú, điểm du lịch văn hóa cộng đồng Hùng Lô dần trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước. Với sự kết hợp hài hòa giữa giá trị di sản, sinh hoạt văn hóa dân gian và trải nghiệm đời sống làng quê, Hùng Lô mang đến một hành trình đậm đà bản sắc vùng đất cội nguồn.
Đêm khai mạc Lễ hội Đền Hùng 2026 có mưa nặng hạt nhưng hàng trăm người dân và du khách vẫn đứng kín Quảng trường Hùng Vương để theo dõi chương trình.
Không dừng lại ở việc bảo tồn, Hát Xoan Phú Thọ đang được 'đánh thức' như một tài sản văn hóa có giá trị trong phát triển kinh tế - xã hội. Từ việc phục dựng không gian diễn xướng, tổ chức biểu diễn phục vụ du khách, đến xây dựng các sản phẩm trải nghiệm đã giúp di sản lan tỏa trong đời sống cộng đồng và trở thành điểm nhấn du lịch đặc trưng của Đất Tổ. Cùng với đó, việc đẩy mạnh truyền thông số, quảng bá đa ngôn ngữ, lồng ghép Hát Xoan trong các hoạt động đối ngoại đã mở ra cơ hội đưa di sản vươn ra thế giới, trở thành 'tài sản mềm', góp phần quảng bá hình ảnh, con người Phú Thọ trong thời kỳ hội nhập.
Giữa nhịp sống hiện đại và làn sóng hội nhập ngày càng sâu rộng, Hát Xoan Phú Thọ - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vẫn ngân vang từ mái đình làng cổ đến không gian văn hóa đương đại. Những năm qua, với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, đặc biệt là vai trò chủ thể của cộng đồng, di sản Hát Xoan đã được phục hồi, trao truyền và lan tỏa mạnh mẽ. Tuy nhiên, trong bối cảnh toàn cầu hóa, sự biến đổi nhanh của đời sống xã hội và xu hướng dịch chuyển lao động đang đặt ra không ít thách thức đối với việc bảo tồn di sản. Làm thế nào để Hát Xoan thích ứng linh hoạt, trở thành nguồn lực văn hóa nội sinh, tiếp tục lan tỏa và có sức sống bền vững trong đời sống cộng đồng, đòi hỏi những giải pháp căn cơ, sáng tạo và lâu dài.
Tối 14/4 tại Quảng trường Hùng Vương, Ban tổ chức Giỗ Tổ Hùng Vương năm Bính Ngọ 2026 tổ chức sơ duyệt Chương trình nghệ thuật khai mạc Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm Bính Ngọ 2026.
Hát Xoan Phú Thọ - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, là niềm tự hào của người dân Đất Tổ, minh chứng cho sức sống mãnh liệt của một loại hình nghệ thuật dân gian độc đáo. Điều này cho thấy, Hát Xoan không chỉ được bảo tồn mà còn khẳng định vị thế là một trong những giá trị tinh hoa của văn hóa Việt Nam trên bản đồ di sản nhân loại.
Trong dòng chảy phát triển của tỉnh Phú Thọ, văn hóa chính là 'bản mã' di truyền để dân tộc tự tin bước vào kỷ nguyên mới. Với tâm thế đưa di sản từ 'bảo tồn tĩnh' sang 'vận động', Phú Thọ đang khơi dậy niềm tự hào tổ tiên thành nguồn lực nội sinh mạnh mẽ, khẳng định vị thế trung tâm văn hóa cội nguồn của cả nước.
Mỗi độ Xuân về, Phú Thọ - vùng Đất Tổ linh thiêng trở thành điểm đến của hàng triệu người con đất Việt. Không chỉ là nơi thờ tự các Vua Hùng, Phú Thọ còn được ví như một 'bảo tàng sống' của văn hóa dân tộc với hệ thống di sản văn hóa phong phú, đặc sắc, kết tinh qua hàng nghìn năm lịch sử. Nhân dịp đầu Xuân năm mới, phóng viên Báo và Phát thanh, truyền hình Phú Thọ đã có cuộc trao đổi với đồng chí Dương Hoàng Hương – Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhằm làm rõ hơn những giá trị văn hóa – lịch sử tiêu biểu, đồng thời phân tích tiềm năng phát triển du lịch bền vững của vùng đất cội nguồn dân tộc.
