Khác với Bangkok sôi động hay Phuket ngập không khí nghỉ dưỡng, Isan dọc sông Mekong mang đến một Thái Lan chậm rãi, sâu lắng và đậm bản sắc.
Ở bản Ngàm Pốc, xã Yên Thắng, khi nhắc đến nghệ nhân Lò Viết Lâm, người dân không gọi ông bằng những danh xưng cầu kỳ. Họ gọi giản dị: 'già làng uy tín của bản'. Cách gọi ấy, mộc mạc mà chứa đựng sự tin cậy, kính trọng, bởi suốt nhiều năm qua, ông là người lặng lẽ 'gom lửa', góp phần phục dựng và trao truyền nghi lễ Chá Mùn - một di sản văn hóa đặc sắc của đồng bào Thái.
Những người con đến từ đất nước Triệu Voi đang ngày càng hòa nhập và phát triển trong đại gia đình chung ở xã Sơn Kim 1. Từ 40 nóc nhà đầu tiên nay đã có 120 hộ 'rễ sâu, gốc bền' nơi vùng biên cương phía Tây Hà Tĩnh.
Chỉ một hoặc vài sợi chỉ được tết vào nhau, với các màu đen, xanh hoặc đỏ, nhưng lại gửi bao mong mỏi về sức khỏe, bình an và may mắn cho người được buộc, cho gia đình và làng bản. Bởi vậy, trong tâm thức người Tày, sợi chỉ ấy được trìu mến gọi là sợi 'bình an'.
Sáng xuân ở các vùng Mường, tiếng chiêng, trống khai hạ vang lên rộn rã giữa không gian bảng lảng. Người dân các Mường tề tựu đông đủ. Ai cũng chờ khoảnh khắc thiêng liêng: đường cày đầu tiên của năm mới.
Lễ đeo vòng gọi vía của bà con dân tộc thiểu số ở xã Sơn Kim 1 (Hà Tĩnh) mang đậm nét đẹp văn hóa tâm linh đặc sắc, đồng thời góp phần gắn kết cộng đồng.
Lễ 'đeo vòng' cầu may là một trong những lễ hội đặc sắc của đồng bào dân tộc thiểu số tại xã Sơn Kim 1, tỉnh Hà Tĩnh. Lễ hội này không chỉ mang giá trị văn hóa truyền thống mà còn thể hiện tâm linh và tín ngưỡng của người dân nơi đây.
Trên địa bàn xã Hợp Thành có nhiều dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào Tày cư trú lâu đời tại các thôn Tượng 1, Tượng 3, Cáng 1, Cáng 2… Thời gian qua, UBND xã đã tuyên truyền, vận động các nghệ nhân và những người tâm huyết với văn hóa, văn nghệ thành lập Câu lạc bộ Bản sắc văn hóa dân tộc Tày xã Hợp Thành, nhằm bảo tồn và phát huy giá trị truyền thống của dân tộc.
Ngồi bên cửa voóng ngôi nhà sàn trong khoảnh khắc chuyển giao năm cũ - năm mới, giữa làn khói bếp quyện vào hương nồi bánh chưng vừa vớt, tôi được chứng kiến một nghi lễ thiêng liêng của người Mường. Người già trong nhà trịnh trọng bày lễ, kính báo tổ tiên năm mới đã về. Con cháu quây quần, thành kính dâng hương, mời tổ tiên về chứng giám, sum họp, ăn Tết cùng gia đình.
Lễ cúng vía bếp (Khôồng bếp) là nghi lễ quan trọng của người Mường, thể hiện sự trân trọng bếp lửa, linh hồn của ngôi nhà. Nghi thức nhằm xua điều dữ, gọi vía bếp về, cầu mong ấm no và bình an.
Trong không gian văn hóa truyền thống của người Mường, bếp lửa không chỉ là nơi nấu nướng, sưởi ấm mà còn là trung tâm linh thiêng của mỗi gia đình. Gắn liền với đó là tục cúng vía bếp, một nghi lễ dân gian mang đậm dấu ấn tín ngưỡng, thể hiện quan niệm sâu sắc của người Mường về sự gắn bó giữa con người với thế giới tâm linh.
Mỗi độ xuân về, Tây Bắc lại rộn ràng với những phong tục đón năm mới vô cùng đặc sắc, mang đậm triết lí nhân sinh và tín ngưỡng độc đáo. Hãy cùng Văn Hóa khám phá 9 phong tục đón Tết độc đáo của đồng bào các dân tộc nơi đây.
Sự trân trọng bếp lửa, thể hiện nét sinh hoạt văn hóa đoàn kết, ấm cúng và thân thiện của bà con dân tộc Mường đã được lưu giữ từ bao đời nay. Chính vì thế, Lễ cúng vía bếp (Khôồng bếp) được người Mường đặc biệt chú trọng.
