Giữa núi rừng Tây Bắc, trên những triền đồi xanh thẳm, có một thanh âm đặc biệt đã vang vọng suốt bao đời, đó là tiếng sáo mũi của người Xa Phó. Không giống như loại sáo thông thường, sáo mũi không chỉ là một nhạc cụ, mà còn là tiếng lòng, là lời tự sự của những chàng trai, cô gái người Xa Phó. Theo dòng chảy của thời gian, giá trị truyền thống này đang dần bị mai một, tiếng sáo mũi cũng có nguy cơ bị lãng quên. Tuy nhiên, ở huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai vẫn còn có nghệ nhân cố gắng gìn giữ, truyền dạy loại nhạc cụ độc đáo này trong cộng đồng người Xa Phó.
Lâu nay, nhắc đến nhạc sỹ Tô Văn, người ta nhớ đến nghệ sỹ có tình yêu cháy bỏng với vùng núi Tây Bắc, người có tài 'vẽ thanh âm núi rừng Tây Bắc' bằng nhạc. Vừa mới đây, anh lại tiếp tục giành giải cao nhất Giải thưởng Văn học Nghệ thuật đề tài Hải quân nhân dân Việt Nam giai đoạn 2021-2025 do Quân chủng Hải quân tổ chức. Anh có thể 'vẽ' những con sóng biển khơi ngay nơi núi non trùng điệp.
Để có một 'Mùa xuân đầu tiên', khúc ca reo vui theo điệu valse dìu dặt của nhạc sĩ Văn Cao trong ngày đất nước thống nhất, thì chúng ta đã có biết bao bản hùng ca, hành khúc cất lên khắp dãy Trường Sơn khói lửa, giữa miền bưng biền Cửu Long hay miền Bắc hậu phương lớn kiến thiết dựng xây dưới mưa bom bão đạn của kẻ thù. Cuộc kháng chiến thần thánh và chính nghĩa của bao thế hệ người Việt là con đường trải qua muôn vàn gian khổ, hi sinh để đi đến hòa bình; biết bao nhiêu máu và nước mắt đã ngập tràn trên khắp mọi miền mới có được Tổ quốc Việt Nam thân yêu liền một dải.
Mỗi lần ngắm những bông loa kèn, có ai tự hỏi rằng từ chiếc phễu xanh cốm tỏa ra sáu cánh muốt mềm, hoa đang vừa tỏa hương thơm dịu nhẹ vừa tấu lên khúc nhạc gì? Phải chăng là khúc nhạc chào mùa Hè?
Những buổi chiều muộn tan làm về nhà, chầm chậm lướt xe đi trên nẻo đường quen, thỉnh thoảng tôi lại ngước nhìn lên những tầng cao của phố.
Nếu có ai đó nói với tôi, người cao tuổi ở Phúc Lương (Đại Từ) đã truyền cảm hứng, năng lượng tích cực cho họ, có lẽ tôi sẽ khó tin nếu không trực tiếp gặp gỡ và trò truyện cùng 'các cụ'. Cảm giác của chúng tôi thật sự phấn chấn, vui vẻ khi trò chuyện với các ông Đào Đức Nghệ, Đào Văn Hợi… Họ là những người cao tuổi có tinh thần lạc quan, vui vẻ, nhiệt huyết với các phong trào của Hội Người cao tuổi cũng như của địa phương.
Từ giờ đến hết tháng 6, Bắc Ninh tổ chức 2 tour du lịch miễn phí bằng xe buýt phục vụ nhân dân và du khách tham quan, trải nghiệm thực tế.
Dìu dặt mấy mươi năm giữ lấy vốn liếng Mơ Nâm trên chốn chênh vênh này, lão nghệ nhân đã có thể yên tâm khi văn hóa của làng mình được mọi người biết đến, nhớ đến, và đổi thay cuộc sống nhờ những điều nho nhỏ.
Mỗi khi giai điệu 'Hà Nội 12 mùa hoa' của nhạc sĩ Giáng Son cất lên, có lẽ mỗi người, nhất là những người yêu và gắn bó với Hà Nội, đều thấy tim mình thổn thức.
Đến Làng Văn hóa các dân tộc Việt Nam những ngày đầu năm mới Ất Tỵ, du khách không chỉ được vui chơi, tìm hiểu về phong tục đón Tết độc đáo của đồng bào trên khắp mọi miền Tổ quốc mà còn được thưởng thức những món đặc sản nổi tiếng, tiêu biểu cho ẩm thực Tết ở các vùng miền.
Nguyễn Xuân Hải
Chiều cuối thu, nằm nghe tiếng mưa tí tách ngoài hiên, chợt có tiếng hát của ai vang lên dìu dặt: 'Quê tôi ai cũng có một dòng sông bên nhà. Con sông quê gắn bó với tuổi thơ đời tôi. Bao năm xa quê ấy trong mơ tôi vẫn thấy. Hôm nay tôi trở về lòng chợt vui thấy sông không già'…
Hãy về làng buôn vui tết với đồng bào. Hãy nhập cuộc trong ngày hội Xuân trên cao nguyên Lang Biang để thưởng lãm những sắc màu văn hóa từ đa miền hội tụ. Họ là cộng đồng cư dân thiểu số sinh tồn ngàn đời giữa đại ngàn này. Họ là những tộc người từ biên cương phía Bắc chọn cao nguyên phía Tây làm quê mới dựng nhà, lập bản. Đồng bào các dân tộc anh em cùng nới rộng vòng xòe, vòng xoang giữa miền đất an lành cho không gian Xuân càng thêm nồng nàn và đa dạng hương sắc.
