Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.
Vùng đất Đồng Nai gắn liền với tiến trình mở cõi về phương Nam của dân tộc Việt Nam. Năm 1698, Thống suất Nguyễn Hữu Cảnh được chúa Nguyễn cử vào kinh lược vùng đất phương Nam đã lập dinh Trấn Biên, đặt nền móng cho quá trình hình thành và phát triển Đồng Nai ngày nay. Kế thừa những giá trị lịch sử được hình thành trong 327 năm qua, những năm gần đây Đồng Nai đã đẩy mạnh quá trình đô thị hóa, phát triển kết cấu hạ tầng và mở rộng không gian đô thị với nhiều quy hoạch mang tầm chiến lược, hướng tới mục tiêu xây dựng Đồng Nai trở thành đô thị hiện đại, phát triển bền vững.
Cách đây gần 500 năm, từ vùng đất Ái Tử-Trà Bát bên dòng sông Thạch Hãn đã khởi đầu một giai đoạn lịch sử đặc biệt trong tiến trình mở cõi của dân tộc. Đây là nơi chúa Nguyễn Hoàng đặt nền móng xây dựng chính quyền ở Đàng Trong và từng bước tổ chức mở mang bờ cõi về phương Nam.
Hồi còn nhỏ, mỗi lần cùng gia đình ra bến Đuồi-chợ Phiên Cam Lộ, theo thuyền buôn dọc sông Hiếu xuôi xuống hạ lưu đến các bến đò Phú Hội, Hà Tây, An Lợi để về quê nội ở miền biển xã Triệu Vân (bây giờ là xã Nam Cửa Việt), tôi thường hỏi ba tôi rằng có nhiều lựa chọn đường đi về quê, sao lại chọn đi đường sông? Ba tôi chỉ trả lời: Từ quê nội lên nhà tôi ở Cam Lộ đi đường thủy là tiện lợi nhất, vì vùng biển bãi ngang quê tôi ngày ấy chưa có đường giao thông. Lớn lên, đi dọc theo dòng sông, đủ lâu, đủ chậm, tôi mới hiểu vì sao sông Hiếu ở lại trong lòng người.
Ngày 27/3, tỉnh Quảng Trị tổ chức khởi công xây dựng nhà thờ Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh. Ông được lịch sử đánh giá là bậc tiền nhân đã dành trọn đời mình cho sự nghiệp mở mang bờ cõi, đặt nền móng cho vùng đất phương Nam của Tổ quốc.
Trong đời sống tinh thần của các ngôi làng 'Đất võ Bình Định' vẫn lưu truyền giai thoại về Chàng Lía, vị thủ lĩnh nghĩa hiệp luôn đứng về nông dân nghèo ở thời chúa Nguyễn. Nghĩa quân của Chàng Lía gắn với thành lũy Truông Mây, hiện đã được tìm thấy ở vùng đất Hoài Ân, tỉnh Gia Lai.
Ngày 20/3, đoàn công tác UBND tỉnh do đồng chí Hoàng Xuân Tân, Phó Chủ tịch UBND tỉnh làm trưởng đoàn đã đến kiểm tra công tác bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa trên địa bàn tỉnh. Cùng đi có lãnh đạo các sở, ban, ngành, đơn vị và địa phương liên quan.
Hơn ba thế kỷ sau ngày Chưởng cơ Lễ Thành Hầu Nguyễn Hữu Cảnh mở cõi phương Nam, người dân quê ông ở Trường Ninh vui mừng khi sắp có một nơi thờ tự xứng tầm.
Nằm lọt thỏm giữa đầm Nha Phu, Khánh Hòa, làng Hà Liên hiện lên như một ốc đảo tách biệt với thế giới bên ngoài. Sau khi những thước phim flycam ghi lại hình ảnh ngôi làng giống một 'chiếc diều' khổng lồ giữa sóng nước được lan truyền, địa danh 370 năm tuổi này trở thành điểm đến gây sốt trên bản đồ du lịch.
Cuối thế kỷ 18, rừng núi phía tây đất Quảng từng là vùng đất tranh chấp quyết liệt giữa nghĩa quân Tây Sơn và quan quân Chúa Nguyễn.
Cứ vào ngày 10 tháng Giêng hàng năm, tại làng Lại Ân (hay còn gọi làng Sình) diễn ra lễ hội vật. Từ mờ sáng, các nẻo đường về làng đã rộn ràng cờ trống, người đi xem vật.
Xã Quảng Điền (TP Huế - quê của 3 chị em Mỹ Hạnh, Mỹ Trang và Mỹ Linh cùng giành huy chương vàng tại SEA Game 33) có lễ hội vật truyền thống gần 200 năm.