Từ ngày 5 - 31/1, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) diễn ra các hoạt động với chủ đề 'Tết bản làng' giới thiệu hoạt động đón xuân, nghi lễ, lễ hội, phong tục tập quán… của các dân tộc.
Với người Mường, bùa yêu là một phần của tín ngưỡng linh thiêng. Không dành cho sự tò mò hay mua bán. Bùa yêu xứ Mường, như lời thầy mo Bùi Văn Minh thì đó 'là thứ chỉ người được chọn mới có thể chạm vào'. Mo Mường không học bằng sách, mà học bằng 'mệnh', bằng những đêm thức trắng bên bếp lửa, chờ được thần linh chứng giám. Chẳng vậy, trong số 50 thầy mo ở Mường Vang, chỉ khoảng 10 người có khả năng làm bùa yêu. Và họ, tuyệt nhiên khi làm bùa không ai lấy tiền.
Mường Đeng (xã Yên Thắng, tỉnh Thanh Hóa) từ lâu được xem là không gian văn hóa đặc trưng của người Thái đen. Những nếp nhà sàn quần tụ, những nghi lễ cổ vẫn được lưu giữ qua nhiều thế hệ, tạo nên vẻ bình yên mà giàu bản sắc. Đây là điểm đến hiếm hoi còn giữ lại được nhiều phong tục tập quán cổ giữa đời sống hiện đại, mang lại nhiều trải nghiệm độc đáo cho những ai đặt chân đến đây.
Thanh Hóa là vùng đất giàu bản sắc với hàng trăm lễ hội, mỗi lễ hội là một câu chuyện văn hóa riêng, phản chiếu đời sống tinh thần phong phú. Lễ hội Chá Mùn của đồng bào Thái đen ở xã Yên Thắng mang nét độc đáo khó trộn lẫn, khiến cho chuyến du lịch trở thành hành trình trải nghiệm văn hóa sống động.
Ngày 11/10, UBND xã Yên Thắng đã tổ chức Lễ đón nhận quyết định của Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch công nhận Lễ hội Chá Mùn là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia, thuộc loại hình lễ hội truyền thống, tập quán xã hội và tín ngưỡng.
Sáng 11/10, tại xã Yên Thắng đã tổ chức Lễ đón nhận Quyết định của Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch công nhận Lễ hội Chá Mùn của người Thái xã Yên Thắng vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.
Ngày 11.10 tới đây, tỉnh Thanh Hóa sẽ tổ chức lễ đón nhận Quyết định của Bộ VHTTDL đưa Lễ hội Chá Mùn của người Thái xã Yên Thắng vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây là niềm tự hào lớn lao của đồng bào Thái đen, khẳng định sức sống bền bỉ của một di sản tâm linh độc đáo, gắn bó mật thiết với đời sống văn hóa và tín ngưỡng dân gian xứ Thanh.
Tết Doi của đồng bào Mường, xã Thu Cúc, tỉnh Phú Thọ là nghi lễ thiêng liêng, độc đáo trên vùng Đất Tổ gắn với gìn giữ cây lúa, coi trọng loại ngũ cốc nuôi sống con người từ bao đời nay. Đây là phong tục mang đậm giá trị nhân văn được người Mường nơi đây gìn giữ, bảo tồn và phát huy trong đời sống văn hóa.
Một đoạn clip ghi lại cảnh người đàn ông bước đi, phía sau có tới 7 vía đồng hành khiến dân mạng không nhịn được cười. Lý do phía sau tình huống này là một cú 'săn sale' của vợ anh khi mua trúng chiếc camera giá rẻ đến mức… choáng váng!
Con đường dẫn tôi đến với bản Nà Đít, xã Yên Sơn, tỉnh Sơn La quanh co như một dải lụa vắt qua giữa lưng chừng núi. Nơi đây, những ngọn núi cao ngất và những con suối uốn lượn không chỉ lưu giữ vẻ đẹp nguyên sơ của núi rừng Tây Bắc, mà còn bảo tồn nét văn hóa thiêng liêng đã ăn sâu vào tiềm thức của đồng bào dân tộc Xinh Mun qua bao thế hệ. Trong số đó, nghi lễ Mượng ma (gọi hồn vía) là một nét văn hóa đặc trưng, vừa huyền bí, vừa lắng sâu, mang đậm màu sắc tâm linh và nhân văn của đồng bào dân tộc nơi đây.
Trong dòng chảy của đời sống hiện đại, những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Thái ở xã Sơn Lâm (Nghệ An) vẫn được gìn giữ và phát huy mạnh mẽ. Trong đó, nghi lễ 'làm vía' nổi bật như một nét đẹp tâm linh độc đáo, phản ánh sâu sắc niềm tin của người Thái vào sự gắn kết giữa con người với thế giới siêu nhiên, với mong ước về sức khỏe, may mắn và bình an.