Trống hội rộn ràng. Cờ thần phấp phới. Nhịp phách, lời ca xao động đình làng... Kề cận Tết cổ truyền dân tộc cũng là thời điểm các phường Xoan tăng cường luyện tập, chuẩn bị cho các nghi lễ truyền thống dịp đầu năm. Xuân không chỉ đến bởi đất trời mà còn đến từ lòng người. Với các đào, kép phường Xoan, mùa Xuân dường như đến sớm hơn với không khí náo nức, rộn ràng của mùa lễ hội...
Trong không khí phấn khởi mừng Đảng quang vinh, mừng Xuân Bính Ngọ năm 2026, phường Vân Phú tổ chức chương trình 'Sắc xuân Vân Phú - Mừng Đảng, Mừng Xuân Bính Ngọ năm 2026' tại Di tích lịch sử - văn hóa Miếu Lãi Lèn, không gian linh thiêng gắn liền với hai di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại: Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và Hát Xoan Phú Thọ.
Trong dòng chảy bền bỉ của văn hóa dân tộc, Hát Xoan Phú Thọ hiện hữu như một báu vật vô giá, là niềm tự hào của người dân Đất Tổ Hùng Vương. Từ những làn điệu cổ gắn liền với mái đình, cây đa, Hát Xoan đã có một hành trình ngoạn mục khi được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào năm 2017. Trong thành công đó, công tác đối ngoại và ngoại giao văn hóa đóng vai trò như một 'đòn bẩy mềm', góp phần quan trọng đưa giá trị di sản vượt qua biên giới quốc gia, trở thành cầu nối gắn kết Phú Thọ với bạn bè quốc tế.
Là một trong 4 phường Xoan gốc của Phú Thọ, Kim Đái theo cổ ngữ có nghĩa là chiếc đai vàng. Thăng trầm theo biến cố lịch sử, đến giờ phường Xoan Kim Đái (phường Vân Phú) vẫn lưu giữ gần như nguyên vẹn những phong tục, truyền thống văn hóa trao truyền của cha ông. 'Hậu sinh khả úy', người được tín nhiệm giao trọng trách nắm giữ linh hồn phường Xoan với chức danh ông trùm hiện giờ là Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Văn Quyết, mới bước sang tuổi tứ thập, nhưng cũng ngần ấy năm gắn bó với câu hát thờ Vua và gần 15 năm giữ ngôi 'tiên chỉ' phường Xoan...
Vùng đất Vân Phú hôm nay không chỉ mang diện mạo của một đơn vị hành chính hiện đại mà còn khẳng định vị thế là 'trái tim' di sản trên Đất Tổ Hùng Vương. Vân Phú trở thành điểm sáng trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị Hát Xoan, đưa di sản từ các văn bản hồ sơ thực sự 'sống' lại rực rỡ và bền vững trong dòng chảy hiện đại.
Từ một di sản cần bảo vệ khẩn cấp, Hát Xoan Phú Thọ nay đã trở thành cầu nối văn hóa – du lịch của Việt Nam với bạn bè quốc tế. Công tác lan tỏa giá trị Xoan được mở rộng mạnh mẽ qua hoạt động đối ngoại, xúc tiến du lịch và định hướng quản lý cấp quốc gia, khẳng định vị thế của một Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Công tác bảo tồn Hát Xoan Phú Thọ những năm qua được triển khai bài bản, khoa học, từ không gian di tích, phường Xoan gốc đến hệ thống trường học. Đằng sau những kết quả đó là sự chung tay của nghệ nhân, chính quyền cơ sở và ngành giáo dục - những người đang từng ngày 'giữ lửa' cho di sản, biến Hát Xoan từ di sản cần bảo vệ khẩn cấp trở thành Di sản đại diện của nhân loại.