Hội vật truyền thống làng Thủ Lễ (xã Quảng Điền, TP Huế) diễn ra với những màn tranh tài hấp dẫn, thu hút đông đảo người dân và du khách đến theo dõi, cổ vũ.
Làng Sình được hình thành khá sớm ở Đàng Trong, đến nay nơi đây vẫn gìn giữ nghề làm tranh dân gian, để rồi những bức tranh ấy bền bỉ hiện diện trong đời sống văn hóa người dân TP Huế.
Khi nói về quân đội chúa Nguyễn rồi đến triều đình nhà Nguyễn, hình ảnh thường gắn với voi trận, thuyền chiến và thành cao hào sâu. Nhưng có một cấu phần quân sự khác ít được chú ý hơn: ngựa. Không phải vài con ngựa cưỡi tượng trưng, mà là cả một hệ thống chọn giống, nuôi dưỡng và sử dụng được quản trị bằng ngân sách triều đình, định ngạch và kỷ luật rất chặt chẽ.
Vốn sinh trưởng tại xứ Thanh, 'Ngọa long' Đào Duy Từ học rộng, chí lớn, nhưng do cha làm nghề bị cho là 'xướng ca vô loài' nên ông không được chính quyền vua Lê, chúa Trịnh cho ứng thí. Bất mãn, ông bỏ Đàng Ngoài trốn vào Đàng Trong ẩn mình chăn trâu mưu sinh. Bằng tài năng mưu lược hiếm có, quân sư Đào Duy Từ đã giúp chúa Nguyễn ổn định nội trị và phát triển xứ Đàng Trong, mở mang bờ cõi về phía Nam, đối phó hữu hiệu với âm mưu xâm chiếm của chúa Trịnh ở phía Bắc. Từ đây nảy sinh giai thoại giữa Đào Duy Từ với chúa Trịnh qua bài ca dao trữ tình từ thế kỷ XVII.
Tiếng sóng xào xạc vang lên khi tàu Trường Sa 21 xô vào bức tường nước để tiến vào bãi ngầm Phúc Tần. Tôi bùi ngùi khi từ đây nhìn sang Nhà giàn DK1/7 nằm ở phía bãi ngầm Huyền Trân. Phúc Tần là vị chúa Nguyễn đã khai mở vùng đất phương Nam từ năm 1653, còn công chúa Huyền Trân giúp Đại Việt mở mang bờ cõi bằng sứ mệnh hòa bình vào năm Bính Ngọ 1306 (cách năm Bính Ngọ 2026 là 720 năm).
VHXQ - Lỗ Đông là tên gọi nhánh sông phía Nam, nằm ở thượng nguồn sông Túy Loan, dưới chân Núi Chúa (núi Giáo Lao, núi Bà Nà) - ngọn chủ sơn của vùng đất phía Bắc Quảng Nam - Đà Nẵng xưa. Từ thời chúa Nguyễn, Lỗ Đông cũng là tên gọi của một trong 6 'nguồn' quan trọng.
Hấp lực đặc biệt về giao thương quốc tế của xứ Quảng vẫn đang len lỏi chuyển tiếp qua mấy trăm năm, từ trung tâm mậu dịch quốc tế Hội An đến trung tâm tài chính quốc tế Đà Nẵng.
Hành trình mở cõi về phương Nam, kiến tạo bởi tầm nhìn chiến lược của các triều đại từ Trần, Hồ, Lê đến chúa Nguyễn đưa xứ Quảng trở thành trung tâm then chốt. Nơi đây không chỉ hội tụ các dòng di dân mà còn thu hút thương nhân quốc tế, in đậm dấu ấn trong tiến trình hình thành lãnh thổ Việt Nam.
Dinh trấn Thanh Chiêm (phường Điện Bàn) từng một thời là trung tâm chính trị, quân sự, kinh tế, văn hóa quan trọng của xứ Đàng Trong, cũng là chiếc nôi của chữ Quốc ngữ.
Trịnh Sâm (1739-1782), là vị chúa thứ 9 trên 12 vị chúa họ Trịnh với công lao lãnh đạo đất nước được lịch sử đánh giá là người có công cải cách hành chính, bình trị nội chiến và có nhiều sáng tác tôn vinh danh thắng đất nước...
Sáng 30/1, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đà Nẵng phối hợp UBND phường Điện Bàn tổ chức Hội thảo khoa học 'Tham vấn giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị di tích Dinh trấn Thanh Chiêm'.
Ngày 30.1, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP. Đà Nẵng phối hợp với UBND phường Điện Bàn tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề 'Tham vấn giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị Di tích Dinh trấn Thanh Chiêm, phường Điện Bàn, TP. Đà Nẵng'.