Trong đời sống văn hóa tâm linh của đồng bào dân tộc Giáy ở Bát Xát, cúng Then, làm Then là một nghi thức quan trọng nhằm hóa giải những điều không may mắn, cầu mong thần linh phù hộ cho con người luôn khỏe mạnh, cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Tuy nhiên, chỉ những người có duyên, am hiểu sâu sắc về văn hóa, thuộc nhiều bài cúng mới có thể làm Thầy Then và đi hành lễ.
Tối 10/3, tại thành phố Hải Phòng, Bộ Công an tổ chức lễ bế mạc Liên hoan Nghệ thuật quần chúng Công an Nhân dân (CAND) lần thứ XIII khu vực I, với chủ đề '80 năm - Vinh quang Công an nhân dân'. Đoàn Nghệ thuật quần chúng (NTQC) Công an tỉnh Lạng Sơn đã xuất sắc giành giải B toàn đoàn.
Huyện Lang Chánh không chỉ được thiên nhiên ban tặng cảnh quan hùng vĩ mà còn là nơi hội tụ những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của các dân tộc Thái, Mường, Kinh. Việc bảo tồn và phát huy những giá trị này đã và đang trở thành động lực thúc đẩy phát triển du lịch của địa phương.
Được ví như chiếc cầu nối giữa thế giới người sống với thế giới thần linh, gà là con vật linh thiêng, dẫn đường, chỉ lối cho đồng bào dân tộc Mông thực hiện các nghi lễ thờ cúng tổ tiên trong dịp tết đến, xuân về.
Các loại 'bùa yêu' đang được rao bán tràn lan trên mạng xã hội với giá dao động từ 250.000 đến 500.000 đồng. Những lời quảng cáo như 'giúp níu kéo tình yêu', 'đảm bảo đối phương nghe lời răm rắp' hoặc 'hàn gắn mọi mâu thuẫn tình cảm' được các tài khoản tự xưng là 'thầy bùa' tung hô. Tuy nhiên, ẩn sau những lời mời gọi hấp dẫn ấy là những chiêu trò lừa đảo tinh vi.
Bùa yêu được rao bán 250.000-500.000 đồng/chiếc kèm lời khẳng định chắc nịch là có thể níu kéo tình yêu, hàn gắn hạnh phúc, khiến vợ/chồng răm rắp nghe theo lời mình...
'Cái chết của bầy ong' là tập truyện ngắn về cuộc sống đời thường của đồng bào dân tộc miền núi, về sự giằng co giữa phong tục truyền thống và cái hiện đại từ phố thị.
Trong 3 ngày (từ 16 – 18/11), tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội) đã diễn ra Liên hoan nghệ thuật hát Then, đàn tính các dân tộc Tày, Nùng, Thái lần thứ VII - năm 2024.
Hội 'Gai Con' và 'Hi mẹ' đang đứng ngồi không yên trước những tín hiệu râm ran về khả năng tổ chức thêm đêm diễn cho hai concert Anh Trai Vượt Ngàn Chông Gai và Anh Trai 'Say Hi'. Từ lời 'manifest' của các fan lỡ tay hụt vé cho đến loạt 'hint' đầy ẩn ý của các nghệ sĩ, không khí trên mạng xã hội bắt đầu trở nên sôi động.
Hát Ví, hát Rang được ví như món ăn tinh thần mộc mạc của người dân tộc Mường ở Tân Sơn, Phú Thọ. Nghệ nhân Hà Thị Tiên (SN 1967), Chủ nhiệm câu lạc bộ (CLB) Văn nghệ dân gian xã Kiệt Sơn đã dành nhiều tâm huyết cho việc bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa của 2 điệu hát dân gian này.
Lễ hội Chá Mùn là một nét đẹp sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng quan trọng của dân tộc Thái xã Yên Thắng (Lang Chánh). Nhận thức được tầm quan trọng của lễ hội này, những năm qua, cấp ủy, chính quyền xã luôn quan tâm bảo tồn và phát huy, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của người dân.
Theo thông tin từ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Lễ hội Chá Mùn của người Thái (xã Yên Thắng, huyện Lang Chánh, tỉnh Thanh Hóa) đã được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, loại hình Lễ hội truyền thống, Tập quán xã hội và tín ngưỡng.
Từ bao đời nay, với cư dân nông nghiệp tỉnh Thanh, hoạt động kinh tế để duy trì cuộc sống chủ yếu nhờ vào nghề nông trồng lúa ruộng nước và các gò đồi, đất rẫy. Họ cho rằng cây lúa cũng có hồn, có vía (có sức sống) như mọi sự vật, hiện tượng khác trong tự nhiên. Chính vì lẽ đó mà họ đã sùng bái và 'thiêng hóa' cây lúa - cây lương thực chính nuôi sống con người. Đây chính là cơ sở để hình thành tín ngưỡng vía lúa cùng hệ thống lễ nghi trong hoạt động nông nghiệp, hướng đến một cuộc sống ấm no, gắn liền với tín ngưỡng phồn thực cầu sự sinh sôi, nảy nở.