Hát Xoan Phú Thọ - báu vật văn hóa của vùng Đất Tổ đã làm nên một kỳ tích phi thường: Từ di sản đứng trước nguy cơ mai một, cần được bảo vệ khẩn cấp, vươn lên trở thành Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Hành trình hồi sinh ấy là bản trường ca về Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, là nỗ lực bền bỉ của thế hệ nghệ nhân 'giữ lửa' nơi đình làng, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự lan tỏa mạnh mẽ qua kênh ngoại giao văn hóa, khẳng định vị thế của di sản cội nguồn trên trường quốc tế.
Ngày 13.12, Sở VHTTDL tỉnh Phú Thọ đã tổ chức bế mạc lớp đào tạo, bồi dưỡng nghệ sĩ có trình độ kỹ năng trình diễn hát Xoan năm 2025.
Trong bối cảnh ngành du lịch toàn cầu ngày càng tìm kiếm những trải nghiệm chân thực và bản địa, Hát Xoan Phú Thọ nổi lên như một điểm nhấn văn hóa độc đáo, một 'viên ngọc quý' của di sản phi vật thể Việt Nam có sức hấp dẫn đặc biệt đối với du khách quốc tế. Vượt ra ngoài khuôn khổ của một nghi lễ truyền thống, Hát Xoan đang được định hình trở thành một sản phẩm du lịch chiến lược, mở ra hướng phát triển mới, bền vững cho du lịch vùng Đất Tổ.
Lớp đào tạo nghệ sĩ hát Xoan năm 2025 được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Phú Thọ khai mạc, quy tụ 45 học viên nhằm nâng cao kỹ năng và gìn giữ di sản.
Từ ngày 8 - 13.12, tại Rạp Chiếu phim Hòa Phong, Sở VHTTDL Phú Thọ tổ chức lớp tập huấn đào tạo, bồi dưỡng nghệ sĩ có trình độ kỹ năng trình diễn hát Xoan năm 2025, góp phần quảng bá di sản hát Xoan đến du khách trong và ngoài nước.
Ngày 26.11, Sở VHTTDL tỉnh Phú Thọ tổ chức Hội nghị tổng kết thực hiện Đề án gìn giữ, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại Hát Xoan Phú Thọ giai đoạn 2020–2025. Đây là dịp đánh giá kết quả đạt được sau 5 năm triển khai và xác định các nhiệm vụ trọng tâm nhằm tiếp tục bảo tồn, phát huy hiệu quả di sản trong bối cảnh phát triển du lịch văn hóa của tỉnh.
Ngày 26/11, tại Phú Thọ, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ tổ chức Hội nghị tổng kết thực hiện Đề án gìn giữ, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại Hát Xoan Phú Thọ giai đoạn 2020-2025.
Sáng 26/11, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH-TT&DL) tổ chức Hội nghị tổng kết thực hiện Đề án gìn giữ, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại Hát Xoan giai đoạn 2020 – 2025. Dự hội nghị về phí Trung ương có đồng chí Nguyễn Viết Cường- Phó Cục trưởng Cục Di sản Văn hóa (Bộ VH-TT&DL). Về phía tỉnh có các đồng chí lãnh đạo các sở, ban, ngành, xã, phường có phường Xoan gốc, CLB hát Xoan và các Nghệ nhân hát Xoan.
Gắn với tín ngưỡng thờ Hùng Vương, di sản Hát Xoan Phú Thọ đã được UNESCO ghi danh, nay tiếp tục lan tỏa giá trị văn hóa dân gian trong dịp kỷ niệm 80 năm Quốc khánh 2/9 của dân tộc.