Nguyễn Cửu Trường là nhà khoa bảng triều Nguyễn hiếm hoi được ban danh hiệu 'Đình Hội lưỡng nguyên'.
Những ngày tháng Chạp, dù ở ngoài kia thời gian vùn vụt trôi thì khi đến Gia Miêu ngoại trang (nay là thôn Gia Miêu, xã Hà Long) tôi lại muốn bước chậm hơn, để lẳng lặng nghe âm vang của lịch sử, tiếng thở của đất, của người dội về...
Giới thiệu về Chợ Lớn với lịch sử hơn 300 năm, người viết chỉ có một tham vọng nhỏ nhoi là để du khách ở xa hiểu thêm một địa danh của TP.HCM (mới), để người dân Sài Gòn, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) biết kỹ hơn một sản phẩm du lịch 'gần nhà', 'ngay bên cạnh nhà'.
Dự án Bảo tàng Áo dài dự kiến được đầu tư xây dựng tại phường Kim Long, Tp.Huế được kỳ vọng là nguồn lực mới cho công nghiệp văn hóa và du lịch đêm ở Huế.
Rất nhiều địa danh ở Biên Hòa nay không là địa danh hành chính nhưng còn phổ biến trong giao tiếp như: Lò Bò, Lò Heo, Lò Than, Gò Cát, Hố Bò…, và Chợ Đồn là một trong số đó.
Thành cổ Diên Khánh, thủ phủ của tỉnh Khánh Hòa trong giai đoạn 1802–1945, hiện đã cơ bản hoàn tất các hạng mục nạo vét, khơi thông hệ thống hộ thành hào và xây mới cầu vòm tại cổng Hậu.
'Chín xã sông Con' là vùng quê sơn thủy hữu tình nằm về phía Tây của đất Quảng với những trầm tích văn hóa - lịch sử được 'phát lộ' qua những câu chuyện nhuốm màu huyền tích, những giai thoại dân gian kỳ thú…
Phật giáo không chỉ giúp ổn định xã hội và củng cố chính quyền, mà còn góp phần tạo lập bản sắc văn hóa - tinh thần đặc trưng cho xứ Huế.
Trên con đường thiên lý Bắc Nam, khi qua khỏi phá Tam Giang, ta chạm ngay trước mặt khối núi Hải Vân kéo dài từ phía tây xuống sát mé biển, chia cắt thành một dấu ấn địa lý thời tiết khác biệt rõ rệt.
Lễ hội Đền thờ Thái Sư Hoằng Quốc Công Đào Duy Từ, năm 2025
Dự án Bảo quản, tu bổ, phục hồi và tôn tạo tổng thể di tích Thái Miếu (giai đoạn 1) - đợt 1 đã được thi công đạt 60% khối lượng. Dự kiến sẽ hoàn thành vượt tiến độ 20 tháng so với kế hoạch được duyệt.
Ngày 4/12, tại đình Đông Hòa Hiệp (xã Cái Bè, tỉnh Đồng Tháp) đã diễn ra lễ tái hiện nghi thức cúng đình có tuổi đời gần 300 năm, hoạt động nằm trong khuôn khổ Lễ hội Văn hóa - Du lịch Làng cổ Đông Hòa Hiệp lần thứ VI, năm 2025.
Gần một năm sau ngày nhà nghiên cứu Phan Đăng từ giã cõi đời, bản dịch mới và chú giải Hải ngoại kỷ sự - cuốn bút ký trứ danh của Hòa thượng Thạch Liêm Đại Sán, do ông thực hiện lúc sinh thời đã được giới thiệu đến công chúng.
Những giá trị lịch sử sau khi công bố kết quả nghiên cứu mới tại Hội thảo khoa học Mạc Cảnh Huống và dòng họ Mạc vùng Thuận Quảng (1558 - 1945) diễn ra vào giữa tháng 11/2025 là nguồn tư liệu quý giá phục vụ nghiên cứu, giảng dạy và quảng bá lịch sử - văn hóa địa phương thành phố Đà Nẵng.
Dự án phim điện ảnh 'Công nữ Ngọc Hoa' ghi nhận sự hợp tác giữa êkip sản xuất hai nước Việt Nam – Nhật Bản. Phim đạo diễn do Luk Vân dàn dựng, dự kiến phát hành trong năm 2027.
Đạo diễn Luk Vân cùng các nhà đầu tư vừa tổ chức buổi công bố dự án 'Công nữ Ngọc Hoa' - một bộ phim điện ảnh hợp tác Việt - Nhật.