Mỗi độ xuân về, khắp các bản làng, phố thị rộn ràng tiếng trống, tiếng chiêng thúc giục, dìu dặt tiếng khèn mời gọi, tạo thêm sức mạnh hội tụ và lan tỏa bản sắc văn hóa, con người Sơn La trong tiến trình phát triển.
Ở thôn Tả Phìn, xã Dền Thàng, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai, Nghệ nhân dân gian Sùng A Hòa được biết đến là người thổi khèn hay, múa khèn đẹp và là người luôn sẵn sàng truyền dạy những điệu khèn cho các chàng trai người Mông, bởi anh am hiểu nét văn hóa truyền thống, gắn bó với cuộc sống hằng ngày của đồng bào quê anh.
Trong Ngày hội âm vang cồng chiêng tại huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam, người xem đã hết sức ấn tượng với từng nhịp trống, cồng chiêng, tiếng sáo Đinh Tút mà chàng trai dân tộc Tà Riêng Zơ Râm Cần thể hiện.
Ai lên xứ hoa đào', chỉ bằng ca khúc ấy, nhạc sĩ Hoàng Nguyên (1930 - 1973) đã xác lập được tên tuổi vững chắc của mình trong đời sống âm nhạc người Đà Lạt, qua đó bất tử hóa một loài hoa về sau trở thành biểu tượng của Thành phố Festival Hoa Đà Lạt.
'Ai lên xứ hoa đào', chỉ bằng ca khúc ấy, nhạc sĩ Hoàng Nguyên (1930 - 1973) đã xác lập được tên tuổi vững chắc của mình trong đời sống âm nhạc người Đà Lạt, qua đó bất tử hóa một loài hoa về sau trở thành biểu tượng của thành phố Festival Hoa Đà Lạt.
'Mình luôn sợ thời gian đi nhanh quá mà mình thì chậm, chỉ lo lắng làm không kịp nhiều thứ cho con cháu mai sau' - Già Hạnh hướng mắt về dãy Trường Sơn trùng điệp phía xa xa, bày tỏ tiếng lòng. Bao đời nay người Pa Cô của già đều nương náu dưới chân dãy núi này. Nhìn văn hóa truyền thống của cha ông mai một dần theo năm tháng khiến lòng già đau đáu, phải bằng mọi cách gìn giữ, bảo tồn được những nét đẹp của dân tộc mình.
Có người từng nói với tôi Hà Nội đâu có gì để si mê đến thế! Cũng có người kể rằng sống ở Hà Nội bao năm nhưng họ chẳng vấn vương gì thành phố tắc đường và khói bụi này. Không phải ai cũng đồng điệu trước những điều làm tôi quyến luyến với Thủ đô.
Sáng sớm mùa Thu, tiết trời ở vùng cao Quản Bạ có chút se lạnh. Những tia nắng ban mai xuyên qua những kẽ lá, chiếu sáng các triền đồi hòa cùng hương lúa chín càng thơm ngát, thơ mộng. Trong không gian ấy, tôi bỗng nghe tiếng khèn Mông dìu dặt, tha thiết, lúc trầm lúc bổng vang cả núi rừng. Theo tiếng khèn tôi tìm đến nhà ông Lù Mí Thào, sinh năm 1969 ở thôn Lố Thàng 2, xã Thái An, huyện Quản Bạ, tỉnh Hà Giang. Ông Thào được biết đến như là một trong những nghệ nhân tiêu biểu, người có uy tín của huyện Quản Bạ, ông đã dành cả cuộc đời cho việc lưu giữ, bảo tồn khèn, loại nhạc cụ truyền thống độc đáo của đồng bào dân tộc Mông.
Ngoài những tiết mục dân vũ được đầu tư trang phục, tập luyện, dàn dựng công phu, du khách còn được đắm mình trong sắc màu văn hóa truyền thống với tiếng hát chèo í a; tiếng hát xẩm khi thì dìu dặt lúc lại nỉ non lay động lòng người...
Búng Bình Thiên còn gọi là 'hồ nước trời' ở miền Tây, được thiên nhiên ưu đãi có nhiều loài thủy sản nước ngọt phong phú. Nơi đây còn gắn liền với sự kiện 'độc nhất, vô nhị' - Liên hoan Văn hóa mùa nước nổi Búng bình Thiên. Mùa nước lũ tràn đồng, bất chợt nhớ những ngày Liên hoan Văn hóa mùa nước nổi Búng bình Thiên.
Mùa trung thu 2024, nhóm họa sĩ G39 tiếp tục ra mắt công chúng yêu nghệ thuật thủ đô triển lãm thường niên năm thứ 9 với tên gọi 'Mùa trăng'.
Thử hỏi trên đời này, có tình yêu nào thiêng liêng hơn tình mẹ, có ngọt ngào nào hơn những bế ẵm thuở nằm nôi cùng những điệu hát, lời ru dìu dặt à ơi đưa con vào giấc ngủ? Những gần gũi, giản dị ấy như mạch nguồn cứ tự nhiên mà ngấm, mà lắng đọng, mà cồn cào yêu thương…
Là người con dân tộc Mông sinh ra, lớn lên ở vùng cao Xín Mần, Hà Giang, gắn bó với thanh âm quen thuộc của tiếng khèn Mông dìu dặt, vang vọng, Sùng Minh Thành mang trong mình tình yêu cháy bỏng với nguồn cội văn hóa dân tộc. Nhận thấy trong bối cảnh văn hóa giao thoa, hội nhập, việc giữ gìn, bảo tồn, phát huy giá trị bản sắc cây khèn Mông là vô cùng quan trọng, Sùng Minh Thành đã có những việc làm ý nghĩa với mong muốn mang thanh âm quen thuộc, gần gũi và độc đáo từ cây khèn vang vọng muôn nơi.
Mở tờ lịch sáng nay, tôi nhận ra tháng tám đã về ngang phố.