Nằm trong khuôn khổ hoạt động quảng bá, xúc tiến du lịch Phú Thọ tại Hội chợ du lịch quốc tế Lào Cai năm 2025, sáng 5/6, Sở VH,TT&DL tổ chức chương trình đón đoàn Famtrip khảo sát các sản phẩm du lịch dành cho du khách quốc tế đến Việt Nam tại Phú Thọ.
Xác định tầm quan trọng của phong trào văn hóa, văn nghệ quần chúng trong việc xây dựng đời sống văn hóa cơ sở cũng như gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tại địa phương, những năm qua, câu lạc bộ (CLB) Hát Xoan và Dân ca Phú Thọ xã Hùng Lô, TP Việt Trì đã duy trì hoạt động thường xuyên, hiệu quả, thu hút đông đảo thành viên tham gia. Qua đó, góp phần đưa giá trị của Hát Xoan cũng như âm nhạc truyền thống của dân tộc lan tỏa trong cộng đồng, khẳng định vị thế trong cuộc sống hiện đại.
Hát Xoan có từ thời Hùng Vương, từ lâu đã trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu trong sinh hoạt văn hóa cộng đồng của người dân Phú Thọ trong dịp Giỗ Tổ.
Với mong muốn biến di sản hát Xoan thành tài sản, những năm qua, tỉnh Phú Thọ đã đưa hát Xoan trở thành một nguồn lực, sản phẩm du lịch đặc trưng, thu hút đông đảo khách du lịch trong nước và quốc tế. Tới nay hát Xoan trên quê hương các Vua Hùng ngày càng lan tỏa.
Câu lạc bộ Hát Xoan các trường học ở tỉnh Phú Thọ không ngừng nỗ lực gìn giữ, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể 'Hát Xoan Phú Thọ'.
Mỗi dịp Giỗ Tổ Hùng Vương, Đền Hùng lại trở thành điểm hội tụ của hàng vạn du khách thập phương. Hòa vào dòng chảy nhộn nhịp ấy, tại Miếu Lãi Lèn (xã Kim Đức, TP. Việt Trì) – cái nôi của Hát Xoan – các nghệ nhân cũng đang bận rộn chuẩn bị những tiết mục hay nhất để phục vụ du khách thập phương trảy hội Đền Hùng. Những ngày này, không gian Miếu Lãi Lèn thêm rộn ràng bởi tiếng trống, lời ca Hát Xoan.
Từ ngày 3/4, tỉnh Phú Thọ tổ chức trình diễn hát xoan làng cổ tại các điểm di tích văn hóa trên địa bàn TP Việt Trì nhằm phục vụ du khách về tham dự Giỗ Tổ Hùng Vương và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm Ất Tỵ - 2025.
Từ 1 đến 7/4 (tức 4 - 10/3 năm Ất Tỵ), Trung tâm Văn hóa - Thể thao và Du lịch thành phố Việt Trì phối hợp với các xã: Phượng Lâu, Kim Đức, Hùng Lô tổ chức chương trình trình diễn Hát Xoan làng cổ tại các điểm di tích văn hóa: Đình An Thái, Miếu Lãi Lèn, Đình Thét, Đình Hùng Lô nhằm phục vụ du khách về dự Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm Ất Tỵ 2025.
Hát xoan, một trong những di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, đã trở thành nét đặc trưng không thể thiếu trong đời sống văn hóa của người dân Phú Thọ, nhất là trong dịp Giỗ Tổ Hùng Vương. Loại hình nghệ thuật này không chỉ mang giá trị lịch sử mà còn thể hiện tinh thần gắn kết cộng đồng, lòng biết ơn tổ tiên và tình yêu quê hương đất nước.
Những ngày này, về các phường Xoan gốc ở thành phố Việt Trì (tỉnh Phú Thọ), nhiều ông trùm, bà trùm và nghệ nhân hát Xoan đang miệt mài tập luyện những làn điệu Xoan hay nhất để phục vụ du khách thập phương trong dịp Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội đền Hùng 2025. Với họ, hát Xoan không chỉ là lời ca tiếng hát mà còn là niềm tự hào, trách nhiệm giữ gìn di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại trên quê hương đất Tổ vua Hùng.
