Từ những con cá tươi ngon, những người dân vùng biển đã chắt lọc nên thành phẩm nước mắm mặn mòi vị biển. Thứ nước mắm vàng óng, thơm ngon từ các làng nghề như Ba Làng (phường Tĩnh Gia), Khúc Phụ (xã Hoằng Thanh), Cự Nham (xã Tiên Trang)... đã khiến du khách nhớ mãi không quên.
Trong bữa ăn nửa buổi dưới bóng mát góc bờ vườn hay bên mâm cỗ ấm tình làng nghĩa xóm, những câu chuyện quá khứ luôn là đề tài bất tận của bà con quê tôi. Nào ôn nghèo kể khổ, nào chuyện cấy cày thóc lúa, chuyện làm công điểm và mất mùa. Lần nào cũng vậy, chuyện về những cô bán mắm với đôi bầu 'huyền thoại' hiện về râm ran cả lên.
Đời mắm cũng như đời người, thật lắm nỗi truân chuyên. Dù trải bao thăng trầm, thì mắm vẫn vẹn nguyên giá trị, kệ cuộc sống xoay vần...
Tại các làng nghề truyền thống nước mắm, dịp tết là thời điểm tiêu thụ hàng hóa lớn nhất trong năm, do vậy người nào cũng bận rộn với công việc của mình, người chắt mắm, người dán nhãn, người gửi hàng, ghi sổ… Mỗi ngày, có hàng trăm chuyến hàng đưa những chai nước mắm cốt thơm lừng đi các tỉnh, thành khác. Với người làng mắm đây là niềm vui của một cái tết no ấm nhưng cũng là niềm tự hào của những người gìn giữ nghề truyền thống suốt bao năm.
Việc ứng dụng khoa học - công nghệ trong sản xuất nước mắm truyền thống hiện đang được nhiều doanh nghiệp, cơ sở sản xuất trên địa bàn tỉnh quan tâm thực hiện. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, hiệu quả kinh tế cho nghề sản xuất nước mắm tại địa phương.
Vũng đất Ba Làng thuộc phường Hải Thanh, thị xã Nghi Sơn nổi tiếng cả nước với sản phẩm mắm và nước mắm. Nghề làm mắm và nước mắm ở đây có từ khi nào ngay cả các cụ cao niên cũng không biết. Chỉ biết đây là nghề đã truyền qua nhiều đời, thế hệ sau tiếp nối thế hệ trước.
Chẳng cầu kỳ như ẩm thực xứ Huế mộng mơ. Cũng không kiểu cách như ẩm thực của vùng đất kinh kỳ ngàn năm văn hiến. Bằng chính sự dân dã, bình dị mà thân tình, gần gũi, ẩm thực xứ Thanh vẫn làm nên sức hấp dẫn, lôi cuốn khó chối từ.