Những ngày này, về các phường Xoan gốc ở thành phố Việt Trì (Phú Thọ), nhiều ông trùm, bà trùm và nghệ nhân hát Xoan đang miệt mài tập luyện những làn điệu Xoan hay nhất để phục vụ du khách thập phương trong dịp Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội đền Hùng 2025.
Sau khi được UNESCO ghi danh, công tác bảo tồn và phát huy giá trị nhiều di sản văn hóa phi vật thể đã có chuyển biến tích cực. Dù vậy, thực tế còn không ít thách thức trong quá trình mang lại sức sống mới bền vững cho di sản.
Festival 'Về miền ví, giặm - Kết nối tinh hoa di sản' được Hà Tĩnh phối hợp tổ chức cuối năm 2024 đã để lại trong lòng các nghệ nhân mọi miền những ấn tượng mạnh mẽ về 'bản hòa tấu' di sản văn hóa dân tộc.
Ngày 25/1, đoàn khách quốc tế đến từ Pháp và Thụy Sỹ đã ghé thăm làng cổ Hùng Lô trong tour du lịch đường sông từ thành phố Hạ Long (Quảng Ninh) lên thành phố Việt Trì.
Ngày 8/11, Sở VH-TT&DL tổ chức hội nghị tổng kết hoạt động các Câu lạc bộ (CLB) Hát Xoan và dân ca Phú Thọ cấp tỉnh giai đoạn 2019-2024.
Ngày 8/11, Sở VH-TT&DL tổ chức lớp tập huấn bồi dưỡng chuyên môn, kỹ năng, phương pháp bảo tồn Di sản văn hóa phi vật thể Hát Xoan Phú Thọ năm 2024 cho trên 100 học viên là công chức, viên chức Phòng Văn hóa và Thông tin; Trung tâm Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Trung tâm Văn hóa, Thể thao, Du lịch và Truyền thông các huyện, thị, thành; cán bộ công chức văn hóa xã, phường, thị trấn có CLB Hát Xoan và dân ca Phú Thọ cấp tỉnh; Trùm các phường Xoan; Chủ nhiệm các CLB Hát Xoan và dân ca Phú Thọ cấp tỉnh.
Ngày 8/11, tại Miếu Lãi Lèn, xã Kim Đức, TP.Việt Trì, Sở VH-TT&DL tổ chức chương trình học tập, trải nghiệm Hát Xoan Phú Thọ gắn với du lịch học đường năm 2024.
Miếu Lãi Lèn - ngôi miếu cổ ở làng Phù Đức (xã Kim Đức, TP Việt Trì) được coi là 'nhà hát lớn' đầu tiên của Việt Nam thời kỳ Văn Lang. Đây cũng chính là nơi phát tích của Hát Xoan gắn truyền thuyết Vua Hùng đi tìm đất xây thành đồng thời cũng là di tích gốc liên quan đến nguồn gốc ra đời của Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại - nghi lễ hát thờ, Hát Xoan Phú Thọ...
Ngày 12/7, Sở VH,TT&DL phối hợp với Sở GD&ĐT tổ chức bế mạc lớp truyền dạy Hát Xoan cho giáo viên dạy âm nhạc khối THCS trên địa bàn tỉnh.
Ngày 8/7, Sở VH,TT&DL phối hợp với Sở GD&ĐT tổ chức khai mạc lớp truyền dạy Hát Xoan cho 45 giáo viên dạy âm nhạc khối Trung học cơ sở (THCS) trên địa bàn tỉnh.
Gắn bó với hát Xoan từ năm lên 6 tuổi, nghệ nhân Nguyễn Thị Lịch là một trong những người có công lớn nhất đưa loại hình nghệ thuật này trở thành di sản văn hóa phi vật thể.